Een benoeming als een gescript toneelstuk

Een flitsbenoeming zoals die van Martin Selmayr tot secretaris-generaal van de Europese Commissie was eens maar nooit weer, vindt het Europarlement.

Martin Selmayr. Beeld anp

Na twee uur barsten de europarlementariërs uit in hoongelach. Ze hebben genoeg van de stoïcijnse wijze waarop Europees Commissaris Günther Oettinger (Personeelsbeleid) alles wat krom is aan de komeetachtige carrière van de omstreden topambtenaar Martin Selmayr probeert recht te praten. Een politieke benoeming? Oettinger: 'Ze was niet onpolitiek maar feitelijk goed gemotiveerd.'

Dinsdagmiddag grillen de parlementariërs Oettinger over wat de 'affaire-Selmayr' is gaan heten. De Duitse kabinetschef, vertrouweling en steunpilaar van Commissievoorzitter Jean-Claude Juncker, met weinig vleiende bijnamen als 'Raspoetin' en 'het Monster', werd op 21 februari eerst benoemd tot plaatsvervangend secretaris-generaal en direct daarna tot secretaris-generaal, de hoogste ambtenaar van de Commissie. En dat alles binnen het tijdsbestek van enkele minuten, er waren geen andere kandidaten. 'Een toneelstuk op basis van een gedetailleerd script van Juncker-Selmayr, en ik hoop maar in die volgorde. De rest van de Commissie diende als figurant', sneert D66'er Gerben-Jan Gerbrandy.

D66 schiet al weken met scherp op de Commissievoorzitter en Selmayr. Volgens Gebrandy is er sprake van 'een minutieus voorbereide politieke en administratieve coup'. Of Oettinger, die pas 24 uur tevoren op de hoogte was gesteld door Juncker, zich 'niet in zijn hemd voelde gezet', wil Gerbrandy weten. Hij krijgt bijval van Bart Staes (Groenen): 'De Commissie was als een kudde schapen, een bende jaknikkers die in koud 9 minuten instemde met het dictaat van Juncker.'

'Niets buitengewoons'

Op Oettinger hebben de verbale aanvallen geen vat. In knauwend Schwäbisch-Duits verzekert hij de parlementariërs dat 'er niets buitengewoons' aan de superpromotie is. 'Ik ben ervan overtuigd dat alles correct is verlopen.' Selmayr beschikt over alle vereiste kwalificaties, 'zowel beroepsmatig als persoonlijk'. Dat Oettinger als personeelschef pas op het allerlaatste moment door Juncker werd geïnformeerd, deert hem niet. 'Als het gelekt was, had men mij niet kunnen beschuldigen. Ik ben heel tevreden', aldus Oettinger.

Hij wijst erop dat de drie voorgangers van Selmayr op dezelfde wijze zijn benoemd en toen kraaide er geen haan naar. Dat de rest van de Commissie aan de leiband van de christen-democraten Juncker en Selmayr zou lopen, verwijst hij naar het rijk der fabelen. 'Frans Timmermans, een heel verstandige en slimme man, een socialist uit Nederland nota bene, is ook akkoord gegaan. Dus hoezo was Selmayr een politieke benoeming?'

Frans Timmermans, een heel verstandige en slimme man, een socialist uit Nederland nota bene, is ook akkoord gegaan. Dus hoezo was Selmayr een politieke benoeming?

Aanbeveling

Waar Oettinger de nadruk legt op de letter van de wet, wijzen de parlementariërs op de geest ervan. Wederom is Gerbrandy het hardst: 'Het is misschien binnen de regels maar over de schreef van de bestuurlijke integriteit.' De Democraat vindt dat Juncker de reputatie van de Europese Unie heeft beschadigd. 'Dit gaat de Europese verkiezingen volgend jaar behoorlijk beïnvloeden.'

Oettinger kaatst de bal terug: het zijn juist politici als Gerbrandy en Staes die de EU schade berokkenen met hun aanhoudende kritiek op Selmayr. Zou het EP bovendien niet eens in de spiegel moeten kijken? Qua politieke benoemingen heeft het parlement een ouderwetse Europese boterberg op het hoofd, merkte De Jong (SP) al eerder op.

Nog deze week komt het parlement met een aanbeveling voor de Commissie. Die zal kritisch zijn over de manier waarop Selmayr's promotie erdoorheen is geduwd. Maar een verzoek om de benoeming terug te draaien, komt er volgens betrokkenen niet. De twee grote fracties (christen- en sociaal-democraten) voelen daar niets voor. Wel een indringend advies om de volgende keer, in 2019, een opener procedure te hanteren. Of Selmayr zijn toppositie dan behoudt, is na alle ophef twijfelachtig.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.