Een beetje universiteit voor Zwolle

De Vrije Universiteit gaat fuseren met Hogeschool Windesheim. Ook andere universiteiten zoeken het hbo op. Samengaan zou doorstromen makkelijker maken....

De eerste fusie van een universiteit met een hogeschool is volgende week een 'feit'. Dan worden de Vrije Universiteit Amsterdam (VU) en de Christelijke Hogeschool Windesheim in Zwolle definitief aan elkaar geklonken.

De afgelopen decennia zijn honderden hogescholen gefuseerd tot ongeveer vijftig. Daar valt niet veel meer te fuseren. Maar na de invoering van de bachelor-masterstructuur is een nieuwe fusiebeweging op gang gekomen: van hogescholen met universiteiten.

Niet alleen de VU heeft zich ontfermd over een hogeschool, ook de Universiteit van Amsterdam (UvA) heeft er een (de Hogeschool van Amsterdam), evenals Wageningen Universiteit (Van Hall Larenstein). De VU heeft een kleine voorsprong op de concurrentie. Als bijzondere universiteit mag zij nét iets verder gaan dan de andere.

Volgende week wordt statutair vastgelegd dat VU en Windesheim één college van bestuur hebben. Wim Noomen, de huidige voorzitter van het VU-bestuur, zal dat college voorzitten.

Een échte fusie is het dan nog steeds niet, maar daar laat Noomen zich niet door afleiden. 'Wettelijk mogen we nog niet fuseren, maar we doen wel alsof.' Hij heeft grote verwachtingen van het samengaan. Het verschil tussen de hogeschool en de universiteit, zegt hij, zal vervagen, na 2010 zelfs verdwijnen. Veel hogescholen zullen dan universiteit gaan heten.

De voordelen van de fusie met Windesheim zijn voor de VU legio. Er draait al één wetenschappelijke bacheloropleiding van de VU in Zwolle en daar komt in september een tweede bij. Noomen: 'Wij streven naar zes wetenschappelijke bacheloropleidingen in Zwolle vóór 2010, en zeven masters. Plus vijf centra voor toegepast onderzoek.' Dat betekent dat Zwolle langzamerhand een beetje universiteit krijgt, maar vooral dat de christelijke VU een sterke positie krijgt midden in een christelijk, doch universiteitsloos gebied.

Hogescholen zijn beter in onderwijs geven dan universiteiten, zegt Noomen. Maar het grootste voordeel van de fusie is toch wel de doorstroming. De afgelopen jaren stroomde een kleine 10 procent van de hbo'ers door naar de universiteit, maar ruwweg de helft daarvan haalde er geen diploma.

Tijdsverlies

Dankzij de bachelor-masterstructuur kunnen hbo'ers op papier makkelijker doorstromen naar een masteropleiding aan een universiteit, en Noomen is van plan die mogelijkheden volledig te benutten. 'Op dit moment komen jaarlijks zo'n zestig à zeventig bachelors van Windesheim naar de VU voor een masteropleiding. Ik denk dat dat er in 2010 zeshonderd zullen zijn.'

De informatica-studenten in Zwolle lopen voorop. In vorige jaren waren telkens maar twee à drie afgestudeerden die aan de VU een master gingen doen, maar dit jaar willen er dertig de stap wagen. Zij willen gebruikmaken van de nieuwe faciliteit die VU-Windesheim biedt: doorstromen zonder tijdsverlies. Waar normaal gesproken een afgestudeerde hbo'er een jaar kwijt zou zijn aan een 'schakelprogramma' voordat hij aan de universiteit met een master kan beginnen, zit dat schakelprogramma nu ingebakken in het laatste jaar van de hbo-opleiding.

Uiteindelijk, denkt Noomen, zal VU-Windesheim zijn onderwijs hergroeperen in undergraduate (bachelor-) en graduate (master-) opleidingen. 'In zo'n structuur is het veel makkelijker te voorkomen dat studenten voortijdig uitvallen. Ze kunnen dan overstappen van een universitaire studie naar een hbo-studie, en andersom, zonder dat ze zelfs maar naar een ander gebouw hoeven.'

Het geeft VU Windesheim een groot voordeel op de studentenmarkt. 'Wij kunnen straks alle opleidingen en doorstroommogelijkheden in het hoger onderwijs aanbieden', zegt Noomen.

De fusiegolf lijkt een gouden kans voor hbo'ers. Zij krijgen een academische titel binnen handbereik. Maar niet iedereen ziet dat zo. Sander Meinema, voorzitter van de Universitaire Studentenraad van de VU, juicht het toe dat hbo'ers kansen krijgen op de VU, maar: 'Het is niet alleen een upgrading van de hbo'ers. Er is ook sprake van een downgrading van de universiteit.' Meinema vindt dat de fusie vooral voordelen heeft voor 'de onderneming VU'.

Ewout Jansen, lid van de Centrale Studentenraad van de UvA en tevens vertegenwoordiger in de landelijke studentenorganisatie LOF (Landelijk Overleg Fracties) is nog feller tégen het fusiegeweld. 'Alle energie gaat zitten in die fusie op bestuurlijk niveau. Eigenlijk zou het moeten gaan om een betere studiebegeleiding en om doorstroommogelijkheden, maar daar is helemaal geen tijd voor.'

Maar zijn grootste zorg is dat de kwaliteit van de universiteit wordt uitgehold. 'Als het inderdaad zo is dat je met een beetje extra studeren op de hogeschool door kan voor een master op de universiteit, dan is er wat mis met het niveau op de universiteit. En daa¿is ook iets mis mee. Bij rechten aan de UvA heeft de onderwijsdirecteur voorgesteld de tentamens maar makkelijker te maken. Doorstroming en studierendement zijn zo belangrijk geworden dat de kwaliteit eronder lijdt.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden