Column

Editie NL kwam om de schaamte op te halen, maar die was allang verdwenen

 

Illegale immigranten komen na schipbreuk aan op Rhodos, Griekenland, 20 april 2015. Beeld epa

Er waren er op de sociale media weer een boel die zich vrolijk maakten over de honderden verdronken vluchtelingen. Een man schreef dat hij een foto van een verdronken peuter als screensaver op zijn computer had geïnstalleerd. Anderen riepen: 'Hoera, dat scheelt weer zevenhonderd uitkeringen. Keer vijftig jaar.'

Geschokt besloot het tv-programma Editie NL bij een van deze mensen verhaal te gaan halen. Een vrouw van middelbare leeftijd werd onaangekondigd bezocht, met draaiende camera, wat een ingrijpend middel is, maar van de andere kant was het toch een kutwijf, dat bovendien weleens televisiegeniek zou kunnen gaan reageren.

Misschien dacht de vrouw dat Editie NL belangstelling had voor haar verhaal, een misverstand dat cameraploegen weleens vaker oproepen. Ze reageerde verheugd op het bezoek, opgelucht. 'Goh', zei ze. 'Nou. Nu kan ik eindelijk eens vertellen hoe ík erover denk.'

'U vindt het toch wel erg', zei de verslaggever, want zo kwam de publieke vernedering natuurlijk niet uit de verf. 'God, ja', zei ze. 'Erg. Wat is erg? Weet u wat ik erg vind? Wij Nederlanders worden gediscrimineerd. Dat is erg. De regering moet eens naar de eigen mensen kijken. Wíj moeten heel lang op een woning wachten, terwijl zíj (dobbernegers, red.) er zo een krijgen, met een koelkast erbij.'

Het is een veelgehoorde klacht, een veelgehoord verhaal. Meestal figureert er een dochter in, die al heel lang op een gesubsidieerde woning wacht. Je hoort het verhaal vaker dan er wachtende dochters kunnen bestaan. Je moet het dan ook symbolisch zien, denk ik. Bij wijze van. Het is fantastisch dat mensen in het echt verdrinken omdat een denkbeeldige dochter dan als het ware minder lang hoeft te wachten.

Sommige mensen vergeten weleens dat ze op andermans kosten leven. Uitkeringen, bijzondere bijstand, sociale woningen met huursubsidie - gratis geld is een bezit, een recht, dat soms al vanaf de geboorte geldt, daar hebben ze bij jou in de familie al generaties lang voor op de bank gezeten.

'Maar', zei de verslaggever nog, 'je kunt er toch niet blij om zijn?' Ze haalde de schouders op. Waarom niet? Iedereen dacht er zo over. Ook in politiek en media. Deze week nog vergeleek Halbe Zijlstra de uitgeprocedeerde asielzoekers met Holleeder, een vergelijking die eerder uit een gebrek aan hoofd dan hart ontsproot. Een dag na de ramp schreef een analist in De Telegraaf dat we in tijden van dreigend meegevoel niet moeten vergeten dat mensen die de overkant wel halen steeds naar onze dochters sissen.

Ik heb het stuk in De Telegraaf als herinnering opgevat, een geheugensteuntje. Zoals je een kind kunt naroepen dat het zijn broodtrommel niet moet vergeten, roept de krant zijn lezers na ook vandaag de haat toch svp niet thuis te laten.

's Avonds was de vrouw op tv, onherkenbaar gemaakt, wat gek was bij een openbare terechtstelling. Misschien was ze wel de eerste mens die onherkenbaar aan de schandpaal is genageld. Nu, het was voor Editie.nl ook wel verwarrend allemaal. Ze kwamen om de schaamte op te halen, maar de schaamte was allang verdwenen.

Beeld Videostill EditieNL
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden