RECONSTRUCTIECORONA-UITBRAAK CAFÉ NIJMEGEN

Een ‘avond als alle andere’, toch 19 besmettingen: wat gebeurde er in café Van Rijn?

Wat is er gebeurd in café Van Rijn in Nijmegen op 25 augustus? Volgens cafébaas Freek Hartgring was het een dinsdagavond als alle andere. Maar er moet toch wel iets meer aan de hand zijn geweest nu is vastgesteld dat op die avond hoogstwaarschijnlijk 19 mensen besmet zijn geraakt met het coronavirus.

Café van Rijn in Nijmegen.Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

Daarnaast zijn volgens de GGD Gelderland-Zuid nog eens 32 coronagevallen aan Van Rijn gerelateerd; deze mensen zijn in de dagen na 25 augustus eveneens in het café geweest, maar kunnen de besmetting ook elders hebben opgelopen. Dat brengt het totaal aantal coronabesmettingen rond deze populaire Nijmeegse studentenkroeg op 51, de grootste uitbraak in een Nederlandse horecagelegenheid tot nu toe. 230 mensen zitten uit voorzorg in quarantaine. Het oude record stond op naam van café de Kleine Beurs in Hillegom, waar eind juli 31 mensen met het virus werden besmet.

Dat er iets mis was gegaan bij Van Rijn bleek eind augustus toen zes mensen die in het café waren geweest (vijf gasten en één personeelslid), positief testten op corona. Op 1 september werd het café door burgemeester Hubert Bruls gesloten.

In een brief maakte Bruls de café-eigenaar harde verwijten. Zo zouden bij Van Rijn om 4 uur ’s nachts de gordijnen dicht zijn gegaan, waarna het als een ‘normaal’ café zou verder draaien, alsof corona niet bestaat. ‘Zéér onverantwoord en volstrekt onaanvaardbaar’, aldus Bruls.

Hoe dat ‘normaal’ er precies uitzag, is onduidelijk. Gasten die op 25 augustus in Van Rijn zijn geweest, willen daarover niet in de publiciteit treden, om het café niet te ‘verraden’. Maar in Nijmeegse studentenkringen gaan verhalen dat het in Van Rijn na vieren losgaat.

Anonieme bezoekers vertelden aan dagblad de Gelderlander dat het van het personeelslid achter de bar afhangt hoe strak de regels worden gehanteerd. Volgens hen wordt er in andere kroegen overigens ook wel gedanst met de gordijnen dicht.

De GGD kan niet zeggen of er op 25 augustus, de laatste dag van de introductie voor nieuwe studenten, in Van Rijn tot in de vroege uurtjes werd gedanst en gefeest. ‘Daar vragen wij niet naar’, zegt een woordvoerder. ‘Wel weten we dat mensen veel contacten hadden zonder afstand te houden.’ De bron van de besmetting is niet meer te achterhalen.

Slechts acht namen op de bezoekerslijst

Volgens gemeentewoordvoerder Jack Broeksteeg was er bij Van Rijn meer mis. Zo stonden op de bezoekerslijst van die fatale 25 augustus slechts acht namen; de eerste zes met corona besmette personen zaten daar niet eens bij. Registratie is niet verplicht, een cafébaas moet gasten daar wel om vragen en die kunnen dat weigeren.

‘Maar het is aan de café-eigenaar hoe hij daarmee omgaat’, aldus Broeksteeg. Hij kan die gasten ook niet toelaten. Dit is wel heel erg onder de maat.’ Bovendien zouden vier zieke personeelsleden in de dagen na 25 augustus hebben doorgewerkt. Kroegbaas Hartgring ontkent dat. De GGD heeft niet de indruk dat mensen met klachten bewust hebben doorgewerkt.

Eerder toonde Hartgring zich in de Gelderlander verbolgen over de sluiting, omdat zijn café zou voldoen aan alle coronaregels: ‘Ik heb iedere dag een personeelslid dat alleen maar rondloopt als een soort sheriff.’ Hij wil woensdag niet aan de telefoon komen, maar laat per sms weten geschrokken te zijn van de resultaten van het GGD-onderzoek.

Ook al staat volgens Hartgring niet vast dat de besmettingen in zijn café zijn opgelopen, hij erkent nu dat de coronaregels onvoldoende zijn nageleefd. ‘Dat had niet mogen gebeuren. Dat vind ik enorm vervelend voor studenten, personeelsleden en hun naasten die besmet zijn geraakt met het coronavirus. Ik wens ze veel sterkte.’

De corona-uitbraak in een Nijmeegs studentencafé past in het beeld dat besmettingen de laatste tijd vooral onder jongeren toenemen. Volgens cijfers van het RIVM waren in de eerste week van september de 20 tot 24-jarigen goed voor het hoogste aandeel nieuwe besmettingen: ruim eenvijfde. Leeftijdsgroepen daar net boven en onder (15 tot 19 jaar en 25 tot 29 jaar) zijn samen goed voor nog eens 24 procent. In de regio Gelderland-Zuid betreft tweederde van de nieuwe besmettingen jongeren onder de 25.

Vaker besmet in de horeca

Nog steeds vinden de meeste besmettingen waarvan de bron is achterhaald plaats in huiselijke kring: bijna de helft. Maar het aandeel van de horeca groeit. Vorige week was dat 6 procent, 2 procent meer dan daarvoor.

Sinds begin juli heeft de GGD 430 besmettingen weten te herleiden tot de horeca. Dat is meer dan op scholen (57), religieuze bijeenkomsten (29), studentenverenigingen (100) en sportclubs (186) bij elkaar, en komt in de richting van het aantal recente besmettingen in verpleeghuizen (581). Daar zit wel enige vertekening in. Nederland telt volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) 61.755 horecabedrijven. Alleen al om die reden is het niet vreemd dat het coronavirus er geregeld toeslaat.

In Nijmegen zijn tot nu toe vier horecazaken gesloten (geweest) wegens overtreding van de coronaregels, zegt gemeentewoordvoerder Broeksteeg. ‘Dat is weinig op zeshonderd horecazaken. Onze ervaring is dat de meeste zaken zich prima aan de richtlijnen houden.’ De coronauitbraak bij café Van Rijn is volgens hem geen reden voor extra controles.

Cafébaas Hartgring schrijft druk bezig te zijn met de voorbereidingen voor de heropening ‘zodat we op een veilige en verantwoorde manier kunnen genieten van de goede sfeer waar Van Rijn bekend om staat’. Hij heeft daarvoor al een nieuw plan met coronamaatregelen ingediend bij de gemeente. 

‘Dat moet dan wel een fatsoenlijk plan zijn’, is de afgemeten reactie van gemeentewoordvoerder Broeksteeg.

Met medewerking van Maarten Keulemans en Pepijn de Lange.

De horeca: coronabroeinest bij uitstek – of niet?
In totaal heeft de GGD sinds begin juli liefst 430 besmettingen weten te herleiden tot de horeca. Wat is dat toch, met die uitgaansgelegenheden – of zien we het verkeerd?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden