'Echt ambitieuze vrouwen willen geen quotum'

AMSTERDAM - SER-Kroonlid Louise Fresco (58) is na Agnes Jongerius de hoogste vrouw in de Volkskrant Top 200. Diversiteit in de top is belangrijk, zegt ze, maar dat gaat niet zozeer om man of vrouw. 'Machovrouwen zijn minstens zo erg als machomannen.'

Van onze verslaggevers Wilco Dekker en Ben van Raaij
null Beeld

In de vijfde Volkskrant Top 200 is het aantal vrouwen weer een paar procent gestegen, tot ruim eenvijfde nu. De opmars van vrouwen in de bestuurlijke elite van Nederland gaat dus gestaag door. Dat is mooi, zegt de op een hoogste vrouw, Louise Fresco. Maar het debat moet verder gaan dan alleen om meer vrouwen, wat nu de discussie bepaalt. Want de diversiteit in de top is niet noodzakelijkerwijs gediend met meer vrouwen.

'Analytisch vermogen is belangrijk in de top, snel besluiten kunnen nemen. Schakelen tussen abstract en concreet. Diverse culturen kennen. Dat zijn de belangrijke dingen voor alle topbestuurders, man of vrouw. Dus hoe hoger je komt, hoe minder het biologische verschil tussen man en vrouw ertoe doet', zegt Fresco. 'Diversiteit is wel belangrijk, maar dan veel breder. Je moet mensen van diverse leeftijden in je organisatie hebben, mensen met kennis op verschillende terreinen, mensen met andere etnische achtergronden. Het gaat niet zozeer om man of vrouw. Sekse is wat dit betreft geen goed selectiecriterium. Machovrouwen zijn minstens zo erg als machomannen.'

Louise Fresco is de nummer 26 van de Volkskrant Top 200 en aldus na Agnes Jongerius de hoogste vrouw op de lijst van invloedrijke Nederlanders. Ze had jarenlang een topfunctie bij de FAO, de voedsel- en landbouworganisatie van de VN in Rome. Ze is nu onder meer Kroonlid van de SER, universiteitshoogleraar aan de Universiteit van Amsterdam (duurzame ontwikkeling in internationaal perspectief), commissaris bij de Rabobank en Unilever en columniste van NRC Handelsblad.

Omdat het om andere dingen gaat dan man of vrouw, ziet Fresco ook niets in een wettelijk quotum. Onder anderen Agnes Jongerius pleit daarvoor, omdat het maar niet wil opschieten met meer vrouwen op hoge posities. 'Noorwegen is dan het beroemde voorbeeld waar het quotum is ingevoerd. Maar zijn daar echt meer vrouwen in de top gekomen, of hebben de vrouwen die er al waren meer functies gekregen. We moeten geen old girls network gaan creëren', zegt Fresco.

'Ik kom vaak in Spanje, waar ook een quotum geldt. Daar zeggen de vrouwen: we hebben die functies nu wel, maar de beslissingen worden nog gewoon genomen door 'de boys'. Je moet weten hoe netwerken en invloed werken. Het gaat om de informele circuits, de inner circle waar de meningsvorming plaats vindt en besluiten worden voorgekookt. Daar moet je bij zijn. Een vrouw die op een quotum is binnen gekomen, dringt nooit door tot die circuits. Echt ambitieuze vrouwen zullen dus ook nooit een quotum willen.'

In het glazen plafond gelooft Fresco ook niet zo. 'Een samenzwering van mannen om vrouwen uit de top te houden? Het klopt volgens mij niet. Die mannen willen best, die hebben allemaal ambitieuze dochters. En door vrouwen te benoemen kunnen ze overal goede sier maken.¿
Het probleem ligt elders, denkt het SER-kroonlid. 'Misschien ligt het ook wel aan de vrouwen zelf. Er zijn gewoon niet veel goede topvrouwen in Nederland. We hebben uitstekende topvrouwen, maar niet heel veel. En er zijn nu topvrouwen die slecht functioneren, die de kwaliteit niet hebben.'

¿Het probleem is onze cultuur. Het is in Nederland niet gewoon om topprestaties te leveren, om daarvoor 100 uur per week te werken. Dat geldt ook voor de Nederlandse mannen, maar bij de vrouwen valt het op. Vrouwen zijn ook gevoeliger voor die sociale druk, dat het ook een beetje gezellig moet zijn. Hun ambities zijn diffuser, die liggen ook thuis. Het ligt dus ook niet aan de kinderopvang. Internationaal hebben topvrouwen ook kinderen, maar dan hebben ze een au pair'
Uit de enquete die TNS Nipo op verzoek van de Volkskrant uitvoerde onder 400 invloedrijke Nederlanders, blijkt dat de vrouwen vaker bij de overheid werken (ruim een kwart) en minder bij het bedrijfsleven (een op de tien). Dat verwondert Fresco niet. 'In het bedrijfsleven moet je harder werken. Als je de ambitie hebt de top te bereiken, ontdek je dat het een eenzame positie is. Aardig gevonden worden is er vaak niet bij. Vrouwen willen dat vaak niet, dat maakt het voor hen moeilijk.'

Geen quotum dus, maar een soort Code Tabaksblat voor meer vrouwen in de top, lijkt Fresco wel zinvol. 'Dat organisaties ernaar streven goede vrouwen te benoemen, en als dat niet gebeurt, uitleggen waarom. Meer vrouwen moet geen doel op zich zijn. En je moet ook voorkomen ook dat je je jongens marginaliseert. De feminisering van het onderwijs en van de rechterlijke macht is een groot probleem.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden