Een broos en tijdelijk verstandshuwelijk

Analyse..

Den Haag Wat Geert Wilders betreft, is Agnes Jongerius welkom om een kopje koffie te komen drinken. De PVV-leider reageerde afgelopen weekeinde op uitspraken van de FNV-voorzitter in de Volkskrant. In haar ‘majeure lobbypoging’ tegen het kabinetsplan de AOW-leeftijd te verhogen naar 67 jaar, is ze bereid zaken te doen ‘met de duivel en zijn oude moer’.

Dus wil ze ook graag met Wilders in gesprek. De PVV, die tot nu toe elk contact met de FNV heeft afgehouden, is inmiddels bereid met haar van gedachten te wisselen over de ‘asociale AOW-plannen van het kabinet’.

Haar houding ten opzichte van Wilders kwam de FNV-voorzitter op verbaasde en kritische reacties te staan. Want is FNV niet juist de vakcentrale die zich hard maakt voor diversiteit op de werkvloer? De vakcentrale die zich inzet tegen de uitbuiting van arbeidsmigranten? Ofschoon de FNV officieel een politiek neutrale belangenbehartiger is, heeft ze van oudsher vooral warme banden met linkse partijen. In het geval van de FNV-top is dat eerst en vooral de PvdA.

Dus wat is er aan de hand als de grootste vakcentrale van het land opeens bij de rechtse PVV steun zoekt?

Volgens Jongerius niet zo heel veel: ze drinkt dezer dagen koffie met elke minister en fractievoorzitter die haar wil ontvangen. De tijd begint immers te dringen: vrijdag wil het kabinet beslissen hoe de AOW-leeftijd naar 67 jaar wordt verhoogd. Sinds het AOW-overleg met de werkgevers op 30 september mislukte in de Sociaal-Economische Raad, rest de grootste vakcentrale niets anders dan gelijkgestemden te mobiliseren op het Binnenhof.

Jongerius’ doel: pleiten voor het FNV-plan voor een flexibele, ‘welvaartsvaste’ AOW, waarbij stoppen met 65 jaar mogelijk blijft. Mocht het kabinet een in haar ogen onzalige AOW-wet maken, dan hoopt ze via de Tweede Kamer alsnog tegenstanders bijeen te brengen.

Een gesprek met de PVV hoort daar wat haar betreft ook bij. Ze kan Wilders moeilijk negeren. Van haar achterban zou, aldus de jongste peiling van TNS Nipo, 17 procent op Wilders stemmen. Daarmee is onder FNV’ers de PVV even populair geworden als de PvdA (ook 17 procent) en de SP (16 procent). Bovendien gedraagt Wilders zich op sociaal-economische thema’s eerder links dan liberaal.

Toch is de verrassing niet alleen dat Jongerius met de PVV flirt. Minstens zo opvallend is dat Wilders haar uitgestoken hand heeft geaccepteerd. De PVV is voor de meeste belangenorganisaties niet of nauwelijks te benaderen. Wilders heeft niets op met het gepolder tussen de sociale partners, laat staan met de meeste standpunten van de vakbeweging.

Hij beklaagt zich er bovendien graag over dat er een ‘links cordon sanitaire’ rond zijn partij bestaat. Door Jongerius te ontmoeten, erkent hij dat dat beeld overtrokken is. Sterker: hij is in het AOW-debat de bondgenoot geworden van Agnes Jongerius én van SP-leider Agnes Kant.

Toch blijven er inhoudelijk genoeg geschilpunten tussen PVV en FNV bestaan. De PVV wil de AOW-leeftijd simpelweg op 65 jaar houden, terwijl de FNV bereid is tot een vorm van flexibilisering. Wilders vindt dat de vakbeweging daarmee al ‘haar ziel aan de duivel heeft verkocht’, zei hij eind september.

Omgekeerd moet de FNV absoluut niets hebben van de alternatieven die de PVV uitdraagt voor het behoud van de AOW-leeftijd – een migrantenstop, alle moslims het land uit en weg met de ‘linkse hobby’s’.

Dus als er al een verstandshuwelijk komt tussen Jongerius en Wilders, zal het broos en tijdelijk zijn, met wederzijdse tegenzin en wantrouwen. Niettemin zijn de regeringspartijen er ongerust over. Nu het kabinet vrijdag over de AOW wil besluiten, is de grootste zorg van CDA, ChristenUnie en vooral PvdA hoe de FNV ‘binnenboord’ te houden is.

Vakbondsacties zijn verre van wenselijk, zeker omdat het kabinet komend voorjaar nog meer pijnlijke keuzen wil maken. Doel is is voor 35 miljard euro te bezuinigen. Bij veel van die keuzen is de steun van de vakbeweging cruciaal.

Eén afspraak van Geert Wilders en Agnes Jongerius om koffie te drinken, volstaat om polder én politiek onder hoogspanning te zetten. Of het ook genoeg oplevert om de kabinetsplannen over de AOW te torpederen, is vers twee.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.