Economieles om de wereld beter te begrijpen

De economieles is aan vernieuwing toe. Geen abstracte formules meer, maar met voorbeelden concepten zoals 'vraag en aanbod' inzichtelijk maken....

'Absurd', vindt Coen Teulings de tijd die nodig is om het Nederlandseeconomie-onderwijs te hervormen. Vandaag doet Teulings, hoogleraar economieaan de Universiteit van Amsterdam, een voorstel voor een nieuw lesprogrammaop het VWO en de HAVO. Vier jaar geleden zette de toenmaligestaatssecretaris Karin Adelmund een commissie onder zijn leiding aan hetwerk. De manier waarop economie op het VWO en de HAVO onderwezen wordt, zouverouderd zijn.

Maar het kan nog best een paar jaar duren voor leerlingen met de nieuwelesstof - waaronder veel experimenten in het klaslokaal - aan de slagkunnen. 'Dat krijg je met onze adviescultuur', merkt Teulings op. 'Dieadviescultuur is in de onderwijswereld nog verder doorgeschoten dan in derest van het land.'

In 2002 kwamen de commissie met haar eerste aanbevelingen. De modellenvan de Britse macro-econoom John Maynard Keynes, die generaties leerlingenbestudeerden in Arnold Heertje's boek Het spel en de knikkers, moesten hetveld ruimen. Acht kernbegrippen kwamen ervoor in de plaats, waaronderschaarste, ruil, markt, groei en conjunctuur.

Vervolgens was het anderhalf jaar stil op het ministerie. In 2004 kreegTeulings van onderwijsminister Maria van der Hoeven het verzoek om hunplannen verder uit te werken. Leraren en deskundigen mochten commentaargeven: te weinig macro-economie, en te veel bemoeienis met de lesmethoden,luidde hun oordeel.

Maar na een jaar lang discussiëren is Teulings in zijn nopjes met hetnieuwe lesprogramma. 'Wetenschappelijk verantwoorde huis-tuin-en-keukeneconomie', noemt hij het zelf.

Nederlandse wetenschappers hebben het volgens hem de afgelopen dertigjaar laten afweten. 'Ze interesseerden zich niet voor het onderwijs op demiddelbare school.' Terwijl hoogleraren Keynes al lang begraven hadden,stond hij op de middelbare school nog altijd centraal. 'Als ik rondvraagaan mensen wat zij zich van het economie-onderwijs herinneren, komen zealtijd met formules aanzetten. Y>C+I. Verbijsterend. Want wat dieformule eigenlijk betekent, weten ze niet.'

Het andere uiterste van die focus op formules, 'gewoon maar wat om jeheen kijken wat er in de economie gebeurt', is volgens Teulings ook nietgoed. 'Je hebt concepten nodig. Dan pas kan je de wereld begrijpen. Neemvraag en aanbod. Dat speelt niet alleen in Aalsmeer op de bloemenveiling,maar ook binnen het gezinsleven. In de verdeling van zorgtakenbijvoorbeeld. Of neem het onderwijs: dat moet je zien als een investeringin menselijk kapitaal. De keuze om verder te studeren, is niet anders dande beslissing om een nieuwe machine te kopen.'

Een tikkeltje neoliberaal misschien? Teulings is de eerste om toe tegeven dat de commissie zich door Amerikaanse economen heeft lateninspireren. 'Maar dat is omdat daar alle nieuwe ideeën vandaan komen. Nietomdat ons lesprogramma links of rechts is. Met de ideeën van dieAmerikanen kun je prima begrijpen waarom Europa inzet op solidariteit, ende VS juist op keuzevrijheid.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden