Weblog

Een beklemmend wereldje van verarmde blanke Afrikaners

Etienne van Heerden schreef een roman over een verlopen jojo-kampioen in Zuid-Afrika. Hij blaast leven in een minderheid die in de vergetelheid raakt.

null Beeld Podium
Beeld Podium

Achter het Zuid-Afrika van Mandela en Zuma gaat een wereldje van verarmde blanke Afrikaners schuil. Etienne van Heerden belicht in zijn nieuwe roman Klimtol deze vervagende gemeenschap die ooit de macht had onder de apartheid.

In een kustplaatsje in de Kaapprovincie kwijnen de zonderlinge inwoners weg. De hoofdpersoon is een professionele jojo-speler (een klimtol is een jojo), die in de jaren zestig in dorpszaaltjes zijn trucs vertoonde, gesponsord door Coca-Cola. Ludo Loeloeraai noemt hij zichzelf.

Hij heeft zich als oudere man teruggetrokken in een huis in het kustdorp Paternoster. Zijn gedachten zijn bij zijn hoogtijdagen, vooral bij de dag toen hij na een optreden een jongetje had doodgereden in het donker en was doorgereden om zijn reputatie te redden. Het schuldgevoel heeft de rest van zijn leven verwoest.

De Zuid-Afrikaanse schrijver Etienne van Heerden met zijn hond, 'mijn beste vriend Abel'. Beeld site Etienne van Heerden
De Zuid-Afrikaanse schrijver Etienne van Heerden met zijn hond, 'mijn beste vriend Abel'.Beeld site Etienne van Heerden

Gedoemde sfeer

Er lopen nog meer vreemde figuren rond in het dorp, elk met een geheim. Het zwervende hoertje Snaartjie Windvogel brengt de gemeenschap in verwarring. Op het strand is het lijk aangespoeld van de kreeftinspecteur.

Van Heerden mengt met verve de gedoemde sfeer die in het dorp hangt met zijn kluchtige personages. De komst van een jonge jojo-speelster, een Zuid-Afrikaanse die in Europa woont, haalt Ludo uit zijn cocon. Ze haalt de legendarische jojo-virtuoos over mee te gaan naar Europa voor wedstrijden en leert hem de nieuwste trucs.

Via haar komt Ludo ook weer in contact met zijn minnares van vroeger, een fotografe die zijn optredens vastlegde. De roman breekt opeens los uit het beklemmende dorp, maar Ludo keert er weldra naar terug. De buitenwereld lijkt niet meer weggelegd voor de blanken in dit dorp, die zoveel mogelijk doen alsof er niets is veranderd.

Mandela komt even in een zinnetje voor, dat het land wordt geregeerd door het Afrikaans Nationaal Congres willen de inwoners van Paternoster liever vergeten. Ze hebben zich afgekeerd, ze hebben de toekomst opgegeven. Van Heerden beschrijft het meedogenloos.

Etienne van Heerden: Klimtol. Vertaald uit het Afrikaans door Karina van Santen en Martine Vosmaer. Uitg. Podium. Isbn 9789057596933. 432 pagina's. 22,50 euro.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden