Een belletje en alle medische gegevens stonden op de fax

TV-maker Johan Overdevest belde enkele ziekenhuizen met het verzoek hem een dossier op te sturen. Geen probleem.

Dat het met de veiligheid van medische gegevens niet al te best gesteld is, werd deze week aangetoond door programmamaker Johan Overdevest van Omroep West. Hij liet zien hoe gemakkelijk het is om medische dossiers van patiënten uit ziekenhuizen op te vragen.

Overdevest deed zich voor als co-assistent of secretariaatmedewerker van een ziekenhuis, en belde onder een valse naam afdelingen met de vraag of hij de ‘medische brieven’ van enkele patiënten kon krijgen. Hij wist van deze patiënten alleen de naam, geboortedatum en de afdeling van het ziekenhuis waarin ze hadden gelegen.

Zes van de acht ziekenhuizen die hij belde, faxten hem zonder verdere controle de dossiers van de patiënten toe. In de dossiers stonden onder meer de ziektegeschiedenis, operatieverslagen, medicijngebruik en laboratoriumuitslagen.

Het gaat om het LUMC Leiden, MCH Antoniushove Leidschendam, het Reinier de Graaf Gasthuis in Delft, het Bronovo in Den Haag, het Diaconessenhuis in Leiden en het MCH Westeinde in Den Haag. Alleen het Leyenburg in Den Haag en het Lange Land in Zoetermeer weigerden gegevens te verstrekken zonder handtekening en toestemming van de patiënt.

Overdevest kwam op het idee toen hij iemand vergezelde naar een ziekenhuis. ‘Daar zag ik aan de balie hoe iemand aan de telefoon even een medisch dossier opvroeg. Ik dacht: hé, zo gemakkelijk gaat dat dus, dat kan ik ook.’

Hij zocht op internet wat hij moest vragen. ‘Ik kwam er bijvoorbeeld achter dat ik niet moest doen of ik specialist was; die vragen zelf geen dossiers op. Dat laten ze anderen doen. Ik heb er wel even over gedaan om dat soort dingen uit te zoeken. Maar toen ik eenmaal ging bellen, ging het snel. Binnen 3 minuten rolde de eerste fax binnen. Verbijsterend. Eén dossier was acht pagina’s lang, daar stond de hele medische geschiedenis van die patiënt in vanaf 1964.’

Overdevest vroeg alleen naar dossiers van vrienden. Die hadden hem van tevoren toestemming verleend. Eigenlijk was het niet eens nodig te weten op welke afdeling ze hadden gelegen, aldus de journalist. ‘Als ik bijvoorbeeld naar gynaecologie belde, vroeg ik of ze nog andere dossiers van die patiënt zagen zitten. Sommige ziekenhuizen stuurden die zo mee. Anderen zeiden dat ik dan zelf naar die afdeling moest bellen.’

Bij de ziekenhuizen die weigerden, drong hij aan. ‘Ik zei dat er haast bij was, maar ze zeiden: nee, we hebben echt een handtekening van de patiënt nodig.’

De betrokken ziekenhuizen reageerden geschokt op het onderzoek van Omroep West. ‘Wij zijn geschrokken. Dit schaadt het vertrouwen in de zorg’, zegt medisch directeur Renee Barge van het LUMC. Ze zegt niet blij te zijn dat de journalist zich onder valse naam bij hen meldde, maar bekijkt wel hoe de veiligheid kan worden verbeterd. ‘We zouden afdelingen kunnen verplichten om altijd ter controle terug te bellen. Maar in spoedsituaties is dat niet te doen. Het moet wel werkzaam zijn. Hier is nog geen waterdichte procedure voor. Als mensen kwaad willen, zijn er altijd manieren om ons te bedonderen.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.