Economen verwerpen idee van basisinkomen

Het basisinkomen is geen oplossing voor de problemen in Nederland. Van een laag basisinkomen worden uitkeringsgerechtigden de dupe. Is het basisinkomen voldoende om van te leven, dan moeten de belastingen omhoog en neemt de belastingfraude toe....

Van onze verslaggever

AMSTERDAM

Minister Wijers van Economische Zaken heeft onlangs een pleidooi gehouden voor de invoering van een basisinkomen. Hij werd daarin bijgevallen door minister Zalm van Financiën. De voorstanders van een basisinkomen wijzen op een reeks voordelen.

De uitkeringsbureaucratie kan worden afgeschaft, uitkeringsfraude bestaat niet meer. De straf op het aanvaarden van laagbetaalde baantjes verdwijnt, iedereen mag bijverdienen.

Dat bevordert de arbeidsparticipatie van laaggeschoolden. Het basisinkomen leidt tot een relativering van het arbeidsethos, wat weer tot gevolg heeft dat vrijwilligerswerk wordt aangemoedigd,

Van der Ploeg en Bovenberg zien echter ook veel nadelen. Een laag basisinkomen, de 'rechtse variant', is 'slecht nieuws' voor mensen die er niet bij kunnen werken, zoals ouderen, gehandicapten en arbeidsongeschikten. Zij moeten rondkomen van een inkomen dat onder het huidige sociaal minimum ligt. Dat maakt de rechtse variant 'een schaamlap voor het verlagen van de uitkeringen en het afkopen van de aandacht voor kwetsbare groepen', stellen de economen.

Is het basisinkomen voldoende om van te leven, de 'linkse variant', dan moeten de belastingen omhoog, vooral voor de midden- en hoge inkomens. Dat lokt belastingfraude uit en ondergraaft de solidariteit.

Het basisinkomen komt immers ook terecht bij mensen die het niet echt nodig hebben, zoals mensen met een goed verdienende partner.

Jongeren worden ontmoedigd om door te leren, want met een basisinkomen en zwart werk erbij kunnen zij ook een goed inkomen verwerven. Dat is een verkeerd signaal, stellen Van der Ploeg en Bovenberg. De spanning tussen privacy en solidariteit die nu ligt opgesloten in de sociale zekerheid, blijft bestaan, maar wordt verschoven naar de belasting.

De twee economen concluderen dat Nederland het zich niet kan veroorloven de band tussen arbeid en inkomen los te laten. Zij zien meer in financiële prikkels om werken aantrekkelijker te maken, een actief arbeidsmarktbeleid, lagere werkgeverslasten en een betere aansluiting tussen onderwijs en bedrijfsleven.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden