Nieuwsbreak

Eduard Nazarski: 'Homo's verdedigen wordt gezien als westerse verdorvenheid'

De Christen-Unie zet de samenwerking met het kabinet op scherp en de ambassadeur van Oeganda krijgt vandaag op het ministerie van Buitenlandse Zaken te horen dat Nederland zich zorgen maakt over de anti-homowetten in zijn land. Eduard Nazarski, directeur van Amnesty International, over het nieuws van vandaag.

Eduard Nazarsky: 'Waarom zouden we een homo uit Nigeria, waar de doodstraf op homoseksualiteit staat, niet toelaten? Beeld anp

Uit protest tegen de anti-homowet heeft Nederland direct alle hulp aan de Oegandese overheid stopgezet. Daarnaast krijgt de Oegandese ambassadeur vandaag op het ministerie van Buitenlandse Zaken nog eens te horen dat wij ons ernstige zorgen maken. Kunnen we nog meer doen?
'Het is dramatisch - je zult maar homo zijn in dat land. Op de korte termijn zouden we in elk geval hulp moeten bieden aan Oegandese homo's die publiekelijk uit de kast zijn gekomen en actie hebben gevoerd. Zij lopen direct gevaar en zouden bijvoorbeeld een tijdelijk onderduikadres moeten krijgen. Daarnaast is het belangrijk dat de internationale gemeenschap diplomatieke druk uitoefent om die wetgeving terug te draaien.'

Druk van buitenaf lijkt vooralsnog alleen maar tot verbetenheid te leiden. De westerse ophef wordt in Oeganda gezien als neo-koloniale inmenging.
'Druk en verkettering zijn twee verschillende dingen, maar inderdaad, het ligt gevoelig. De eerste reflex van president Museveni is: 'Die lui in het Westen moeten zich met hun eigen zaken bemoeien. We hebben al genoeg problemen met die Europeanen gehad, dat hoeven ze ons niet nog eens te flikken.' Dat moeten we zien te doorbreken.

'Daarom is het goed dat ook Ban Ki-moon, de secretaris generaal van de Verenigde Naties, aan Oeganda heeft gevraagd om de wet te herzien. Hem kunnen ze er niet van beschuldigen een bemoeizuchtige Europeaan, of zelfs maar westerling te zijn. Ik vrees echter dat het een lange weg is, en dat homo's al die tijd niet veilig zullen zijn. Maar dat geldt niet alleen voor Oeganda, maar ook landen als Nigeria en Kameroen.'

Linda Voortman van GroenLinks pleit er dan ook voor om het Nederlandse asielbeleid niet alleen voor homo's uit Oeganda, maar voor álle onderdrukte homo's te versoepelen.
'Dat lijkt me inderdaad logisch. Waarom zouden we een homo uit Nigeria, waar de doodstraf staat op homoseksualiteit, niet toelaten?'

 
Die lui in het Westen moeten zich met hun eigen zaken bemoeien. We hebben al genoeg problemen met die Europeanen gehad, dat hoeven ze ons niet nog eens te flikken
Beeld epa
Beeld ap

De kritiek zal zijn dat het een aanzuigende werking heeft; dat mensen zich zullen voordoen als homo om Nederland maar binnen te komen.
'Die discussie is onvermijdelijk, maar ik vertrouw erop dat we met een goede procedure misbruik kunnen voorkomen. Ik vind dat je niet kunt zeggen: 'We hebben al drie homo's, we hoeven er niet nog meer bij.' Het lijkt me voor de internationale gemeenschap alleen maar een extra prikkel om zich in te zetten voor een verandering van de wetgeving in landen waar homo's worden vervolgd.

'Het lijkt wel een nieuwe breuklijn in de wereld te zijn: landen waar mensen niet om hun seksuele voorkeur worden vervolgd, en landen waar de liefde een misdaad is geworden . Het zou tegennatuurlijk zijn, tegen de religie of tegen de cultuur indruisen en de verdediging van homo's wordt gezien als westerse verdorvenheid. Een zorgelijke ontwikkeling.'

Nog een land waar veel zorgen over zijn is de Oekraïne. President Viktor Janoekovitsj is verdreven en op 25 mei worden er presidentsverkiezingen gehouden. Heeft u een favoriet?
'Ik moet eerst nog zien dat er in alle vrijheid in Oekraïne gedebatteerd kan worden en dat er echt vrije verkiezingen worden gehouden. Dat lijkt me ingewikkeld genoeg. Ik maak me vooral zorgen over de verdeeldheid in het land. Die is enorm. Janoekovitsj is weg, maar ik moet nog zien of de partijen die dat voor elkaar hebben gekregen het land weer wel op de rails kunnen krijgen.'

Een van de bekendste kandidaten is Joelia Timosjenko. Maar om haar hangt ook die zweem van corruptie.
'Of ze daadwerkelijk corrupt was moet nog bewezen worden, maar inderdaad, de oligarchen zorgen erg goed voor zichzelf, terwijl het land bijna failliet is. De rijkdom die is aangetroffen in de woning van Janoekovitsj en de armoede van de mijnwerkers - het verschil is schrijnend.'

Een Russisch homoseksueel koppel trouwt in Buenos Aires nadat zij naar Argentinië zijn gevlucht. Beeld epa
 
De oligarchen van Oekraïne zorgen erg goed voor zichzelf, terwijl het land bijna failliet is
In het raam van een café hangt een poster van Joelia Timosjenko. Beeld reuters

Is er nog ander nieuws dat u is opgevallen?
'Er zijn twee zaken, en het eerste is de oproep van de ChristenUnie aan het kabinet om illegaliteit in Nederland niet strafbaar te maken. Ik hoor nu allerlei analyses over hoe dit een bom legt onder de regering, maar ik hoop vooral dat het ook leidt een inhoudelijke discussie over de strafbaarheid van illegaliteit. Dat is namelijk een heel slecht plan. Het is grotendeels symbolisch en drukt mensen die al aan de rand van de samenleving staan, nog verder in de marge. Gaat het inderdaad leiden tot minder uitbuiting, zoals de regering zegt? Dat moet ik nog zien. Bevordert het daadwerkelijk de terugkeer van illegalen naar hun geboorteland? Dat geloof ik ook niet.'

En die tweede kwestie?
'Die is helemaal niet in het nieuws geweest, maar ik mis een reactie van de regering op het vonnis in Rusland op de Bolotnaya-demonstranten. Deze mensen hebben in 2012 vreedzaam tegen president Poetin geprotesteerd en zijn toen opgepakt. De uitspraak van het showproces zou eigenlijk vrijdag zijn, maar ze hebben het vonnis over het weekeinde getild, toen de Winterspelen afgelopen waren. Premier Rutte heeft in Sotchi nog met mij over deze kwestie gesproken en gezegd dat Nederland het proces in de gaten houdt - zich er zorgen over maakt. Maar nu deze mensen onterecht tot twee tot vier jaar cel zijn veroordeeld, hoor ik onze regering niet. Terwijl de instellingen die zich in Rusland inzetten voor de vrijheid van meningsuiting en de vrijheid van organisatie dergelijke internationale steun zo goed kunnen gebruiken.'

Arie Slob begin deze maand op het congres van de ChristenUnie. Beeld anp
 
Rutte heeft in Sotchi nog gezegd dat Nederland het proces in de gaten houdt. Maar nu deze mensen onterecht tot twee tot vier jaar cel zijn veroordeeld, hoor ik onze regering niet

Heeft u, als laatste, nog een tip van de dag?
'Ik heb er twee! Ten eerste de roman van Volkskrantjournalist van Toine Heijmans, Pristina, waar ik vanavond uit ga citeren bij de Jacobilezing in Utrecht over illegaliteit. Het is een mooie roman, maar Heijmans doet ook een aantal treffende observaties over de ontwikkelingen in het beleid.

'En in Rusland heb ik De Cirkel van Dave Eggers gelezen over een jonge vrouw die gaat werken bij het machtigste internetbedrijf van de wereld. Het verhaal gaat over transparantie en privacy, over de norm om alles wat je doet en voelt en denkt maar te delen, en het zet je aan het denken over wat dit met een samenleving doet. Hoe actueel het onderwerp is bleek vorige week wel weer: een paar dagen nadat ik het uit had, werd WhatsApp overgenomen door Facebook.'

Dit is aflevering 269 van de dagelijkse 4 Uur Nieuwsbreak. In deze rubriek nemen we iedere dag met een interessant, bekend persoon het nieuws van de dag door.

De cover van het boek Pristina van Toine Heijmans Beeld screenshot
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden