Een beetje provoceren ligt ze wel

Sinds maart vorig jaar hebben twaalf Franse gemeenten een burgemeester van het Front National. Er volgden geen schandalen, ze blijken vaak heel gewone bestuurders.

April 2014. FN'er David Rachline viert zijn verkiezing tot burgemeester van Fréjus.Beeld AFP

De moskee van Fréjus is bijna klaar. Over een maand of drie hoeven de moslims niet meer te bidden in een garage, maar kunnen ze terecht in een splinternieuw gebedshuis. Groot, maar discreet, zonder minaretten, verscholen tussen de flats. Het robuuste gebouw staat er als een niet meer terug te draaien feit. Toch zegt Front Nationaal-burgemeester David Rachline dat hij niet zal aarzelen de nieuwe moskee te laten slopen.

Tenminste, als hij de kans krijgt. Er loopt nog een rechtszaak wegens onregelmatigheden bij het verlenen van de bouwvergunning door zijn voorganger. 'De stad strijdt voor het respecteren van de wet. Als de bouwvergunning niet geldig is, moet de moskee er niet zijn', zegt Rachline.

Stoerdoenerij, zegt Elsa Di Meo, leider van de plaatselijke socialisten. 'Sloop van een netgebouwde moskee lijkt me ondenkbaar. Dat zou burgeroorlog worden', zegt ze. Onzin, vindt Rachline: 'Nu zijn we niet ver van een burgeroorlog, met het terrorisme en de opkomst van een radicale islam. Wij willen juist het gezag van de Republiek herstellen om een burgeroorlog te voorkomen.'

Sisser

De zaak zal waarschijnlijk met een sisser aflopen, zoals vaker bij de Front National-burgemeesters. Ze mogen graag provoceren, maar in menig opzicht blijken ze heel gewone bestuurders. Twaalf Franse gemeenten kozen in maart 2014 een burgemeester van het Front National. Ze hebben niet voor enorme schandalen gezorgd, kan een jaar later worden geconstateerd .

De controversieelste zaak loopt in Mantes-la-Ville, waar de FN-burgemeester niet wil meewerken aan de bouw van een moskee die was beloofd door zijn socialistische voorganger. De stad dreigt een boete van 500 miljoen euro te moeten betalen, maar die zegt de burgemeester er wel voor over te hebben.

Verder veroorzaakten de FN-bestuurders vooral rumoer door symbolische maatregelen, provocaties en pesterijen. In Béziers stelde de burgemeester een avondklok voor minderjarigen in, in Hayange organiseerde het stadhuis een 'feest van het varken' en in Villers-Cotterêts weigerde het FN de afschaffing van de slavernij te herdenken.

Tevreden

De burgers lijken er niet om te malen. Uit een peiling bleek dat 73 procent van de burgers tevreden is over zijn FN-burgemeester. De maires van de andere partijen scoorden gemiddeld 65 procent. Steeve Briois van Hénin Beaumont werd door politiek journalisten zelfs gekozen tot 'lokaal politicus van het jaar'.

Daarmee is een nieuwe zet in Marine Le Pens strategie van 'ontdemonisering' geslaagd. Le Pen wilde vorig jaar steden veroveren om te laten zien dat het FN niet alleen kan beloven, maar ook besturen. Bestuurlijke geloofwaardigheid is onontbeerlijk als zij haar einddoel wil bereiken: president van Frankrijk worden.

Daarom is Fréjus een etalage voor het Front National. Hier schoof de partij haar senator David Rachline naar voren. Hij is pas 27 jaar, maar ziet er veel ouder uit en praat handig en beheerst als een politieke veteraan. 'Ik wil vooral laten zien dat het Front National goed kan besturen, de uitgaven kan beheersen, de schuld van de stad kan terugbrengen', zegt hij in zijn werkkamer in het Hôtel de Ville.

Fréjus (52 duizend inwoners) ligt aan de Côte d'Azur. De ooit zo idyllische kustlijn is tot de laatste centimeter volgebouwd met hotels en flats. Rachlines voorgangers waren zo dol op beton dat ze zelfs een betonnen toeschouwersring plaatsten op de lokale Romeinse arena. Nu mag het FN laten zien dat het anders kan.

Marine Le Pen poseert voor een foto om lokale Front National-kandidaten te steunen.Beeld afp

FN-gemeentepolitiek

Er bestaat zoiets als een FN-gemeentepolitiek, zegt socialiste Elsa Di Meo. Rachline sloot een buurthuis, in Beaucaire en Béziers maakten Frontburgemeesters een einde aan de gratis schoolmaaltijden voor kinderen uit arme gezinnen, vaak immigranten. 'Kiezers hebben geen zin meer om belasting te betalen voor mensen van wie ze vinden dat ze het niet verdienen', zegt Di Meo.

'We hebben een heel duur sociaal systeem waar vooral buitenlanders van profiteren', vindt gepensioneerd ambtenaar Michel Baldassari (70). 'Er zijn Fransen die nauwelijks rond kunnen komen van hun pensioen, terwijl buitenlanders die nooit gewerkt hebben een uitkering en huis krijgen', zegt zijn vrouw Marianne (62). Rachline onderschrijft deze woorden: 'De Fransen hebben het gevoel dat zij tweederangs burgers zijn in eigen land.'

Het Front National ziet zichzelf als de partij van de 'kleine blanke'. De petit blanc verlangt naar orde en gezag, ook in een rustig stadje als Fréjus. 'Mensen stemmen geen Front National omdat ze in een catastrofale situatie leven, maar juist omdat ze hun rustige leven willen behouden', zegt Rachline. 'Ze willen verhinderen dat het hier Marseille wordt, dat ze ten prooi vallen aan massa-immigratie en endemische onveiligheid.'

Zondag eerste ronde

Zondag vindt de eerste ronde plaats van de departementale verkiezingen in Frankrijk. Volgens de laatste peilingen zou 30 procent van de Fransen op het FN stemmen, 29 procent op de centrumrechtse UMP en 19 procent op de socialisten. Doorgaans heeft het FN echter grote moeite de tweede ronde te winnen, waarin twee of drie partijen overblijven. Departementen waar het FN een kans wordt toegedicht zijn de Aisne, de Vaucluse en de Var (waar Fréjus ligt).

Geen Marseille

De wijk La Gabelle is geen Marseille. Er hangen wat jongens rond, maar je ziet er vooral oudere Algerijnen. Ze kaarten op het terras voor het koffiehuis, alsof ze nog altijd aan de andere kant van de Middellandse Zee zitten. 'Het racisme is wel iets toegenomen sinds we een FN-burgemeester hebben', zegt de patron, 'maar niet heel veel.'

De spanning broeit onderhuids. FN-aanhangers klagen over de Maghrebijnen, moslims over discriminatie. 'Je belt voor een baan, ze zeggen: kom maar langs. Totdat ze je naam horen', zegt Youness Achfia (28). Hij haalt een usb-stick uit zijn zak. 'Heeft u een computer bij u? Dan kan ik u laten zien hoe de wereld in elkaar steekt', zegt hij. Er staan video's op van 19HH, zegt hij - jihadistische propaganda, de 19 staat voor de kapers van 11 september, de HH voor de Twin Towers. Zo'n burgemeester van het Front National is maar klein bier, vindt hij. 'Weet u wie de hele wereld beheersen? De vrijmetselaren!'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden