Eems-gas kost Duitsland minstens 3,75 miljard

Nederland krijgt op zijn minst 3,75 miljard gulden van Duitsland voor teveel geleverd aardgas uit het omstreden Eems-Dollard-gebied. Dat hebben arbiters van de Internationale Kamer van Koophandel in een tussenvonnis bepaald....

Van onze verslaggeefster

AMSTERDAM

Toen de Nederlandse Aardoliemaatschappij (NAM) de zaak in 1991 aan de arbiters voorlegde, hoopte ze op een bedrag van 9,4 miljard. Minister Wijers van Economische Zaken stelt echter dat het nu toegewezen bedrag geen tegenvaller is, omdat het slechts het begin van een geldstroom is. Naar verwachting kan de NAM maximaal 15 miljard gulden tegemoet zien.

De NAM heeft tussen 1966 en 1989 ongeveer 20 miljard kubieke meter gas teveel geleverd aan het Noord-Duitse olie- en gasbedrijf Brigitta Elwerath Betriebsgesellschaft (BEB). De arbiters hebben beslist dat BEB voor ongeveer een kwart van dat gas 2,3 miljard Duitse mark plus rente vanaf 1991 moeten betalen. Dat komt neer op ongeveer 3,75 miljard gulden.

Wijers verwacht dat meer dan de helft van de opbrengst in het Fonds Economische Structuurversterking (FES) vloeit. Het geld in dit zogenaamde aardgasbatenfonds is bestemd voor grote infrastructurele projecten zoals de Betuwelijn en de Hoge Snelheidslijn. Er komt dus geen extra geld voor andere uitgaven waar in de begroting van 1997 rekening mee kan worden gehouden.

Met het tussenvonnis komt het einde in zicht van een al jaren slepend 'gasconflict' tussen Duitsland en Nederland. Het teveel geleverde aardgas komt uit dat deel van het grote Groningse veld dat in de Common Area ligt. Dat is een deel van een smalle grensstrook waar zowel Nederland als Duitsland aanspraak op maken. Het grootste deel van deze strook ligt echter in de Eemsmond en heeft nooit tot grote conflicten geleid.

De NAM heeft 40 procent van de exploitatie van het gas in de Common Area in handen. De rest wordt voor de overheid gehouden door Energiebeheer Nederland.

Dertig jaar geleden, niet lang na de ontdekking van het Groningse gasveld, hebben de NAM en BEB afspraken gemaakt over het gas in de Common Area. De NAM zou het gas uit de grond halen en aan BEB doorleveren. Ongeveer de helft van het aardgas zou Duitsland toekomen. Omdat partijen nog niet wisten hoeveel gas in de grond van het omstreden gebied lag, zijn er toen ook afspraken gemaakt over mogelijk teveel geleverd gas. Nu is er verschil van mening over de uitleg van die afspraken.

Tussen 1966 en 1989 heeft Nederland 60 miljard kubieke meter gas uit het gebied aan Duitsland geleverd. Later bleek dat er in de Common Area minder gas zat. De NAM had BEB 20 miljard kubieke meter gas teveel geleverd, daar waren partijen het over eens.

Over de verrekening en de waardering van het teveel geleverde gas ontstond verschil van mening omdat de gasprijs in de leveringsperiode fluctueerde. BEB wilde het teveel geleverde gas bovendien liever in natura - in de vorm van aardgas - terugbetalen. Nu is bepaald dat het bedrijf in geld moet betalen.

De arbiters hebben de twee partijen nu teruggestuurd naar de onderhandelingstafel waar zij aan de hand van het tussenvonnis de waarde van de rest van het teveel geleverde gas te bepalen. De uitkomst van deze onderhandelingen zullen tegen het eind van het jaar bekend worden. Als partijen het voor die tijd niet eens worden, zullen de arbiters zich weer over de zaak buigen.

Omdat de rente op de betalingen vrij hoog is - het disconto van de Duitse centrale bank (momenteel 2,5 procent) plus 2 procent - zullen de Duitsers de onderhandelingen naar verwachting niet vertragen, stelde een woordvoerder van de NAM.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden