Edmond Classen 1938-2014

Edmond Classen, een van de grote namen van het Nederlands toneel, kende de keerzijde van de roem.

Hoe betrekkelijk toneelwerk kan zijn, vertelde Edmond Classen in 2000 aan het Algemeen Dagblad. 'Mijn dochter Kiki speelde als beginnend actrice drie weken in de tv-serie Zeg 'ns Aaa. Krijg ik op een feestje te horen: 'Zeg, bent u de vader van Kiki Classen?' Terwijl ik me al dertig jaar lang in elke denkbare schouwburg van Nederland had uitgesloofd. Natuurlijk gun je je dochter die aandacht van harte. Ik wil er alleen maar mee zeggen: ze zijn je zo vergeten.'


Vier jaar daarvoor was hij gekarakteriseerd als een van de toneelleeuwen van Nederland. Zijn rol van jurylid in De twaalf gezworenen van Reginald Rose bij het Noord Nederlands Toneel werd door critici beschouwd als een hoogtepunt in de Nederlandse toneelgeschiedenis. Na het wegvallen van Ko van Dijk en Bob de Lange was hij een van de laatste groten van het klassieke Nederlandse toneel.


Toen Edmond Classen op 27 januari onverwachts overleed na een hersenbloeding, bleef het tamelijk stil. Toch speelde hij de afgelopen vijftien jaar in veelbekeken Nederlandse televisieseries als Vrienden voor het leven (opa De Bie), Het zonnetje in huis (JP), Flodder (wethouder) en Oppassen (opa Van Cleef).


Classen werd gevonden door zijn dochter Kiki toen hij, doorgaans zeer punctueel, niet kwam opdagen voor een afspraak. Na de dood van zijn echtgenote ging hij vaak langs bij zijn dochter, die ook in Arnhem woont. 'Ruwe bolster, blanke pit', schreef zij boven het overlijdensbericht .


Arnhem was zijn geboorteplaats. Hij was de een na jongste in een katholiek gezin van negen kinderen. Zijn vader was bankdirecteur. Toen hij 2 jaar was, verhuisde het gezin naar Breda en later naar Maastricht. Daar ging hij naar de hbs. Hij was geen echte student en koos daarom voor de toneelschool in zijn woonplaats. Na die opleiding werkte hij bij De Nieuwe Komedie en Het Rotterdams Toneel. Hier vierde hij successen met de grote namen van toen, zoals Ko van Dijk. Hij speelde in Dood van een handelsreiziger van Arthur Miller. 'Een blonde jonge God', schreef Bob Frommé in Het Parool. Classen: 'Van Dijk deed tijdens de repetities alles voor. Elke rol vertolkte hij met het tekstboek in de hand, moeiteloos legde hij de mise-en-scène vast, gaf de juiste dictie. Ik heb bewondering voor regisseurs en acteurs die het vakmanschap hoog in het vaandel hebben staan.'


In 1974 keerde hij terug naar Arnhem en ging hij bij Toneelgroep Theater werken. Vanaf toen werd hij ook een vertrouwd gezicht op de televisie. Dochter Kiki kan zich nog herinneren dat zij als kind haar eigen vader zag doodgaan op tv en hard moest huilen. Hij speelde later rollen in de series Op Hoop van Zegen, Spijkerhoek en Medisch Centrum West. In 2000 verving hij de overleden Coen Flink in de serie Oppassen! Die werd toen door anderhalf miljoen mensen bekeken.


Hij was ook te zien in afleveringen van Grijpstra & De Gier en Flikken Maastricht. Zijn laatste rol was in 2012, in de televisiefilm Black Out, met Katja en Birgit Schuurman.


'Theater', zei Classen, 'is de poëtische vertaling van de werkelijkheid. Ik heb van Bob de Lange geleerd op welke manier een zin in een blijspel het meeste effect sorteert. Dat gaat zo: opkomen, enkele seconden wachten en de zin zeggen. Altijd raak. Wil je een lach vermijden, dan neem je een langere ofwel kortere pauze. Dat ambacht is het mooiste dat er bestaat.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden