Een Californische tie-dye klap

Als een vorm van geologische tie-dye laat een radarbeeld van ESA zien wat de aardbeving van 24 augustus in Californië aanrichtte.

ESA Beeld -

Gescheurde wegen, omgevallen gevels, gasbranden, duizenden huishoudens zonder stroom, een ravage in de vele wijnkelders en een peuter met hersenletsel: de aardbeving van 24 augustus in het Noord-Californische Napa County met kracht 6,2 was misschien niet de in de regio San Francisco al zo lang gevreesde Big One. Maar ook geen kleintje.

Voor één partij was het een groot geluk bij een behoorlijk ongeluk. Een mooiere test van zijn nieuwe aardobservatie-satelliet Sentinel-1a had de Europese ruimtevaartorganisatie ESA zich niet kunnen wensen. In april kwam die radar-kunstmaan bij lancering in een te lage baan terecht, waarna hij voorzichtig werd bijgestuurd en op 7 augustus toch radarbeelden begon te maken. Elke 12 dagen passeert hij sindsdien alle gebieden die hij kan zien.

Dat zich in de eerste maand een fotogenieke aardbeving voordeed, had niemand durven denken. En de test pakte geweldig uit. Afgelopen zondag werd de plaat vrijgegeven waarin in één klap het hele verhaal te lezen is van de Napa County-beving.

Het landschap aan de noordkant van de San Francisco Bay is er goed in te herkennen. Het bruinige gebied onderin is het water van San Pablo Bay, de rivier Napa kronkelt via het moeras achter de landtongen naar het noorden. De vier zwarte blokjes in het midden zijn waterbassins. Die zijn ongeveer een kilometer breed, wat meteen een idee geeft van de schaal. Rechts steekt Highway 12 naar Fairfield door de heuvels.

Waar het om draait is echter het rood-geel-groen-blauwe tie-dye-patroon, dat met kleuren relatieve verschillen aangeeft tussen de hoogtemetingen van 31 augustus en van 7 augustus. Rood ligt 28 millimeter dichterbij de satelliet dan het bijbehorende blauw. Wat we zien is dus hoe het land omhoog is gekomen of gedaald.

Maar de beving is niet de oorzaak. Het is het gevolg, een ontlading van spanningen die zich in het aardbevingsgebied opbouwen. Dit is het land van de San Andreas-breuk, waar de Pacifische aardplaat langs de Amerikaanse aardplaat schuurt, ongeveer zo snel als een vingernagel groeit.

Waar dat moeilijk gaat, bouwt zich spanning op en kromt de aardkorst zich, tot hij loslaat en zich corrigeert. In dit geval midden in Napa, dat op de breuklijn ligt.

Zeven kleurkringen telt de stad van zuid naar noord, een beweging van ruim 20 centimeter, in één klap. Op foto's van de gescheurde wegen zijn dat soort verschuivingeninderdaad goed te zien. Verder naar het zuiden lopen de kleuren in de kringen omgekeerd: rood-groen-geel. Daar is het land gedaald. Vier cycli, maakt samen ruim 10 centimeter.

Verwoesting Californië. Beeld Peter Dasilva
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.