Een beetje al te gek

Nog ondoorgrondelijker dan de wegen Gods zijn die van sommige functionarissen in de gezondheidszorg. Dat geldt bijvoorbeeld voor de leiding van de afdeling jeugdpsychiatrie in het Utrechts Medisch Centrum (UMC)....

Dat het behandelen en begeleiden van pubermeisjes (en een heel enkele jongen) met een eetstoornis geen sinecure is, mag u gerust van me aannemen. Anorexia is in tegenstelling tot de glamourachtige reputatie die het hier een daar ten onrechte heeft een afgrijselijke ziekte. Bij degenen die eraan lijden verdichten psychische (angst!) en lichamelijke (niet eten, met alle gevolgen vandien) aspecten zich tot een haast onontwarbare knoop. Het meisje in kwestie voelt zich waardeloos, trekt zich in zichzelf terug, denkt dat ze door haar omgeving wordt uitgekotst, en ziet nog maar remedie: niet eten. Misschien dat ze dat dan tenminste wgoed kan . . . Alle angst die in een meisjeshoofd kan huizen (voor volwassenheid, voor seksualiteit, voor de toekomst, voor het leven) vertaalt zich in die ene angst: voor eten.

In de ogen van een gezonde omstander mag het pathetisch of zelfs belachtelijk lijken om een meisje te zien huilen, omdat ze die ene extra boterham absoluut niet aandurft, de betrokkene leeft in een hel. Een hel waar je zonder deskundige hulp nauwelijks uit kan komen. Anorexia kan dodelijk zijn; ongeveer een op de tien patien overlijdt eraan. Ook als het zover niet komt, kan je zonder effectieve behandeling een leven lang in de greep van de periodiek terugkerende ziekte blijven.

Het ontwikkelen van therapiedie geschikt zijn om deze hardnekkige, moeilijk behandelbare kwaal mee te lijf te gaan, is dus bepaald geen luxe. Er zijn in Nederland niet veel plekken waar dit gebeurt. De afdeling eetstoornissen bij jeugdpsychiatrie in Utrecht is daar van. Uit het hele land komen er meisjes heen om zich te laten behandelen: klinisch, poliklinisch, of in de zogeheten deeltijd: een groep van negenmeisjes die met intensieve therapeutische en distische begeleiding elkaar er bovenop proberen te helpen.

Deze deeltijdtherapie is een uniek concept, die het mogelijk maakt om veel tijd en energie te besteden aan het genezingsproces zonder uit de eigen omgeving (school!) te worden losgerukt. Niet iedereen geneest, helaas, maar het percentage dat dat wel lukt, is heel wat groter dan het geval is na opname in een gewoon ziekenhuis (met sondevoeding) of na behandeling door een niet gespecialiseerde psychotherapeut. Dat is ook geen wonder want onderzoekers en behandelaars als Annemarie Elburg, Marjolein Rijken en diste Anke van Hazendonk, om er een paar te noemen, hebben verstand ven hart vde zaak.

En dan nu de wonderlijke ontknoping: de leiding van de Utrechtse afdeling jeugdpsychiatrie is voornemens om een eind te maken aan de concentratie op eetstoornissen. De deeltijdbehandeling zal volgens dit voorstel per 1 november aanstaande verdwijnen, voor behandeling in de kliniek of poliklinisch kunnen dan alleen nog patien uit de regio Utrecht/Midden/West terecht. Zeldzame en onmisbare ervaring, betrokkenheid en expertise dreigen zo met een achteloos gebaar te worden weggegooid. Onbegrijpelijk! Volgens afdelingschef professor Van Engeland is het de bedoeling zich meer te gaan toeleggen op autisme-en psychosebestrijding. Maar 'wij willen es wat anders' is een wel heel magere redegeving. Dat geldt ook voor het argument dat het wetenschappelijk onderzoek naar eetstoornissen te weinig heeft opgeleverd. Ten eerste is die stelling twijfelachtig zo is er landelijke aandacht voor Elburgs ontdekking dat anorexia op steeds jongereleeftijd begint toe te slaan. Bovendien: het is waar dat dorzaak van en dltijd doeltreffende therapie voor anorexia nog niet bekend zijn. Maar dat pleit alleen voor verdieping en verbreding van het onderzoek, in een omgeving waar theoretische en praktische kennis van zaken ruimschoots aanwezig is.

Van Engeland c.s. zitten niet te wachten op publiciteit. De behandelaars hebben een spreekverbod opgelegd gekregen. Dus worden de wanhoop, de woede en het protest uitgedragen door de meisjes uit de deeltijdgroep.

'Help ons alstublieft om degenen die na ons komen ook de kans te geven op een goede manier tegen anorexia te vechten!', schijft de zeventienjarige Marjolein Missler, die het inititiatief heeft genomen tot een website, www.dedeeltijdmoetblijven.tk, waar de adhesiebetuigingen van anorexia- en ex-anorexiapaties, ouders, psychologen en docenten binnenstromen.

Hartekreten zijn het. 'Zonder de deeltijd was ik nu nergens, het heeft me geholpen weer zin te krijgen in het leven, te leren dat je die klote-ziekte niet nodig hebt,' aldus Natascha van Weezel. Ja, inderdaad, mijn dochter.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden