Economen: 3 procent loslaten

Een peiling onder vijftig economen laat een opmerkelijke verschuiving zien: bezuinigen om het tekort terug te dringen moet niet langer prioriteit krijgen.

VAN ONZE VERSLAGGEEFSTER NANDA TROOST

AMSTERDAM - Het kabinet moet oppassen dat het de economie niet kapotbezuinigt door te veel vast te houden aan het halen van de Europese begrotingsnorm van 3 procent. Dat vindt een meerderheid van het economenpanel Me Judice ('Naar mijn mening'). Een meerderheid van de vijftig deelnemende economen vindt bovendien dat ook in de eurozone soepeler moet worden omgaan met het terugdringen van de tekorten. De uitkomsten worden vandaag gepresenteerd.

De uitslag bewijst dat Europa in een diepe crisis verkeert, zegt Joop Schippers, van de Universiteit van Utrecht. 'Een jaar geleden waren de meeste economen voorstander van bezuinigen. Maar je ziet het verschuiven. Het Internationaal Monetair Fonds zegt ook al dat juist de landen in Noord-Europa meer geld moeten uitgeven.'

Het is vooral belangrijk dat een kabinet voor een langere termijn een koers uitzet om het tekort in de richting te brengen die nodig is, zegt Lex Hoogduin, van de Universiteit van Amsterdam. 'Aan het begin van een kabinetsperiode kan er meer bezuinigd worden omdat er voorlopig geen verkiezingen zijn. Dan moet het vooral vasthouden aan de uitgezette koers en mogen de tekorten wel oplopen. Het laatste wat een kabinet moet doen, is bij elke nieuwe tegenvaller bezuinigen. Dan creëert het alleen maar onrust en gebrek aan vertrouwen en voor je het weet komen we in een negatieve spiraal van nieuwe tekorten en nieuwe bezuinigingen.'

Bovendien hangt het ervan af waarvoor de schuld wordt gebruikt, zegt Schippers. 'Door te investeren in infrastructuur, zonnepanelen, glasvezel, isolatie van woningen blijven mensen aan het werk. Dat levert belastinginkomsten op en scheelt WW-uitkeringen.'

Voor de stabiliteit in Europa is het vooral van belang dat er iets wordt gedaan aan de werkloosheid, zegt Esther-Mirjam Sent, van de Radboud Universiteit Nijmegen. 'Het is veel belangrijker dat daar targets op worden gezet dan dat we vasthouden aan een arbitrair cijfer van 3 procent. Landen kijken bovendien te veel naar hun eigen belang en niet naar het Europese belang. Daar is betere afstemming nodig. De Noord-Europese landen moeten de economische groei van de zuidelijke landen een impuls geven. Maar de reflex is dat we achter de dijk kruipen en in Nederland op vakantie gaan.'

Toch zijn er ook economen die de roep om minder te bezuinigen 'gemakzuchtig' vinden. 'We hebben nog onvoldoende stilgestaan bij de vraag: hoe zijn we in deze crisis terechtgekomen en hoe voorkomen we dat we die fouten weer maken. Alleen als we zo ver zijn, kan het vertrouwen weer worden hersteld', zegt Reyer Gerlagh, van de Universiteit van Tilburg. Hij vindt bijvoorbeeld dat er verkeerd wordt bezuinigd op de zorg. 'Die kosten zijn de afgelopen tien jaar enorm toegenomen. Er wordt vooral bezuinigd waar makkelijk iets te halen valt. Maar we kijken niet waar die kosten vandaan komen. Als we over twintig jaar geen solide systeem hebben, kun je nu niet afzien van bezuinigingen.'

Frank den Butter van de Vrije Universiteit van Amsterdam heeft ook aarzelingen bij het loslaten van de 3 procentsnorm. 'We kunnen er nu wel even overheen, maar met het oog op de vergrijzing moet Nederland op de langere termijn naar een begroting die in evenwicht is. Want dan is zelfs een tekort van 3 procent te veel.'

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden