Ed Sinke: Rita’s goedlachse verbindingsofficier

Van ondernemer Ed Sinke hadden tot vorig jaar weinigen gehoord. Tot hij aantrad als campagneleider van Rita Verdonk...

Binnen de VVD mag Ed Sinke dan het vijandelijke kamp (pro-Rutte) tegen de haren in strijken, in niet-overdrachtelijke zin spaart hij evenmin zichzelf. Terwijl hij praat, laat Sinke (bijna 46) onophoudelijk de vingers door de haren gaan. Van voor naar achter, van links naar rechts. Daarbij is het hoofd zijwaarts gebogen om te zien wat de woelende vingers zoal teweeg hebben gebracht.

Op de dertiende etage van het WTC aan de Amsterdamse Zuidas had aldus een dwarrelende harenbui kunnen ontstaan, ware het niet dat het grijs nagenoeg ontbreekt in de blonde haardos. En toch: Ed Sinke heeft zorgen.

De grootste, vertelt hij, is zijn angst dat het liberalisme ‘uit ons land verdwijnt’. De ruzie tussen het ‘kamp-Rutte’ en het ‘kamp-Verdonk’ neemt verwoestende vormen aan, vindt hij. Alleen die terminologie al: kamp! Als oud-officier is Sinke (59ste tankbataljon der cavalerie) zeer vertrouwd met de vernietigende effecten van een loopgravenoorlog.

Als hij spreekt over de gevolgen voor ‘het liberalisme’ wekt de Amsterdamse ondernemer Ed Sinke – gespecialiseerd in het detacheren van managers – haast meelij op. Maar het beteuterde maakt snel plaats voor de lach als de zeer goedlachse Sinke memoreert hoe de ‘oorlogszucht’ tot geen schrammetje heeft geleid in zekere persoonlijke verhoudingen.

Ha, ha, kirt hij van opgewektheid, vraag het eens aan de Arnhemse burgemeester Pauline Krikke. Of aan burgemeester Arno Brok van Sneek. Die eerste overigens stond op de voordracht voor het burgemeesterschap van Leeuwarden en is onlangs op schandelijke wijze gepasseerd. Het werd Crone, van de PvdA.

Krikke en Brok, allebei supporters van Mark Rutte. Die bellen je dan nadat Rita Verdonk uit de VVD-fractie is gezet wel mooi op. Uit bezorgdheid. Sinke: ‘Daar raak ik ontroerd van. Vraagt Pauline: Ed, hoe gaat het met je, lieverd?’

Laat het bij deze gezegd zijn: met Ed Sinke gaat het crescendo. Zijn bedrijf Aspecto groeit als kool, met levens- en zakenpartner Jan loopt alles naar wens, het dansgezelschap Introdans – Sinke is hoofdsponsor – timmert enorm aan de weg, er wachten nog bezoekjes aan prachtige musicals. ‘Op Broadway en in Londen. Ik wil niet snobistisch zijn en ik waardeer Joop van den Ende zeer, maar...’ En volgende week is hij jarig.

Van Ed Sinke hadden, buiten de VVD, het bedrijfsleven en aanverwante clubs (Rotary, officiersvereniging Mars en Mercurius et cetera), weinigen gehoord tot hij in maart vorig jaar aantrad als campagneleider van Rita Verdonk. Op uitnodiging meldde hij zich in Nootdorp om een avondje mee te denken over hoe het ‘stemmenkanon’ de strijd om het VVD-lijsttrekkerschap met Mark Rutte kon winnen.

Die avond in Nootdorp deed Verdonk zelf de deur van haar huis open. Dat vond Ed Sinke ‘geweldig’. Binnen trof hij de andere leden van wat later het team-Verdonk is gaan heten: Bartho Boer en Kay van de Linde. Nu leest Sinke te pas en te onpas over ‘de duurbetaalde adviseurs van Rita’. Bozig: ‘Ha! Nul komma nul, meneer. Ik ben een vrijwilliger. Politiek is een hobby. Ik steun Rita uit overtuiging.’

Sinds Nootdorp beschouwt Sinke zijn opdrachtgever voor alles als ‘vriend’. Kay van de Linde denkt dat die typering klopt. ‘Ed is heel close met Rita. En hij is ook nog eens van cruciale betekenis voor haar. Politiek is ook oorlog en Ed is een fenomenale strateeg.’

Luistert de ijzeren Verdonk dan naar adviseurs? ‘Nou en of’, ruimt Van de Linde een misverstand op. ‘Rita omringt zich graag met sterke mensen, mensen die niet op hun mondje zijn gevallen. Zoals ik. Of Ed.’

Dat hij met zijn mond veel vermag zal Ed Sinke niet ontkennen. Sinke, geboren op Curaçao en opgegroeid in Den Helder (‘Vréééselijk!’) was ‘elf of twaalf’ toen hij naar aanleiding van een Kamerdebat zijn vader, oud-marineofficier, van de KVP los praatte om toch vooral VVD te stemmen. Bij moeder lukte dat niet. Maar verkoper is hij gebleven.

Zelf ziet Sinke zich eerder als een ‘allrounder’. Hij kan van alles wat, waarbij de mond inderdaad het belangrijkste wapen is. Na zijn opleiding aan de Koninklijke Militaire Academie was hij jarenlang officier bij de cavalerie, en die functie vereist mondigheid. Ernst Jan Ezeman diende ook bij dat wapen en studeerde net als Sinke sociale psychologie aan de KMA.

Ezeman, nu psycholoog, is immer vriend gebleven – hoewel cavaleristen dat woord weigeren te gebruiken. ‘Vriend’ is veel te dun om de ziels- en hartsverwantschap onder deze (ex-)strijders te duiden. En het woord ‘strijder’ is eigenlijk ook al weer fout, legt Ezeman uit. ‘De cavalerist is krijgsheer én -man.’

Nog steeds gebruikt hij cavaleristentaal om Ed Sinke te typeren. Die is ‘uit het juiste hout gesneden’, zonder meer ‘een heertje’ en is ook als Verdonks adviseur dezelfde Sinke gebleven. Want cavalerist. Ezeman over de ruzie tussen Rutte en Verdonk: ‘Als de aanval wordt geopend is de cavalerist in zijn element. Vuurkracht, mobiliteit en verbindingen!’

In de vereniging Mars en Mercurius (voor oud- en reserveofficieren van de Landmacht) komt in zekere zin het hele leven van Ed Sinke samen. Bij Mars en Mercurius wordt niet met tinnen soldaatjes de slag bij Waterloo nagespeeld. Voor deze exclusieve vereniging wordt men gevraagd. Mars en Mercurius kijken tijdens de maandelijkse bijeenkomsten toe hoe de leden netwerken, lachen, drinken en eten.

Laatst lichtte Sinke als spreker toe hoe het toch zo ver heeft kunnen komen tussen Rutte en Rita. Sinke is al 27 jaar lid van de VVD, was jarenlang voorzitter van de Kamercentrale Amsterdam, zette Geert Dales in het zadel in de hoofdstad en kent de partij door en door.

‘Zijn militaire verleden maakt dat hij ongelooflijk trouw is’, zegt Esther Raats, voormalig ‘zakenvrouw van het jaar’ (2006), overigens geen lid van Mars en Mercurius. Raats blijft liever buiten de actuele VVD-perikelen maar zegt heel goed te begrijpen waarom Sinke Verdonk blijft steunen. ‘Het adagium ‘Als je wint, heb je vrienden’ is niet aan hem besteed.’

Trouw, werken in teamverband, strategisch denken en durven te beslissen zijn eigenschappen die voor beroepsmilitairen onontbeerlijk zijn, zegt Kay van de Linde. ‘En voor entrepreneurs komen ze van pas’, weet Esther Raats die enkele jaren geleden tijdens een handelsmissie naar China onder de indruk raakte van Sinke’s ‘innovatiedrang’.

China is de markt van de toekomst, dat zag iedereen, blikt Raats terug. Maar om daadwerkelijk managers als uitzendkracht in China te detacheren (en vice versa), dat vereist durf.

Toen Esther Raats in 2006 tot zakenvrouw van het jaar werd gehuldigd kon ze maar weinig kaartjes weggeven voor het feestje in het Haagse hotel Des Indes. ‘Boven aan mijn lijstje stond Ed.’ Haar bedrijf Bandridge (technisch handelsbedrijf, 115 medewerkers) heeft een aantal ‘geweldige directieleden’ aan het bedrijf van Ed Sinke te danken. Raats: ‘Ed is een meester in het verbinden van mensen.’

Vuurkracht, mobiliteit, verbindingen!

Sinke’s kwaliteit om mensen met elkaar in contact te brengen wordt ook door Tamara Venrooy geroemd. Deze VVD-wethouder in Nieuwerkerk aan den IJssel leerde Sinke in 2001 kennen, toen beiden werkzaam waren bij de Sociale Dienst van Rotterdam. Daarna kwamen de twee elkaar veelvuldig tegen binnen de VVD. Zo doceerde Sinke aan kandidaat-Kamerleden voor de VVD hoe belangrijk teamvorming is. Venrooy stond toen nummer 40 op de lijst voor de verkiezingen van vorig jaar.

Venrooy: ‘Als Ed wat vindt, dan vindt hij het en dan zegt hij het. Hij hamerde erop dat je nooit zonder naamsvermelding in de krant moet komen. Nooit als anonieme bron optreden. Als je vindt dat je iets te zeggen hebt, moet je met naam en toenaam in de krant.’

Volgens Venrooy is Sinke ‘tot in zijn vezels trouw aan het liberalisme’. De grootste ergernis is de toenemende intolerantie in Nederland, schat zij in. ‘Naar minderheden en inderdaad, ook als het om homoseksuelen gaat. Liberalisme is keihard nodig om tolerantie overeind te houden. Juist daarom gaat het Ed zo aan het hart dat de VVD nu zo ruziet.’

Volgens Sinke rommelt het wel vaker binnen de VVD. Dat ervoer hij bijvoorbeeld toen hij als ‘baas’ van de Amsterdamse VVD in 2002 Geert Dales promootte. Als chef-verkoper van Dales nam Sinke Frank van Dalen in de arm, die nu COC-voorzitter is. ‘Wat ik tóén over me heen heb gekregen van het VVD-establisment, Hans Dijkstal voorop’, walgt Sinke. ‘Ik zou de VVD overwoekeren met de roze driehoek. Het waren bijna homofobe toestanden.’

Om deze anekdote moet Frits Huffnagel, toen kandidaat VVD-fractievoorzitter in Amsterdam en nu wethouder in Den Haag, smakelijk lachen. Hij ziet dat anders: ‘Een beetje gezocht, hoor. Ik ben er zelf als homoseksueel ook wel gevoelig voor, maar homofobe toestanden binnen de VVD... Er was toen vanuit het partijbureau kritiek op onze lijn.’

Net als Tamara Venrooy is Frits Huffnagel zo’n VVD’er die de kracht van Sinke om te verbinden persoonlijk heeft ondervonden. In de jaren negentig was hij als interim-manager in dienst van het uitzendbureau van Sinke. Dat resulteerde in vriendschap. Die is onaangetast gebleven, terwijl Huffnagel nota bene vorig jaar maart als campagneleider van ‘vijand’ Mark Rutte optrad.

Is er écht geen barstje in de vriendschapsband ontstaan? ‘Welnee’, lacht Huffnagel de twijfels weg. ‘We eten samen. We drinken samen. En we worden samen heel vrolijk.’

Voormalig collega-cavalerist Ernst Jan Ezeman is, als gezegd, nu psycholoog. Hij is partijloos en is voor eenieder beschikbaar voor consult. Als Ezeman nu naar de tv kijkt en ziet hoe Ed Sinke Rita Verdonk representeert, dan ziet hij dezelfde Ed Sinke die hij indertijd bij de KMA en te velde heeft meegemaakt. ‘Slimme denker, zeer resultaatgericht, trouw, een vechter.’

Die zich wellicht zo aan Rita Verdonk heeft verbonden omdat die politica (‘recht door zee’) iets masculiens heeft en misschien zelfs iets van een cavalerist? Dit nu vindt Ezeman wel een heel gewaagd staaltje ‘psychologie van de koude grond’.

Adviseur? Campagneleider? Woordvoerder? Wat ís Ed Sinke eigenlijk van Rita Verdonk? ‘Tsja’, aarzelt hij zelf. Dan, beslist: ‘Ik ben zo trots als er in de krant staat: Ed Sinke, de ondernemer!’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden