Economen bekritiseren bezuinigingsdrift

Hugo Keuzenkamp, hoogleraar economie, Amsterdam:..

Sweder van Wijnbergen, econoom en oud-topambtenaar:

'Nu komt eindelijk aan het licht dat Gerrit Zalm als minister van Financiën zijn huiswerk niet goed heeft gedaan. Tijdens de goede jaren is er onvoldoende begrotingsoverschot geschapen.

'Het goede aan de Zalm-norm was natuurlijk dat het een stabiel begrotingsbeleid opleverde. Het is dramatisch dat deze systematiek bij het eerste zuchtje tegenwind direct overboord gaat. De automatische stabilisatoren van de economie worden daarmee uitgeschakeld. De overheid duwt met zijn bezuinigingen de economie nog dieper in een recessie. In één klap zijn we terug bij de werkwijze van het kabinet-Lubbers 1. Bij het regeerakkoord ging het al fout. Je kunt niet én de Zalm-norm omarmen en tegelijkertijd afspreken nooit een tekort te zullen hebben. Die doelstellingen botsen met elkaar. Paars 2 kwam er door de hoogconjunctuur nog mee weg. Dit kabinet lukt dat niet, en schiet daarmee onnodig in de stress.

Dat het kabinet zich door de slechte macrocijfers laat overvallen vind ik volstrekt onbegrijpelijk. Terwijl alle seinen al op rood stonden, voorspelde het Centraal Planbureau nota bene drie maanden geleden nog een groei van 2,75 procent. Niemand kan dat optimistische scenario nog volgen.

'Minister Hoogervorst van Financiën is onzichtbaar nu de discussie over de noodzaak van bezuinigingen aanwakkert. Juist in moeilijke jaren is een sterke minister van Financiën noodzakelijk. Dat ontbreekt nu kennelijk.'

Sybren Cnossen, hoogleraar fiscale economie, Rotterdam:

'Ik vind wel dat het kabinet meteen moet bezuinigen om de nieuwe tegenvaller van drie miljard euro op te vangen. Anders zijn we straks met de tekorten op de begroting weer precies waar we zijn begonnen voordat minister Zalm aantrad. Er zijn genoeg mogelijkheden om te bezuinigen. Er moet alleen wat gerichter worden gezocht. Niet meer van bovenaf bedragen opleggen, maar op een lager niveau naar mogelijkheden zoeken. Dat ligt politiek gevoelig, omdat echte keuzes nodig zijn. Het is beter dan de kaasschaaf. Minister Hoogervorst moet met de stofkam door de begroting heen.

'Aflossing van de staatsschuld is belangrijk vanwege de vergrijzingsproblematiek. De schuld hoeft echter niet geheel afgelost te worden, zoals Balkenende wil. Een schuld van 25 procent van het nationaal inkomen (nu 47 procent, red.) vind ik wel laag genoeg.

'De begroting hoeft niet altijd in evenwicht te zijn, maar een tekort van 0,8 procent, zoals het CPB nu voorspelt, vind ik te groot.

'Het kabinet moet er rekening mee houden dat het economisch nog slechter kan worden. De Zalm-norm geeft de ruimte om klappen op te vangen. De VS zouden best eens zwaar in een recessie terecht kunnen komen. Als daar na de beurs ook de huizenmarkt instort, krijgen we grote problemen. Als iedereen de aankoop van de auto een jaar uitstelt, hebben we een recessie.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden