Echte jongens verdedigen onze planeet

Een belangrijke reden waarom jongens minder lezen dan meisjes is dat boeken vaak over meisjesdingen gaan. Vaker dan je denkt, en zelfs als de hoofdpersonen jongens zijn. De Groningse jeugdauteur Tjibbe Veldkamp strijdt al een tijd tegen het nijpende tekort aan literair testosteron en mocht dit jaar samen met zijn strijdmakker, illustrator Wouter Tulp, het kinderboekenweekgeschenk maken: Bert en Bart redden de wereld.


Bert en Bart zijn van die jongens die van schieten houden. Ze verdedigen onze planeet tegen de vervaarlijke Zurghs, met een gootsteenplopper en een stofzuigerbuis. Hun moeder is niet zo blij met hun heldhaftige werk. Ze pakt de wapens af, en wil die alleen teruggeven als de jongens beloven de rest van de dag lieve dingen te doen. Schilderen bijvoorbeeld. Of dansen met vlinders. Of boomknuffelen. Intussen landen de Zurghs op aarde en staat het Nederlandse leger met een tank aan het tuinhek.


Flauw? Laat ze nou. Láát jongens nu houden van flauw. Niet voor niets is de moppentrommel sinds jaar en dag de populairste pagina in de Donald Duck. Iedere ouder weet waar zoonlief om schaterlacht, maar vind maar eens een prentenboek dat daarvoor zorgt. We raken lezende jongens niet in de puberteit kwijt, maar al op de kleuterschool.


Als er al humor is in Nederlandse kinderboeken, dan is het verantwoorde humor. Subtiele humor. Correcte humor. Brave humor. Meisjeshumor. Ondanks zestig jaar ontzuiling is de gemiddelde kwaliteitsschrijver nog steeds iemand die anders leraar of dominee zou zijn geworden. Wat wordt er toch veel afgepiekerd en voorgeleefd in onze kinderboeken. Daar moet het maar eens mee afgelopen zijn, lijken Veldkamp en De Boer te willen zeggen. Nog nooit bereikten ze met die boodschap zo veel mensen als komende week.


En hun vondst is niet eens zo flauw als die lijkt. Het thema van deze Kinderboekenweek - 'Superhelden'- ligt gevoelig in Nederland. Er zijn de afgelopen weken vele titels verschenen over helden, maar er is bijna geen auteur te vinden die zich er niet met dezelfde grap vanaf maakt: helden zijn ook maar mensen. Dát is pas flauw. Het goede van Tulp en Veldkamp is dat ze nu juist met dat antiheldhaftige de spot drijven. Vechten is leuk. En moeders die zeuren, die zet je het liefst gewoon uit met een zapper.


Tjibbe Veldkamp en Wouter Tulp vullen elkaar heel natuurlijk aan en zijn zo langzamerhand zeer bedreven geraakt in hun heilzame werk. Humoristische titels als Tim op de tegels (Van Goor, 2004), Kleine Aap's Grote Plascircus (Lannoo, 2005), Na-apers (Lannoo, 2006), en de serie Agent en Boef (Lannoo, 2008) zijn vrolijke en tegendraadse prentenboeken die lezen als een mop of een tekenfilm.


Veldkamp liet los daarvan al zien wat hij voor andere leeftijdsgroepen kon in De lachaanval (Van Goor, 2003) en het vorig jaar met een Zilveren Griffel bekroonde, wat bizarre Tiffany Dop (Lemniscaat, 2009) over een meisje van dertien dat per se zwanger wil worden. Alles wat dit duo doet, bewijst dat de vrees van hun collega's ongegrond is, dat al die jolijt niet ten koste hoeft te gaan van de kwaliteit.


Het kinderboekenweekprentenboek De prins op het witte paard van Dolf Verroen en Thé Tjong-Khing (**** CPNB € 5,-), over de zoveelste koningszoon die moet ophouden met feesten en op zoek naar een prinses, mag er met zijn scheetjeshumor ook best zijn, maar het kinderboekenweekgeschenk van Tjibbe Veldkamp en Wouter Tulp is een langverwacht feest en een scheefgezette kroon op een oeuvre dat zijn brede waardering meer dan verdient. Gauw een heruitgave maken in een groter formaat en in kleur.


Tjibbe Veldkamp, Wouter Tulp: Bert en Bart redden de wereld.

CPNB; 90 pagina's; gratis bij de aanschaf van € 10,- aan boeken tijdens de Kinderboekenweek, van 5 tot en met 15 oktober.


ISBN 978 90 5965 131 9.


Vanaf 9 jaar.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden