Economie Noorwegen in het slop door dalende olieprijs

Samen met Zwitserland was olieland Noorwegen lang het eldorado van eurosceptische politici. Maar na Zwitserland beseft ook Noorwegen dat een bestaan buiten de euro en de EU geen garantie is voor economisch succes.

Beeld Harald Pettersen

De kredietcrisis trof Noorwegen nauwelijks en van de eurocrisis had het land al helemaal geen last. Maar de daling van de olieprijs doet zich nu voelen. De prijs van een vat Brent-olie is onder de 50 dollar gekomen. En dat kost Noorwegen miljarden aan inkomsten.

Terwijl in veel landen van de eurozone de economie aantrekt en de werkloosheid daalt, gebeurt in Noorwegen het omgekeerde. De economie is daar in een neerwaartse spiraal gekomen van afnemende groei, teruglopend consumentenvertrouwen en stijgende werkloosheid.

De economie van de grootste olieproducent van West-Europa kromp in het tweede kwartaal van dit jaar met 0,1 procent ten opzichte van de voorgaande drie maanden. Op het vasteland werd nog een groei van 0,2 procent gerealiseerd, maar de productie in de oliesector in de Noordzee nam met 1 procent af.

Noorwegen is voor de helft van zijn export afhankelijk van olie. Oliebedrijven zijn er goed voor één op de negen banen. In de Noorse oliesector zijn de afgelopen tijd al 20 duizend banen gesneuveld, onder meer bij staatsoliebedrijf Statoil. De werkloosheid is opgelopen tot 4,3 procent. Dat is het hoogste niveau in elf jaar. De Noorse kroon daalde met 0,4 procent tot 9,27 kroon voor 1 euro. In de afgelopen drie maanden is de Noorse kroon ten opzichte van de euro met bijna 10 procent gedaald, terwijl de euro zelf ook fors daalde ten opzichte van onder meer de dollar.

Het land is blijkbaar buitengewoon kwetsbaar voor schokken in de olieprijs. Noorwegen gaat er prat op de olie- en gasinkomsten niet te hebben verjubeld - zoals Nederland - maar te hebben gereserveerd voor toekomstige investeringen in nieuwe industriële activiteiten. Dat neemt niet weg dat nu nog op weinig andere sectoren kan worden teruggevallen. Er is een spaarpotje van 875 miljard dollar, maar het is de bedoeling om daar de komende decennia niet aan te komen. Als de regering zich daaraan houdt, zal ook Noorwegen gedwongen worden tot forse bezuinigingen.

Premier Erna Solberg wil niet van een crisis van de Noorse economie spreken. Maar ze zei deze week wel dat de transformatie van de Noorse economie moet worden versneld om te kunnen blijven concurreren en de werkloosheid terug te dringen. Daarom wil ze eventueel het spaarpotje aanspreken. Ze heeft al een stimuleringsprogramma aangekondigd.

De olieproductie wordt al opgevoerd om de gemiste inkomsten door de lagere olieprijs te compenseren. Het Noorse Petroleum Directoraat, dat de nationale olie-industrie reguleert, meldde donderdag dat de olieproductie in juli is opgevoerd tot 1,56 miljoen vaten per dag. Dat is 1,4 procent boven het niveau van een jaar geleden. De investeringen in exploratie en exploitatie daalden echter met 1,5 procent in het tweede kwartaal.

Erna Solberg, premier van Noorwegen.Beeld ap
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden