Economisering van tijd bedreigt gezin

Moderne gezinnen willen hun tijd efficiënt besteden. Daarom zou er slimmer met tijd moeten worden omgesprongen, vindt wetenschapper T. Korver....

Vroeger liepen moeders rustig naar school, keuvelden wat met andere moeders, en verwelkomden om half vier hun kind. 'Nu zie je werkende ouders het schoolplein op racen met een hoofd vol kantoorperikelen en met een blik in de ogen: waar is die van mij?.'

Dat zegt T. Korver, personeelswetenschapper aan de Katholieke Universiteit Brabant en een van de auteurs van de onlangs verschenen bundel Hoeksteen of zwerfkei, het moderne gezin tussen individualisering en pedagogisering.

Korver vindt dat het veranderde gezin, waarin beide ouders werken, meer tijd moet krijgen om de verschillende taken goed uit te voeren. Hij is daarom blij met het advies van de Commissie Dagarrangementen, die deze week zei dat de kinderopvang op de scholen ruimer en beter moet worden.

Het beeld van de ontspannen moeder-van-vroeger is nogal romantisch. Korver: 'Dat is zo, ik wil alleen aangeven dat mensen de rust ontberen om van de ene belevingswereld over te schakelen op de andere.' De emancipatie, hoe wenselijk ook, heeft veel 'tussentijd' opgesnoept.

Korver: 'Het begrip tussentijd heb ik van Van Kooten en De Bie, die ooit op tv schetsten hoe het verwachtingsvolle wachten van vroeger is ingehaald door de overvolle agenda die precies vertelt wat er komt. De tussentijd zie ik als de schakel tussen werk en prive.'

De druk op de tussentijd is ontstaan omdat de samenleving de tijd heeft 'vereconomiseerd'. Niet geld of eten, maar tijd is schaars geworden. Met tijd moet je slim omgaan. Korver: 'Het is prima om koekjes aan de lopende band zo snel mogelijk te produceren, maar je mag in de thuiszorg niet werken met een stopwatch, noch bij het opvoeden van je kinderen.'

Ook binnen het gezin rukt de economisering van de tijd op. 'Mensen willen hun vrije tijd efficiënt besteden, bang als ze zijn iets te missen, of verkeerd te kiezen. Eerst maken ze de tijd op, dan komen ze met dat malle woord kwaliteitstijd. Alsof kinderen uit school meteen willen zeggen hoe het die dag was. Mooi niet, ze horen de formele toon van de gehaaste ouder. Ze vertellen pas later, terloops, onder het samenzijn. Daar heb je dus tijd samen voor nodig.'

Het praten van ouders met kinderen thuis nam in twintig jaar af van drie uur per week naar anderhalf uur. Tv, computer en telefoon kwamen ertussen. Korver kijkt wat die vermindering voor het gezin betekent. 'Ik kijk nu eens niet hoe het gezin nuttig kan zijn voor de samenleving, maar hoe de samenleving kan bijdragen aan het stabiele gezin.' Omdat, vindt hij, werk niet alles moet bepalen.

Korver: 'In het gezin kun je plezier, rust en zekerheid ontlenen aan het samenzijn. Het gezin moet niet onzeker worden omdat er te weinig voorzieningen zijn, of omdat buiten alles leuker lijkt .'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.