Nieuws

Ed Nijpels haalt fel uit naar kabinet na zoveelste terechtwijzing over klimaatregels door Europees hof

Door het herhaald zondigen tegen het Europese recht, zoals onlangs opnieuw duidelijk is geworden bij de vergunningverlening voor de aanleg van windmolenparken, slaat Nederland ‘in rechtsstatelijke zin een modderfiguur’. Dit zegt oud-minister Ed Nijpels, voorzitter van het voortgangsoverleg van het Klimaatakkoord.


Ed Nijpels, voorzitter van het voortgangsoverleg van het Klimaatakkoord. Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant
Ed Nijpels, voorzitter van het voortgangsoverleg van het Klimaatakkoord.Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

Nijpels maakt zich niet alleen zorgen over het feit dat Nederland nu allerlei rijksregels moet aanpassen voor het bevorderen van windenergie, maar pleit ook voor een spoedwet om de aanleg van energie-infrastructuur te versnellen. ‘We zitten met fossiele wetgeving die de afspraken in het Klimaatakkoord in gevaar brengt. Maar Den Haag slaapt.’

In zijn kritiek spaart Nijpels zijn eigen partij (VVD) allerminst. ‘Onder Rutte I is al een verkeerde afslag genomen’, zegt hij over een van de dossiers (stikstof) waarbij Nederland door het Europese hof van justitie op de vingers is getikt. Tekenend en ‘schandelijk’ noemt hij de manier waarop minister Cora van Nieuwenhuizen (Infrastructuur, ook VVD) twee jaar geleden op die terechtwijzing reageerde (‘Dan gaan we een juridische list verzinnen.’).

Onder leiding van Nijpels is het Klimaatakkoord tot stand gekomen waarin doelen zijn opgenomen voor duurzame energie, onder meer windenergie. De aanleg van windparken, waartegen veel protest is van omwonenden, staat onder druk nu het Europese hof van justitie heeft bepaald dat Nederland de milieugevolgen niet goed in kaart brengt. Dat gaat in tegen de Europese regelgeving.

Sinds een maand vernietigt de Raad van State aangevochten besluiten voor een omgevingsvergunning – afgelopen week nog voor windparken in Houten en Oss, als reactie op de uitspraken van het Europese hof. Een woordvoerder van de hoogste bestuursrechter zegt dat nog minstens tien negatieve beschikkingen zullen volgen. Die raken ook ‘grote projecten’.

Reparatie

Provincies en gemeenten moeten door de Europese kritiek nu zelf normen (milieu, gezondheid) opstellen om de bouw van windparken mogelijk te maken. Rijksregels zoals het zogeheten Activiteitenbesluit deugen niet, zegt het Europese hof, en de ‘reparatie’ daarvan neemt snel twee jaar in beslag, zegt het kabinet. Volgens Nijpels lopen de doelstellingen voor windenergie nog geen direct gevaar.

Hij zegt begrip te hebben voor veel protesten tegen de aanleg van windenergieparken maar waarschuwt wel: ‘Het is een illusie om te denken dat we het wel gaan redden met alleen windenergie op zee. Die luxe kunnen we ons, met het oog op de klimaatambities die toch al bescheiden zijn, niet veroorloven.’

Een van de grootste struikelblokken voor de energietransitie naar schonere vormen van energie vindt Nijpels ‘de knellende capaciteit van het netwerk’. Netwerkbedrijven die meer willen doen aan de transitie en daarin meer willen investeren, worden volgens hem gehinderd door ‘fossiele rijksregelgeving’. Den Haag heeft daar amper oog voor, klaagt hij: ‘De energierevolutie eet als het ware haar eigen kinderen op.’

Volgens de oud-minister van (onder meer) milieu moet er een nood- of spoedwet komen om allerlei belemmeringen uit de weg te ruimen. Het demissionaire kabinet Rutte heeft volgens hem te weinig oog voor de problemen en onderschat ook nog eens wat de Green Deal van EU-commissaris Frans Timmermans straks aan extra inspanningen vereist.

Bezwaar windparken

Dat er zoveel bezwaar is tegen de aanleg van windparken begrijpt Nijpels, en het verplicht overheden tot actie, vindt hij. ‘Als je burgers er echt serieus bij betrekt en ook zorgt dat zij zelf profiteren van de transitie, zoals op het traject Moerdijk-Breda, verdwijnt de weerstand.’

Hij zegt dat Nederland genoeg ruimte heeft voor windparken zonder dat omwonenden meteen te hoop lopen tegen horizonvervuiling of de vrees dat hun gezondheid (slaapproblemen voor geluidsoverlast bijvoorbeeld) eronder lijdt. Verwijzend naar een ander dossier (stikstof) waarin Nederland én laks is én Europese regels heeft overtreden, zegt hij: ‘Hoeveel landbouwgrond hebben we wel niet?’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden