Econoom en kamerlid Van der Ploeg ziet in belastingaftrek kans op meer banen PvdA'er wenst forse lastenverlichting

Vergroot de afstand tussen de uitkeringen en de laagste inkomens; verhoog de belastingaftrek voor de werkenden met inkomens tot modaal....

Van onze verslaggever

Mike Ackermans

DEN HAAG

Verhoog de belastingaftrek voor werkenden met een inkomen tot modaal. Met die maatregel, die een miljard gulden mag kosten, wil PvdA-kamerlid Rick van der Ploeg de afstand tussen de uitkeringen en de laagste lonen vergroten, zodat meer mensen aan de slag komen.

De extra aftrek van arbeidskosten, in de vorm van verhoging van het arbeidskostenforfait voor inkomens tot modaal (48 duizend gulden), is het hoofdbestanddeel van een pakket maatregelen waarmee Van der Ploeg de strijd om de lastenverlichting wil ingaan. De aftrek vergroot de afstand tussen het uitkeringsniveau en de laagste inkomens, waardoor meer mensen een baan zullen gaan zoeken.

De standaard-belastingaftrek voor arbeidskosten bedraagt nu maximaal 2086 gulden, waarmee een modaal-verdiener een belastingvoordeel van zo'n duizend gulden verwerft. Wordt Van der Ploegs plan uitgevoerd, dan stijgt die post met enige honderden guldens.

Binnen een paar weken beslist de regering over de lastenverlichtingen in 1996, waarvan de PvdA-plannen deel zouden moeten uitmaken. Van der Ploeg wil de extra belastingaftrek gepaard laten gaan met andere lastenverlichtingen die minister Melkert heeft aangekondigd.

Melkert wil de belasting en premies die werkgevers betalen voor inkomens vanaf het minimum (28 duizend gulden) tot 34 duizend fors verlagen. Van der Ploeg heeft liever een variant, een extra belastingaftrek voor werkgevers, die het probleem van de marginale wig opheft. Werkgevers die een loonsverhoging tot boven de 34 duizend willen geven, moeten anders plotseling veel meer lasten gaan betalen. Een andere maatregel is de 'dienstenvoucher', cheques waarmee particulieren goedkope diensten kunnen 'inhuren' bij werklozen.

De PvdA vindt de benodigde twee miljard gulden door af te zien van een andere vorm van lastenverlichting, de verlaging van de overhevelingstoeslag (OT). Die verlaging, die alleen ten goede komt aan werkgevers, heeft de coalitie aangekondigd in het regeerakkoord. De OT is een toeslag op het loon die de werkgever sinds 1990 betaalt aan de werknemer, omdat de laatste sinds die tijd meer en de werkgever minder sociale premies is gaan betalen.

'We hebben net de gevolgen van de bezuinigingen in de volksgezondheid gehad, en de verlaging van de OT dreigt de koopkracht van de laagstbetaalden nog meer aan te tasten. Dat is voor de PvdA onacceptabel', stelt Van der Ploeg, de financiële specialist van de fractie.

Lastenverlichting moet niet alleen de werkgeverslasten verlagen, ze moet ook banen voor laaggeschoolden opleveren, en mag de hogere inkomens niet bevoordelen. Verlaging van de OT voldoet met name niet aan die laatste voorwaarde. Toch willen coalitiepartners VVD en D66 er aan vasthouden. Van der Ploeg: 'Laten ze me maar overtuigen dat het meer werk oplevert zonder dat het scheve inkomensverhoudingen creëert. Dan slik ik deze plannen in. '

Dat het de werkgevers is beloofd in het regeerakkoord, is onvoldoende reden om aan de OT-verlaging vast te houden, vindt het kamerlid. 'Ik wil de discussie nu niet meer op basis van politieke argumenten voeren, maar op basis van economische. Gewoon: wat levert de meeste banen op, zonder dat de laagstbetaalden er onder lijden.'

Of zijn idee, het verhogen van de belastingaftrek, meer werk schept dan het verlagen van de overhevelingstoeslag, weet Van der Ploeg niet. 'Maar ik weet wel dat het richten van lastenverlichting op de laagste inkomens het meeste effect heeft. Dat is common sense onder economen, het Centraal Planbureau schrijft het ook. Dergelijk Robin Hood-beleid werkt.'

In het kabinet is PvdA'er Melkert, minister van Sociale Zaken, voorstander van het niet laten doorgaan van de OT-verlaging. Maar VVD-minister Zalm van Financiën en D66-minister Wijers van Economische Zaken houden er aan vast.

Extra belastingafrek voor lagere inkomens verlaagt niet de loonkosten van de werkgever, en de werkgelegenheidseffecten zouden daardoor wel eens tegen kunnen vallen. Maar Van der Ploeg bestrijdt dat: 'Het is een tweeslag. Zie het in samenhang met de plannen van Melkert, die de werkgeverslasten voor lage inkomens fors verlagen. Mijn plan beschermt niet alleen de koopkracht, maar beloont de mensen die aan de slag willen. Ook daardoor daalt de werkloosheid.'

Maar de koopkracht van niet-werkenden wordt er niet door beschermd, en de liberaal Van der Ploeg zou daarmee binnen zijn partij weerstand kunnen oproepen. 'We zijn nu in discussie, maar er komt steeds meer draagvlak. Ik zit in de vleugel van de PvdA die vindt dat we met offensief beleid de economie moeten stimuleren, zodat de werkgelegenheid stijgt. Dan wordt het voor mijn collega's die de koopkracht willen beschermen alleen maar makkelijker om armoede te bestrijden, en hoeft de PvdA niet voortdurend in het offensief'.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.