Een boer met kiespijn drinkt een biertje

Opgewekt stapte Tony Blair met zijn campagneteam een pub in Glasgow binnen. Op de vraag van een stamgast naar de reden van zijn bezoek, zei de Britse premier dat zijn vader er vroeger graag een biertje dronk....

Blair kon er wel om lachen. Maar voor het overige heeft hij weinig reden tot vreugde. Tijdens zijn maandelijkse persconferentie op 10 Downing Street oogde hij deze week vermoeid.

Mogelijk was Blairs matheid het gevolg van de lunch die hij een dag eerder had met Jan-Peter Balkenende, maar waarschijnlijker zijn het de zorgen over de erfenis die hij achterlaat als hij deze zomer vertrekt.

Op nummer één staan de verkiezingen van 3 mei, de dag nadat hij zijn tienjarig premierschap viert. In Wales en Schotland worden de parlementen ververst, terwijl in Engeland (Londen uitgezonderd) duizenden raadszetels op het spel staan.

Het kleine Wales is nog de minste zorg. In dit fraaie land waar de lokale politiek even boeiend is als kijken naar opdrogend schilderwerk (dit zijn de woorden van de eerste minister van Wales), lijkt het verlies van Labour nog mee te vallen. In Engeland, dat is al erger, maken de conservatieven zich op voor een grote sprong voorwaarts.

Maar in absoluut en symbolisch opzicht dreigt het grootste pak slaag in Schotland, waar zowel Blair als zijn opvolger Gordon Brown vandaan komt, en waar het machtige Labour een halve eeuw vrij spel had.

Het ooit zo rode Noorden heeft het volledig gehad met Labour. Niet alleen de regering van de Schotse Labour-leider Jack (of ‘Joke’, volgens zijn tegenstanders) McConnell is impopulair, ook belangrijke besluiten uit Londen stuiten op weerstand. Zo zijn de meeste Schotten fel tegen de oorlog in Irak, en zijn ze niet gediend van de Britse kernonderzeeërs die in hun wateren liggen.

Hierdoor dreigen de verkiezingen uit te lopen op een grote overwinning voor de Scottish National Party (SNP). Die belooft een referendum over afscheiding van het Verenigd Koninkrijk. De SNP lijkt het enige alternatief, aangezien de lokale conservatieven geen rol spelen en de LibDems de handen vuil maakten door met Labour te regeren.

De opmars van de SNP heeft veel weg van een protest, want slechts een minderheid van de Schotten lijkt voorstander van onafhankelijkheid. Niettemin kiest Blair ervoor de nationalisten frontaal aan te vallen op dit thema, in een poging de aandacht af te leiden van zijn eigen impopulariteit.

Deze tactiek werkt tot dusver averechts. Maar Blair bezigt steeds hardere taal. Hij zei onlangs dat hij de SNP ‘veracht’, en dat mensen die denken dat de partij, zodra die aan de macht is, niet alles in het werk zal stellen om Schotland los te weken van Londen, ‘gestoord’ zijn. Over zijn eigen mogelijke falen geen woord.

Blair wordt overigens niet geholpen door zijn partij. Labour-aanvoerder McConnell illustreerde de kloof met het volk toen hij tijdens een interview de prijs van een pak melk niet wist. Zijn inschatting lag 2,5 maal boven de werkelijke waarde.

Dodelijker is een anti-SNP-film van Labour: de nationalisten zouden elk gezin opzadelen met een rekening van 7500 euro, een boodschap die overigens niet door harde feiten wordt gesteund. ‘Gewone’ gezinnen mochten vertellen hoe rampzalig dit zou zijn. Helaas kwam uit dat een van de families van een Labourkopstuk bleek te zijn.

Zowel in Schotland als in Londen zou Blair vermoedelijk krediet terugwinnen, als hij zou toegeven dat bijvoorbeeld de invasie in Irak, waar wekelijks Britten sneuvelen, een vergissing was. Maar van fouten wil de premier niets weten. Tijdens zijn persconferentie zei hij dat zijn buitenlandse beleid, innig verbonden met dat van George Bush, ‘in vele opzichten uniek’ is. Het kwam hem op openlijk hoongelach te staan. Blair bleef glimlachen.

Gert-Jan van Teeffelen

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden