Economen verzwegen hun commerciële belangen

Enkele toonaangevende Nederlandse economen hebben hun commerciële belangen verzwegen in een recente publicatie van ES B, het vakblad voor economen....

Van onze verslaggever Ferry Haan

De economen Eric van Damme, Maarten Janssen, Hugo Keuzenkamp en Arnout Boot schreven artikelen in een aparte uitgave van ESB ter ere van tien jaar mededingingsbeleid in Nederland.

Alleen Hugo Keuzenkamp meldt hierbij dat hij directeur is van zorgverzekeraar Delta Lloyd. De andere economen melden niets over hun contacten met energiebedrijf Essent (Van Damme), telecomreus KPN (Janssen) en de financiële sector (Boot).

Marcel Canoy, economisch adviseur van de Europese Commissie, zegt zich zorgen te maken over deze vercommercialisering van de marktwerkingsdiscussie.

Eric van Damme, hoogleraar in Tilburg, ziet zichzelf niet als bijklussende hoogleraar. Hij erkent wel dat zijn instituut Tilec in Tilburg een contract heeft met Essent. Essent zou geen invloed hebben op het onderzoek.

De Tilburgse econoom heeft ook in opdracht van de provincie Noord-Brabant onderzoek gedaan naar de door minister Brinkhorst voorgenomen splitsing van de energiebedrijven. De provincie Noord-Brabant is een uitgesproken tegenstander van splitsing. Volgens Van Damme zou een kosten-batenanalyse uitwijzen dat splitsing onrendabel is. In het ESB-artikel roept Van Damme nogmaals op tot zo'n kosten-batenanalyse.

Marcel Canoy, die bij het Centraal Planbureau werkte voordat hij economisch adviseur van de Europese Commissie werd, beklaagt zich in een nawoord over de vercommercialisering van het mededingingsonderzoek. 'Ik wil weten welke pet men draagt als ik iets lees', stelt hij.

ESB-hoofdredacteur Fieke van der Lecq zegt dat ze bij voorkeur vermeldt welke nevenfuncties economen hebben. Ze denkt echter ook dat economen van dit kaliber zich niet kunnen veroorloven louter naar de pijpen van hun opdrachtgever te dansen: 'Ze hebben een grote reputatie te verliezen en dat kan je duur komen te staan in de wetenschap.'

Van Damme wijst erop dat uit onderzoek blijkt dat de beste wetenschap wordt bedreven wanneer een onderwerp door verschillende onderzoekers vanuit verschillende invalshoeken wordt bestudeerd. De invalshoek moet, kortom, niet alleen die van de overheid zijn.

Uit een recent onderzoek van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW) komen de geneesmiddelenindustrie en de overheid als meest verdachte opdrachtgevers uit de bus. Beide sectoren proberen wetenschappelijk onderzoek vaak te beïnvloeden, zo stellen geïnterviewde hoogleraren.

Het voorlopige voorstel van de akademie is om bij elk onderzoek een verklaring op te nemen van wetenschappelijke onafhankelijkheid. Deze moet ondertekend worden door zowel de onderzoeker als de opdrachtgever. Hiervan zouden beide partijen profiteren.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden