Reportage

Een beetje familiegevoel bij prikbus in Lekkerkerk, maar ook een beetje confrontatie: ‘Ga toch ergens anders staan’

Met prikbussen trekken GGD’s door Nederland, zodat iedereen die dat wil een vaccinatie kan krijgen, zonder afspraak. Een uitkomst voor mensen met een volle agenda, maar ook laagdrempeliger: ‘Als je de zenuwen hebt voor zo’n prik, is dit relaxter en minder chaotisch dan zo’n grote hal.’

Een Prik halen bij de vaccinatiebus voor het gemeentehuis  in Lekkerkerk.  Beeld Raymond Rutting / de Volkskrant
Een Prik halen bij de vaccinatiebus voor het gemeentehuis in Lekkerkerk.Beeld Raymond Rutting / de Volkskrant

De 37-jarige Roemeense binnenvaartschipper Florin is woensdag rond het middaguur de eerste die zijn coronavaccinatie ondergaat in de prikbus van de GGD Hollands Midden. De bus staat deze middag voor het gemeentehuis in Lekkerkerk, na drie vaccinatiedagen in Katwijk.

Florin is blij met de prik, want anders moet hij mogelijk in quarantaine in Roemenië. Zijn werkgever Meine van der Knaap, die hem vergezelt, wist dat er deze middag een vaccinatiemogelijkheid was in het dorp in de gemeente Krimpenerwaard. ‘Dit is zijn kans.’

De vaccinatiecampagne is een nieuwe fase ingegaan, nu alle leeftijdsgroepen zijn uitgenodigd voor een prik en veel grote vaccinatiehallen sluiten. In plaats daarvan zetten veel GGD’s tijdelijke vaccinatielocaties op. In prikbussen op het marktplein, of bijvoorbeeld in een dorpshuis – vaak in buurten waar de vaccinatiegraad achterblijft. De doelgroep: iedereen die, om wat voor reden ook, nog geen afspraak heeft gemaakt bij de GGD en nu toch gevaccineerd wil worden. Men kan er op de bonnefooi, zonder afspraak vooraf, heen voor een prik, op vertoon van een identificatiebewijs. Ter plekke controleren GGD-medewerkers de gegevens.

In de bus ruikt het naar ontsmettingsmiddel. Voorin zit een GGD-medewerker achter haar laptop voor de registratie, achter haar ratelt de printer voor het gewilde vaccinatiebewijs. Helemaal achterin zitten, bij de medische koelkast met de Pfizer-vaccins, de prikkers, onder wie doktersassistent Ineke. ‘Dit is veel persoonlijker werken dan op zo’n grote vaccinatielocatie’, zegt ze. ‘Hier heerst meer een familiegevoel.’

Zenuwen

Een 75-jarige man loopt kordaat op de bus af. ‘Kun je hier ook een derde prik halen’, vraagt hij. Dat kan niet, krijgt hij te horen. ‘Jammer’, zegt de man. ‘Die had ik graag gewild.’ Hij is een van de weinige ouderen die zich melden, samen met een 70-jarige man met een wandelstok die wel een prik krijgt toegediend. Hij maakt een wat verwarde indruk. De reguliere priklocaties vond hij te ver weg, zegt hij.

Onder degenen die in de bus worden geprikt zijn opvallend veel tieners tussen de 12 en 18 jaar oud, vaak vergezeld door hun moeder of vader. Onder wie Julian (13), die een beetje zenuwachtig is. ‘Ik wil wel gevaccineerd zijn voor ik weer naar school ga’, zegt hij. ‘Als je de zenuwen hebt voor zo’n prik, is dit relaxter en minder chaotisch dan zo’n grote hal.’ Ook Mariska (16) uit Gouda, die met haar zus (17) en broer (12) in de rij staat, heeft last van prikangst. ‘Ik vind het heel spannend’, zegt ze. ‘En omdat ik zo niet van prikken houd, doe ik het liever hier.’

Dan naderen twee vrouwen het groepje wachtenden voor de bus. Op de achterkant van het gele hesje van de ene staat: ‘Stop het satanisch ritueel kindermisbruik.’ Ze maken zich kenbaar als anti-vaxxers en willen ‘mensen waarschuwen voor de gevaren van de vaccinaties’ bij de prikbus.

Confrontatie tussen een man die voor vaccinatie is (midden) en tegenstanders in gele hesjes, die werden geweerd bij de vaccinatiebus voor het gemeentehuis in Lekkerkerk.  Beeld Raymond Rutting / de Volkskrant
Confrontatie tussen een man die voor vaccinatie is (midden) en tegenstanders in gele hesjes, die werden geweerd bij de vaccinatiebus voor het gemeentehuis in Lekkerkerk.Beeld Raymond Rutting / de Volkskrant

Niet gewenst

Een moeder in de rij kijkt verstoord: haar kind is al zo nerveus. Ze maakt de demonstrerende vrouwen duidelijk dat ze niet gediend is van hun bemoeienis. ‘U laat uw dochter vaccineren, dat is verschrikkelijk’, bijt de vrouw in het hesje haar toe.

Binnenvaartondernemer Van der Knaap ergert zich zo dat hij de discussie aangaat met de demonstranten. ‘Jullie moeten deze mensen niet opjutten’, zegt hij tegen ze. ‘Mijn neef is niet gevaccineerd en die ligt nu op de intensive care. Ga toch ergens anders staan.’ Dan zegt een GGD-medewerker tegen de vrouwen dat hun aanwezigheid hier niet gewenst is. Ze druipen af.

Even later arriveren er weer andere anti-vaccinatiedemonstranten, de meesten vrouwen. Met z'n tienen zitten ze een tijdje op het plein voor de bus, daarna vertrekken ze weer. Het zal geen toeval zijn dat er zich dan nauwelijks mensen melden voor een prik, merkt GGD-medewerker Monique op.

Ook in Katwijk waren er een paar anti-vaccinatiedemonstranten op de prikbus afgekomen, vertelt Monique (liever geen achternaam, in verband met de veiligheid). Maar verder is de sfeer op de met bloemenperken omringde priklocatie bijzonder gemoedelijk. Er zijn parasols neergezet voor de wachtenden. ‘Dat hebben we geleerd van Katwijk’, zegt Monique. ‘Dan hoeven mensen niet in de brandende zon te wachten of nat te worden van de regen.’

Geen stormloop

In de drie dagen in Katwijk zijn er in de prikbus zo’n 630 prikken gezet. Nu heeft de gemeente Krimpenerwaard de GGD gevraagd om naar Lekkerkerk te komen. ‘Niet omdat de vaccinatiegraad hier zo laag is’, zegt de gemeentewoordvoerder. ‘Maar om de inwoners letterlijk een laagdrempelige gelegenheid te bieden zich te laten vaccineren. Zonder afspraak en op een goed bereikbare plek.’

Dat je zonder afspraak kunt komen, kwam een 35-jarige productiemedewerker goed uit. ‘Het is voor mij lastig plannen met mijn rooster.’ En ook voor een jonge moeder die in de buurt woont, is dit de uitkomst, vertelt ze. ‘Nu ga ik even tussendoor. Anders had ik een oppas moeten regelen.’ Maar storm loopt het niet: nog geen vijftig prikken zet de GGD er deze middag.

Onder de luifel van de wachtruimte zit Julian (13) ondertussen al weer op zijn telefoon. De prik is hem meegevallen, zegt hij. Mariska (16) is nog wel een beetje aan het natrillen als ze met haar zus en haar broer in de auto stapt van hun moeder. ‘Hier konden mijn drie tieners alle drie tegelijkertijd geprikt worden’, zegt de moeder. ‘Prima initiatief die prikbus.’

Hinder


De GGD Hollands Midden heeft donderdag aangifte gedaan tegen activist Willem Engel. Dit vanwege zijn oproep op sociale media om foto's en filmpjes te maken van GGD-medewerkers bij de prikbus, zegt een woordvoerder.

Behalve in Lekkerkerk en Katwijk, meldden zich volgens GGD-koepel GGD GHOR wel vaker anti-vaccinatiedemonstranten bij de pop up-vaccinatielocaties, die juist op goed toegankelijke plekken staan . Het is onacceptabel als zulke demonstranten wachtenden in de rij voor een prikbus lastigvallen, zegt een woordvoerder. ‘Als zij het vaccinatieproces hinderen of medewerkers intimideren kan dat niet door de beugel. Maar het is aan de GGD’s zelf om dan maatregelen te nemen.’

GGD-medewerkers willen meestal niet met hun volledige naam in de media, omdat zij bang zijn voor bedreigingen. In Gelderland zijn vorige maand medewerkers van priklocaties bedreigd en geïntimideerd; één medewerker ontving een dreigbrief op haar thuisadres. De GGD heeft hiervan aangifte gedaan.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden