Economie les 1: dit is niet louter speculatie

Drie columns geleden beloofde ik economie te gaan studeren. Ik had een verzameling vragen en ik wilde weleens weten wat voor vakgebied dit is. Ondertussen zit mijn eerste vak er bijna op en begint binnenkort het volgende. Ik voel me een beetje 'embedded' (ingebed) zoals Arnon Grunberg wel eens embedded is. In een legereenheid in Afghanistan, in de vinex-wijk Leidsche Rijn, of in een gezin op vakantie. Ik ben embedded in een groep economiestudenten. Tweehonderd studenten in een klassieke collegezaal, en daarna in kleine groepen sommetjes maken voor het bord.


Een studie heeft altijd een typische sfeer en kenmerkende studenten. De economiestudenten aan de UvA doen mij denken aan De wereld draait door: Amsterdams, VARA, een beetje geïnteresseerd, maar niet té; nonchalant en aardig. De docent praat snel, van de hak op de tak, maar hij komt altijd terug op de hoofdzaak. 'Jullie zijn allemaal economiestudenten toch?' Hij kijkt een beetje pesterig de collegezaal in. 'Er zitten hier toch geen accountants of zo? Of bedrijfseconomen?' Niemand reageert. 'Goed zo. Jullie studeren allemaal algemene economie. En jullie weten toch wel dat algemene economie gaat over welzijn? Welzijnsmaximalisatie; welzijnsverdeling; hoe ervoor te zorgen dat zo veel mogelijk mensen zo gelukkig mogelijk zijn? Dat weten jullie toch wel? Dat jullie dát studeren?' Stilte suggereert dat de meesten dit niet wisten. Ik wist het ook niet. Ik wist wel dat ik het wilde studeren. Ik wist niet dat ik het studeerde.


Het is reuzeleuk en bovendien: er wordt hier wat geweten. Dit vakgebied is niet louter speculatie en dat was wel mijn indruk vóór ik ging studeren. In de economische wetenschap bestaan inzichten. Zoals de volgende:


Voetbalclubs kunnen nauwelijks winst maken. De winst gaat naar de spelers: de paar heel erg goede, heel erg bijzondere spelers zoals Messi, Ronaldo en Sneijder.


Verzekeringsbedrijven zijn geluksmachines. Ze creëren welzijn dat er zonder hen niet zou zijn. (Dit klinkt cryptisch: ik realiseer me dat. In een eerdere versie van deze column probeerde ik de mathematische logica achter deze stelling te verduidelijken, maar het werd te veel gehannes.)


Als je welvaart wilt herverdelen, pas dan niet de prijzen van producten aan (door luxe producten hoog te belasten), maar steel van de rijken en geef aan de armen (of doe het andersom als je andersom wilt herverdelen). Dat werkt aantoonbaar beter.


Misschien ben ik wat naïef en te veel onder de indruk van dit, voor mij, nieuwe vakgebied, maar de bovenstaande uitspraken zijn niet het resultaat van schimmige verhalen. Het zijn logische, nette, zelfs wiskundige afleidingen op basis van eenvoudige aannamen die iedereen kan begrijpen.


Je zou het 'kennis' kunnen noemen. De vraag is: waar zit de kennis en waar zit de speculatie? U gelooft mij nu vast ook niet: 'Ja ja, die Bas Haring heeft één lesje economie gehad en begint nu al uit zijn nek te lullen.' Maar ik ben zo enthousiast dat ik zelfs mijn Twitter-account nieuw leven ingeblazen heb. Om u op de hoogte te houden.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.