Een ander dan Wiggins? Het kan nog wel

De Tour de France is halverwege en Bradley Wiggins is al uitgeroepen tot winnaar. Maar er zijn nog genoeg scenario's denkbaar om de geletruidrager nerveus te maken. Met dank aan de wielerhistorie.

Scenario I de geleidelijkheid

Wat doe je tegen een renner die de beste tijdrijder is en mogelijk ook de beste klimmer? Wat doe je tegen een ploeg met de beste tijdrijders en wellicht ook de beste klimmers?


Er is maar één remedie. Inderdaad: aanvallen. Dat kan altijd en overal en is de kortste weg naar de gele trui. Cadel Evans weet het. 'Ik ben een vechter en zal ook nu tot het einde vechten. Ik geef nooit op. Ik zal moeten aanvallen. En ik zal dat dan ook doen.'


De grote vraag is: waar? Als het om Evans gaat: overal. Elke seconde gewonnen tijd geeft meer uitzicht op een podiumplaats.


De Australische titelverdediger moet niet te veel rekenen. Hij moet voor de weg van de geleidelijkheid kiezen. Evans heeft niet de benen voor een verrassingsaanval die Wiggins en diens oppermachtige ploeg op minuten kan zetten. En die minuten heeft hij nodig om voor de tweede achtereenvolgende keer de Tour te winnen.


De 35-jarige heeft als enige renner in de achtervolging niets te verliezen. Hij heeft de Tour al eens gewonnen en is niet geïnteresseerd in een podiumplaats zolang er nog andere opties zijn. Liever strijdend ten onder in wat misschien wel een van de laatste ronden kan zijn waarin hij een rol van betekenis kan spelen.


Vier serieuze bergritten hebben de renners nog voor de boeg, bij twee daarvan is de finishlijn boven op een berg getrokken. Maar daar lijkt de kracht van Evans deze Tour niet echt te liggen.


Chris Froome counterde afgelopen zaterdag met gemak een aanval van de BMC-kopman op de top van La Planche des Belles Filles. 'Op de steile stukken kon Evans het niet. Dat zei mij één ding: hij heeft de benen niet', analyseerde Froome, eerste luitenant van het Sky-leger genadeloos.


Welbeschouwd liggen de grote kansen van Evans misschien wel in de afdalingen: in de twee etappes waar de finish relatief dicht ligt op de top van laatste berg. Vandaag resten er na de Grand Colombier, een zware beklimming van eerste categorie, 43 kilometer. Te ver, zo lijkt het in eerste instantie. Maar de optimist telt ook het bergje van derde categorie mee, van daar is het nog maar 20 kilometer tot de streep in Bellegarde-sur-Valserine.


Maar de ideale etappe voor Evans dient zich volgende week woensdag aan: op weg naar Bagnères-de-Luchon. Als een steen naar beneden na de Col de Peyresourde. En het dan afmaken een dag later op de onbekende klim naar Peyragudes.


Alles-of-nietspogingen van de concurrentie hebben wel meer geletruidragers op de rand van de afgrond gebracht. En soms daar ook overheen. Wiggins is het type dat over de rooie kan gaan. Dat weet hij zelf ook wel.


Het geringste moment van twijfel en onoplettendheid kan beslissen over de Tourzege. In 1971 trachtte Luis Ocaña Eddy Merckx te volgen in de afdaling van de Col de Menté. Merckx stond bekend als een goede, maar soms ook roekeloze daler. Ocaña kneep liefst zoveel mogelijk in de remmen.


In 1971 overtrof hij zichzelf in de gutsende regen, met desastreuze gevolgen. De Spanjaard hield het spoor van Merckx, maar samen sloegen ze onderuit. Merckx vervolgde zijn weg, Ocaña ging knock-out nadat Joop Zoetemelk op de onheilsplek op hem was gebotst.


In 2007 paste Alberto Contador een vergelijkbare truc toe met toenmalig ploegmaat Jaroslav Popovitsj in de afdaling van de Galibier. Op de finishlijn was de tijdwinst verwaarloosbaar. Maar de schrik zat er bij de concurrentie goed in.


Evans is zelf ook ervaringsdeskundige. Hij probeerde Wiggins onlangs in verlegenheid te brengen tijdens de Dauphiné Libéré. Vlak voor de top van de Joux-Plane demarreerde hij. Bergop was hem door de overmacht van de Sky-trein de moed in de schoenen gezakt. De winst telde aan de streep in Morzine toen 8 seconden.


Dat is te weinig om de potentiële winnaar in verlegenheid te brengen. Maar voor Evans geldt de weg der geleidelijkheid. Het wordt seconden sprokkelen.


Scenario II de overdondering

Een wanhoopspoging, dat heeft deze Tour nodig. Iemand die bereid is zijn eigen kop op het hakblok te leggen om anderen te laten profiteren. Want als je alle kaarten zet op een rit om Wiggins het vuur na aan de schenen te leggen, moet je er rekening mee houden dat je zelf met de stukken zit. Het risico op mislukken is heel groot.


Alberto Contador deed het vorig jaar op weg naar Alpe d'Huez. Gewoon wegrijden tijdens de eerste kilometer met een stijgingspercentage, wetende dat hij zichzelf de nek om zou draaien. Later verklaarde de Spanjaard dat hij 'slechts spektakel' had willen brengen.


Dat had hij gedaan. Het kostte Andy Schleck uiteindelijk de Tourzege. De jongste Schleck verloor het hoofd, een dag nadat hij zelf een uitputtende triomftocht door de Alpen had gemaakt en wielergeschiedenis had geschreven met een onverwachte aanval. De Luxemburger leek de Tour te gaan winnen, maar ging nu achter Contador aan, terwijl hij die zichzelf de nek om had moeten laten draaien, om daarna één verschroeiende aanval te plaatsen op Alpe d'Huez.


In 2000 kende Armstrong een heuse inzinking op de Joux- Plane. Hij reageerde met zijn ploeg veel te vroeg op een aanval van Marco Pantani, die bezig was met zijn laatste Tourkunstje. Pantani won de etappe niet, hij stapte zelfs af, maar kreeg toch zijn zin: hij had Armstrong, niet bepaald zijn favoriete renner, van zijn stuk gebracht.


IJdelheid kan de geletruidrager in gevaar brengen. Is Wiggins daarop bedacht? Want het scenario van de overdondering kan ook tot succes leiden. Wat als Vincenzo Nibali gelooft in de huid te kunnen kruipen van Marco Pantani, of van Floyd Landis, even de medicinale achtergronden van hun prestaties vergetende. Of als hij durft te denken als Eddy Merckx of Laurent Jalabert, die met Once een spectaculaire aanval opzette en alleenheerser Miguel Indurain uitdaagde.


'Ik ben niet onder indruk van Wiggins', zei Nibali stoer in L'Équipe van afgelopen zaterdag. 'Ik kan betere resultaten overleggen dan hij en ik ben beter in de bergen.'


Merckx sloot in 1971, nadat hij door Ocaña op achterstand was gezet in een bergetappe, wat bondgenootschappen en trok ten aanval. Pantani rondde in 1998 een aanval in de Alpen af met een etappezege en de gele trui op Les Deux Alpes. Het is een dag die Jan Ullrich zich nog heugt als ware het gisteren. Hij raakte in de stromende regen de kluts kwijt en verloor uiteindelijk bijna negen minuten.


Landis deed in 2006 iets vergelijkbaars. De Amerikaan liet zijn ploegmaats 60 kilometer volle bak rijden en ging toen zelf op avontuur. De achtervolgers waren in rep en roer, maar niemand had de kracht om het gat te dichten. Landis was een dag eerder de gele trui kwijtgeraakt aan Oscar Pereiro. Met meer dan 5 minuten voorsprong bereikte de renner van Phonak een etmaal later Morzine. Uiteindelijk werd Landis wegens dopegebruik uit de uitslag geschrapt.


Koersen vanuit het vertrek, zijn ploegmaats vooruit sturen en allianties smeden, daar komt het voor Vincenzo Nibali op aan. Etappe 17, als iedereen naar het einde verlangt, is er uitmate geschikt voor.


Scenario III de verrader

Nee, Christopher Froome is geen verrader. Froome zal deze Tour loyaal blijven aan zijn kopman. Vraag het iemand bij Team Sky en je krijgt altijd hetzelfde antwoord. Het is Wiggins, Wiggins en Wiggins. Maar waarom eigenlijk? Er ligt een schitterende kans voor Froome om de Tour te winnen. Hij kan echt wedijveren met zijn kopman, als enige misschien wel. Het is dat hij pech heeft gehad in de eerste etappe, anders had hij bijna op dezelfde hoogte gestaan.


Froome is een import-Brit, hij is geboren Keniaan. Waarom zou hij wachten op zijn kans? Zoveel zijn er daar niet van. Froome moet in de leer bij Jan Ullrich. De Duitser had de Tour van 1996 kunnen winnen als hij het had aangedurfd de hiërarchie te vergeten. Maar Ullrich, opgegroeid in de Oostduitse leer, dufde niet. Hij hield zelfs in tijdens de slottijdrit, omdat het grote verschil anders mogelijk kopman Riis in verlegenheid zou brengen. Daar heeft hij nu nog spijt van.


Loyaliteit zou niet mogen bestaan in de wielersport. Greg Lemond zou Bernard Hinault met terugwerkende kracht in de vernieling rijden in de Tour van 1985.


Wat doet Froome de komende dagen als Wiggins bergop een slecht moment heeft? En wat zal de teamleiding verordonneren? Het verraad van La Toussuire of van Peyragudes, het klinkt - hoe ongeloofwaardig ook door het bijna computergestuurde regime van Sky - allemaal even romantisch. Als het maar een beetje spannend blijft.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.