Een achterkant vertelt soms meer dan het fraaie front

null Beeld
Beeld

'Ik zie het graag van voor, maar allerliefst van achter', schreef de dichter Werumeus Buning ooit over het Centraal Station in Amsterdam. Achterkanten beloven inzichten of onthullingen. Draai een schilderij om en je hebt de keerzijde van de illusie: latjes en spijkers, veilingnummers of krabbels van vroegere eigenaren.

Niet gek dus dat een young adult-boek over Het verhaal achter de beroemdste schilderijen van de wereld die achterkant laat zien. Uitgeverij Lemniscaat ontleende het omslagbeeld aan de oorspronkelijk uitgave van Thames & Hudson uit 2010: een omgekeerde lijst met toevallige verfspatten.

De cover past in een traditie van boeken over beeldende kunst. Zie Robert Hughes' essaybundel Nothing if not Critical (Penguin, 1992), David Sylvesters Interviews with American Artists (Yale University Press, 2001) of Interior Life van interieurontwerper Gert Voorjans (TerraLannoo, 2012).

Dat zo'n omgekeerd beeld ook filosofische kanten heeft, is een inzicht dat de viroloog en neurowetenschapper Jaap Goudsmit nader uitwerkt in De kunst van het sterfelijk zijn (Lecturis, 2016). Aan de hand van schilderijen van Mategna, Holbein, Ensor en anderen schrijft Goudsmit over verbeeldingen van de dood, over vanitasmotieven en levenskunst.

Eén werk springt eruit: Cornelis Norbertus Gijsbrechts' Rugzijde van een schilderij uit 1670, dat ook op de cover staat. Het vreemd lege beeld intrigeeert extra door dat ene bedrieglijk echte papiertje met het inventarisnummer '36' erop - een raadsel zonder oplossing. 'De onzichtbare zijde symboliseert de achterkant van het leven', schrijft Goudsmit, 'het besef dat de dood nabij komt.'

Charlie Ayres:
Het verhaal achter de beroemdste schilderijen van de wereld
Omslag Sarah Praill.
Lemniscaat; euro 19,95.

null Beeld
Beeld
null Beeld
Beeld
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden