Postuum Ed van Opzeeland (1928-2019)

Ed van Opzeeland (1928-2019): ‘Sportjournalist die Studio Sport haar naam gaf’

Als pionierend sportjournalist bezocht hij de allereerste Europa Cup-finale, maakte dikke bladen tjokvol voetbalplaten van elftallen als Real Madrid en Benfica, versloeg jarenlang voor tv honkbal en boksen en schreef een boek over bokser Ben Bril.  

Ed van Opzeeland. Beeld Pim Westerweel

Hij bedacht in 1969 de naam Studio Sport als opvolger van Sport in Beeld. En journalist Ed van Opzeeland beweerde ook de aan Rinus Michels toegeschreven kreet ‘Voetbal is oorlog’ te hebben verzonnen. Hij combineerde creativiteit met ondernemingslust en pioniersgeest.

Nog voordat de voetbalsuccessen van Ajax en Feyenoord in de Europa Cup konden worden gevierd, maakte hij rijk geïllustreerde tijdschriften vol met superlatieven aangedikte verhalen over clubs als Real Madrid, Benfica en Helenio Herrera’s Internazionale Milano in een tijd dat een voetbaluitzending op televisie een even unieke uitzondering was als een gereformeerde kerkdienst nu.

In 1956 was Van Opzeeland de enige Nederlandse verslaggever bij de allereerste Europacup finale Real Madrid-Stade de Reims in Parijs. ‘Dit wordt groots’, zei hij tegen Rien Bal, chef sport van Het Parool, die liever wilde dat hij naar de De Volewijckers tegen Ajax zou gaan.

Behalve voor Het Parool zou hij werken voor Vrij Nederland, Revue, NTS Sport, Televizier en Avro’s Sportpanorama. Regisseur Bob Bremer weet dat hij in 1971 onder de neus van NTS-verslaggevers schaatser Jan Bols naar de AVRO-studio haalde, nadat die een wereldtitel verspeelde door in de buitenbocht te blijven rijden. Na zijn pensioen werkte hij voor de bladen Buitenleven en het medisch tijdschrif EOS Magazine met stukken over onderwerpen als de gevaren van veelvuldig ballen koppen. Daarnaast was hij auteur van boeken als De geschiedenis van Studio Sport en 25 jaar Europa Cup 1. In 2006 verscheen zijn laatste boek Ben Bril: Davidster als ereteken over de legendarische bokser. Van Opzeeland overleed 4 juni in Zaltbommel, waar hij met zijn tweede vrouw Tineke Philipse woonde. Uit zijn eerste huwelijk had hij een zoon.

Ed van Opzeeland werd geboren in Amsterdam, waar zijn vader eerst nog koetsier en later taxichauffeur was. Hij was gek op sport en ging voor Blauw-Wit spelen, eerst als rechtsbuiten in het voetbalelftal en later in het honkbalteam. Na de oorlog kon hij twee banen krijgen – een bij de Holland-Amerika Lijn, een ander bij het cacaobedrijf J.F. Sick & Co. ‘Hij kon niet kiezen en deed daarop kop of munt. Het werd Sick & Co en hij werd uitgezonden naar Accra in Ghana, toen nog een Britse kolonie. Daar kwamen ook filmers en journalisten bij hem logeren’, vertelt zijn vrouw. Dankzij die contacten kon hij in 1950 bij terugkeer in Nederland een baan krijgen als leerling-verslaggever op de sportredactie van Het Parool. Het begin was erg ongelukkig. Op de eerste dag gooide hij het loodzetsel om met de necrologie van koningin Wilhelmina dat de vader van Rinus Michels had klaargezet, zo wil de overlevering.

Via Vrij Nederland kwam hij begin jaren zestig bij Revue terecht. Hij bedacht grote uitklapplaten van voetbalelftallen die in jongenskamers en bouwketens aan de wand werden gehangen. Fotorolletjes van Agfa-Gevaert liet hij daarvoor speciaal in Japan ontwikkelen. Behalve Europa Cup-specials waarvan er toentertijd meer dan een miljoen werden verkocht, maakte hij ook schaatsspecials met de successen van Ard en Keessie. Als televisiecommentator deed hij honkbal en boksen.

Tijdens demonstraties voorafgaand aan de Olympische Spelen van Mexico in 1968 zag hij hoe de politie met scherp schoot op demonstranten. Samen met fotograaf Ed van der Elsken en de wereldberoemde journaliste Oriana Fallaci keek hij toe vanonder een vrachtwagen. Zij werd geraakt. ‘Nog dezelfde avond hebben Ed en ik Fallaci opgezocht in het ziekenhuis. Ze bleek drie schampschoten te hebben. Het gekke is, daarna versloeg ik gewoon de Spelen in plaats van het geweld.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden