Economisch is en blijft '11 september' dchok

De moord op Theo van Gogh, brandstichtingen in scholen en moskeeen politie-acties veroorzaken angst en onrust in de maatschappij. Ook in de economie?...

Van onze verslaggever Xander van Uffelen

Is het Nederlandse investeringsklimaat beschadigd?

In beperkte mate. De onrust in Nederland is geen geleerd geval, zegt Europa-analist Charles Jenkins van de Britse denktank Economist Intelligence Unit (EIU). Ook Spanje, Groot-Brittannin Frankrijk worstelen met de gevaren van moslimextremisme. Maar veel effect op het investeringsklimaat heeft dat niet, zegt Jenkins. 'Zelfs de aanslagen in Madrid hebben investeerders in Spanje niet afgeschrikt. Wat dat betreft had 11 september 2001 voor Europa een grotere impact.'

Eerder had de EIU het cijfer voor de politieke stabiliteit in Nederland al verlaagd van 10 naar 9,1. Mogelijk wordt dit getal na de moord op Theo van Gogh en de daaropvolgende gebeurtenissen nog enigszins verlaagd, zegt Jenkins. Deze daling heeft echter nauwelijks tot geen effect op de waardering van het Nederlandse investeringsklimaat. Naast het politieke klimaat tellen ook de arbeidsmarkt, de belastingen en de infrastructuur mee. Alle factoren meewegend staat Nederland vlak na Canada op de tweede plaats. Dat blijft zo, zegt Jenkins: 'Een positie in de topvijf blijft verzekerd.' Raken consumenten in paniek? Na de moord op Pim Fortuyn en de aanslagen in Madrid ging het consumentenvertrouwen niet extra achteruit, zegt onderzoeker Michiel Vergeer van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Alleen de aanslagen op 11 september 2001 in de Verenigde Staten schaadden het vertrouwen ernstig. 'Toen stortten de beurzen in en lag het luchtverkeer tijdelijk lam.'

Of de huidige onrust consumenten afschrikt, weet het CBS pas als op 23 november een nieuwe meting is verricht. 'Schattingen zijn lastig te maken', zegt Vergeer. Wel wijst hij erop dat de afgelopen maand de sociale onrust is verdwenen dankzij het sociale akkoord tussen kabinet en vakbonden. 'Dat heeft mogelijk een positief effect.'

Is schade door terrorisme verzekerd? De kleine lettertjes in polissen zijn sinds 15 augustus 2003 gewijzigd. Schade door terrorisme is sindsdien niet meer onbeperkt gedekt. Deze clausule geldt bijvoorbeeld voor inboedel-en opstalpolissen. Verzekeraars beschermen zich met de nieuwe regels tegen faillissement bij eventuele grootschalige terreurdaden.

Nederlandse verzekeraars, herverzekeraars en de overheid stellen jaarlijks een miljard euro ter beschikking om terreurschade te betalen. Ook schade door handelingen van de overheid om terreur te voorkomen worden uit dit potje betaald. Als de totale schade in een jaar hoger uitvalt dan een miljard krijgen verzekerden naar rato een bedrag uitgekeerd. Aangezien de brandschade aan scholen en moskeeveel lager is dan een miljard euro, is het potje van verzekeraars en overheid voldoende. ruimschoots Betalen moskeeen islamitische scholen een hogere premie? In principe niet. Aangezien er een apart potje voor terreur bestaat, lopen verzekeringsmaatschappijen geen extra financieel risico met islamitische scholen. Verzekeraars hebben wel de vrijheid om hun premie te verhogen als zij de algemene kans op brandstichting hoger achten. 'Maar die signalen krijgen we niet', zegt het Verbond van Verzekeraars Blokkeren banken de tegoeden van opgepakte terroristen? Mohammed B. en andere verdachten prijken niet op de terreurlijst die Europese banken hanteren, net als . Deze lijst is na 11 september 2001 ingesteld om banktegoeden van terreurgroepen te blokkeren. Uit Nederland staan onder meer de islamitische fondsen Benevolence en Al-Asqa op de lijst.

Opsporingsdiensten hebben ook zonder de terreurlijst de bevoegdheid om financi maatregelen te nemen tegen verdachten, bijvoorbeeld het achterhalen en blokkeren van banktegoeden.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden