Een avontuur met boze afloop

Haar echtgenoot beloofde Jeannine Koevoets een hotel. Het werd een voetbalclub, US Triestina Calcio, spelend in de Italiaanse Serie B....

Grado is een lieflijk vissersdorpje aan de Adriatische kust. Bejaarden komen er graag vanwege het nabij gelegen kuuroord. Het schiereilandje is eveneens in trek bij toeristen, ook al vanwege het middeleeuwse stadscentrum .

Het is de plek waar je met je voeten in het water moet zitten, om vervolgens heerlijk weg te dromen. De Nederlandse Jeannine Koevoets (53 jaar) koesterde op die manier onafgebroken een vakantiegevoel. In 1994 runde ze in Grado, vijftig kilometer ten zuiden van Trieste, het vriendelijke hotelletje Terme.

Zestien jaar later zit ze, nagenoeg berooid, met haar zoon op een flatje in het Brabantse Bergen op Zoom.

Wat er fout ging? Koevoets, afgestudeerd aan de filmacademie in Brussel, schreef er een boek over. Om orde te scheppen in haar leven, om de waarheid van de leugens te kunnen scheiden. ‘Natuurlijk heb ik aan mezelf getwijfeld, heb ik me afgevraagd of ik mezelf iets moest verwijten’, zdgt Koevoets.

‘Maar het leven is keuzes maken. Je kunt goede en foute keuzes maken, maar foute keuzes bestaan pas achteraf. Op het moment dat je ze maakt, denk je dat je het goede doet.’

En uit een huwelijk loop je niet weg in slechte tijden. Ja, ze had in Grado misschien beter niet kunnen ingaan op de avances van de gefortuneerde Italiaan Flaviano Tonellotto, een voormalig jeugdspeler van Internazionale en een fervent voetballiefhebber.

Eigenlijk begon daarmee de ellende, met die voetbaldwaasheid. Want in plaats van het gedroomde en beloofde hotel gaf haar echtgenoot haar in 2005 een voetbalclub cadeau, de US Triestina Calcio, uitkomend in de Italiaanse serie B.

Kosten: 7 miljoen euro. Opbrengst: een roerig en angstig bestaan dat uitmondde in een gevangenisstraf van zes maanden, waarvan ze pas in februari van dit jaar in hoger beroep werd vrijgesproken. ‘Op de muur van elk gerechtsgebouw in Italië hangt het opschrift: ‘de wet is voor iedereen is gelijk’. Ik heb daar altijd in geloofd, maar ik heb het tegendeel meegemaakt.’

Ze had met haar ex-man nooit overlegd, over de aankoop van een voetbalclub. ‘Voor hem was het een speeltje, een jongensdroom. Ik wilde helemaal geen voetbalclub. Niet omdat ik niet van voetballen houd, maar ik dacht onmiddellijk aan zijn karakter. Hij is eigenwijs en met hem valt nauwelijks te communiceren. Ik zag de bui al hangen.’

In Milaan, waar ze korte tijd samenwoonden, waren ze regelmatig samen naar wedstrijden van AC Milan gaan kijken. Koevoets raakte er in de ban van het imposante San Siro. ‘Het kan niet anders dan dat je een liefhebber wordt, als je daar een wedstrijd ziet. Die kolkende massa, die sfeer, de spanning. Ik ging er graag heen.’

Nereo Rocco
De eerste kennismaking met het stadion van Triestina, Nereo Rocco, had het omgekeerde effect. Binnen was het er mistroostig en verpauperd. Koevoets nam zich voor nooit meer met haar echtgenoot mee te gaan. Maar dat was voordat hij het plan opvatte de club te kopen en zijn vrouw eigenaar te maken.

‘Er hing een spandoek in het stadion dat was gericht tegen de toenmalige voorzitter Berti. ‘Berti, hoer, je hebt het voor het geld gedaan’, stond er op te lezen. Ik dacht: wat moet die man daar niet van vinden. Ik was helemaal ondersteboven. Maar het bleek niets vergeleken bij wat ik zelf later allemaal heb meegemaakt.’

Op 30 juni 2005 werd de deal gesloten. Tonellotto benoemde zichzelf tot voorzitter en kondigde bij US Triestina Calcio de revolutie af. Hij wilde de wereld van het voetbal heropvoeden. De spelers moesten zich als professionals gedragen. Discussies met de scheidsrechter waren uit den boze, tegenstanders mochten niet worden beledigd en iedereen moest zich houden aan een macrobiologisch dieet dat de fitheid van de voetballers zou verhogen.

Ook zocht hij de confrontatie met de ultra’s van Triestina. Beledigende spandoeken werden niet meer getolereerd en frustraties mochten ze niet binnen het stadion botvieren, daar waren de wedstrijden niet voor bedoeld.

Koevoets: ‘In het begin was ik nog zo naïef om te denken: een voetbalclub, dat is een onderneming als ieder andere. Dat is het dus niet. Elke week hangt alles af van een wedstrijd. Er komt zoveel emotie bij kijken. Dat beïnvloedt de beslissingen. Iedereen zegt maar steeds: nel calcio ci sta. Dat is een vrijbrief om te zeggen dat in het voetbal alles is gepermitteerd.’

Haar plan om zich afzijdig te houden van de club viel al op de eerste dag in duigen. Tonellotto gaf iedereen het nummer van zijn vrouw. Ze probeerde de lieve vrede te bewaren.

‘In Trieste wilden ze dat alles bij het oude was gebleven. Maar Flaviano, die excentrieke vreemdeling uit Milaan, riep: de club is van mij! Dat had geen president voor hem gedaan. Hij heeft mensen tegen zich in het harnas gejaagd. Hij sloot geen compromissen en noemde burgemeester Dipiazza in de krant bijvoorbeeld een imbeciel. Maar ik had al vanaf het begin het gevoel dat ze hem gebruikten, dat er een zwaard van Damocles boven ons hoofd hing.’

Koevoets reconstrueerde de gebeurtenissen in haar nog uit te geven boek. Haar bewering dat een complot van banken, consulenten, politici en rechters haar ondergang en die van haar echtgenoot hebben ingeleid, kan ze staven met bewijzen, zegt ze. Het is voor haar therapeutisch geweest om de puzzelstukjes achter elkaar te leggen.

Ze twijfelt niet aan haar waarheid. Twee maanden na het aantreden van Tonellotto bij Triestina drukte de regionale krant Il Piccolo al een brief af met de waarschuwing: u haalt april 2006 niet. ‘Het is allemaal geënsceneerd geweest, maar hij heeft het nooit zo gezien. Ik waarschuwde hem wel eens, dan zei hij: die onzin, je moet dat allemaal niet lezen.’

Maar de joviaal binnengehaalde voorzitter kon geen goed meer doen. Zelfs de mensen die hem hadden gesteund, hielden zich stil. ‘Italië is een land van onderdrukking. Het is een code. Als je zo wordt afgeschilderd in de krant zoals hij, dan sta je op de zwarte lijst. In Il Piccolo werd ook gewaarschuwd: blijf weg bij iedereen die met vuur speelt.

‘Italianen zijn aardige en hardwerkende mensen, maar als zoiets gebeurt, weten de meesten wel hoe laat het is. Het is maffia. Je kunt er niets tegen doen. Er is niemand omgelegd, fysiek dan, maar het is wel een samenzwering geweest’, zegt Koevoets.

Ze is zelf ook bang geweest. Vanaf het moment dat haar man de club had gekocht, kon ze niet meer ongezien over straat. Haar zoontje kon nooit meer alleen naar buiten, uit angst voor een ontvoering. De muren van haar appartement werden door de ultra’s beklad. En na het duel met Cremona werd de familie onder politiebegeleiding naar Venetië gebracht, uit angst voor het geweld van de fans.

Haar echtgenoot valt in het hele verhaal ook veel te verwijten, weet ze. Hij hevelde geld over van Triestina naar zijn eigen bedrijf IPG en andersom. Het werden ondoorzichtige transacties. De twee panden die hij met medewerking van de bank voor de club kocht, Il Carso en Ugo Foscolo, kwamen op naam van zijn eigen firma. Beloftes die hij daarover maakte, kwam hij niet na. ‘Hij is slordig geweest. Maar hij heeft het nooit met opzet gedaan, zo was hij gewoon. En de club heeft er nooit onder geleden.’

Omdat hij wegens belediging van de scheidsrechter in het duel met Atalanta van de sportieve rechter als voorzitter een schorsing kreeg van twee maanden, werd Koevoets begin 2006 gedwongen het roer over te nemen. Zo vond ze zichzelf plotseling terug op de traditionele voetbalmarkt in Milaan. In januari en augustus worden daar voetballers uit de Serie A en B verhandeld die nog zonder contract zijn.

‘Het is alsof je op Wallstreet staat. Ik vond het ongelofelijk. Iedereen hangt, rent, belt. Technisch directeur Totó deed de zaken, ik hoefde alleen handtekeningen te zetten. En allemaal mannen hè. Ik heb er maar één vrouw gezien, een moeder die probeerde haar zoon ergens onder te brengen.’

Faillissement
Bij terugkeer uit Milaan trad haar echtgenoot plotseling gedwongen terug als president van Triestina. Aanleiding was een faillissement van een van zijn firma’s in 1996. In mei 2004 oordeelde het hof van appèl dat Tonellotto als gevolg daarvan twee jaar en twee maanden geen openbare functies mocht uitoefenen.

Daarvan werd hij naar eigen zeggen pas in november 2005 op de hoogte gesteld, vijf maanden nadat hij Triestina had aangekocht. Onrechtmatig, zo bleek dus. ‘Maar bij de club wist iedereen van het faillissement. Daar heeft hij destijds openlijk over gesproken. Zijn consulenten oordeelden dat het geen probleem was. Het was gewoon de stok die allang achter de deur stond en waarmee ze nu konden slaan.’

Koevoets verving haar echtgenoot als voorzitter, maar het pleit was al beslecht. De banken trokken hun handen van alle projecten af en de financiële problemen stapelden zich op. De nieuwe raad van bestuur eiste opheldering over een aantal transacties. Maar van het uitstel dat Koevoets in eerste instantie daarvoor werd gegund, kon niemand zich later iets herinneren. ‘Een samenzwering, dat was het’, zegt Koevoets.

Er zou 3 miljoen euro zijn verdwenen uit de clubkas, zo luidde de aanklacht. De aandelen, waarde tien miljoen euro, werden door de drie aangestelde commissarissen op nul euro gesteld. ‘Binnen 24 uur was ik alles kwijt. En ik heb nooit de kans gehad me te verdedigen. Of dat zomaar kan? Dat heb ik me zo vaak afgevraagd. Maar zelfs de rechter zat in het complot. Nel calcio ci sta. In het voetbal kan alles, het zijn praktijken waar je geacht wordt over te zwijgen.’

Een van commissarissen verklaarde onder ede dat hij onder druk was gezet de aanklacht tegen de familie Tonellotto te ondertekenen. De nieuwe voorzitter, Fantinel, bekende in de krant dat zij de aanklacht had ingetrokken. ‘Maar de openbare aanklager ging door. Hij kon niet stoppen. Wat had hij moeten zeggen? We hebben die mensen onrechtmatig 10 miljoen afgenomen?’

In 2008 hoorde Koevoets zes maanden gevangenisstraf eisen omdat ze op de hoogte zou zijn geweest van de strafbare feiten bij de club. ‘Het was een hel en een nachtmerrie tegelijk. Ik heb meteen vriend van de Gazzetta dello Sport gebeld en gezegd: en nu wil ik mijn verhaal doen. Hij zei dat hij me niet kon helpen omdat hij zelf ook in Trieste woonde. Zo ging het ook met mijn eerste advocaat. De angst in Italië is groot.’

‘Hadden we maar een hotel gekocht’, verzucht ze. Het huwelijk liep op de klippen toen echtgenoot Tonellotto in San Remo opnieuw een voetbalclub had gekocht. Ze vluchtte naar Nederland, waar ze op zoek is naar werk. ‘Ik wil niets meer horen van voetbal. Dat ik eigenaar en voorzitter ben geweest van Triestina zet ik nu ook niet op mijn cv. Ik schaam me er niet voor, iemand anders zou zich moeten schamen.’

Koevoets leest nog altijd Il Piccolo en zoekt op internet regelmatig naar de uitslagen van de club. Het gaat slecht met Triestina weet ze. De club verkeert in degradatiegevaar. De president staat onder druk. ‘Het is alsof ik die film al eens heb gezien. Voor de spelers zelf vind ik het jammer, maar voor de club? Ik koester geen wrok, maar ik zou het niet erg vinden als ze degraderen. Je hoopt altijd op een vorm van gerechtigheid.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden