Nieuws ECB

ECB wacht met renteverlaging, maar stelt vuurwerk in vooruitzicht

De Europese Centrale Bank (ECB) bereidt een grote klapper voor in september. Om te voorkomen dat de economische groei in de eurozone verdampt, verlaagt ‘Frankfurt’ dan mogelijk niet alleen de rente, maar hervat zij ook haar miljardenaankopen van staats- en bedrijfsschulden.

Het kantoor van de Europese Centrale Bank (ECB) bij de rivier Main in Frankfurt. Beeld AP

Hier en daar werd er rekening mee gehouden dat de eind oktober vertrekkende ECB-president Mario Draghi donderdag al een renteverlaging zou aankondigen. Het belangrijkste tarief is met -0,4 procent reeds negatief. Dat betekent dat sparen geld kost. Een nog lagere rente zou gunstig zijn voor huizenkopers, maar slecht nieuws voor de Nederlandse pensioenfondsen. Zij vrezen dat ze vanaf volgend jaar moeten korten op de uitkeringen.

Die rente blijft voor nu ongewijzigd. Maar door de sombere woorden van Draghi over de economie verwachten vrijwel alle ‘ECB-watchers’ dat hij na de volgende vergadering, na de zomervakantie, met een des te groter gebaar moet komen. ‘De laatste halte voor nieuwe ECB-actie’, oordeelt ING in een eerste analyse.

Schulden opkopen

‘De vooruitzichten worden slechter en slechter’, constateerde Draghi in zijn persconferentie. Hij wees daarbij op de Europese industrie, die de gevolgen begint te ondervinden van de handelsoorlog. Ter voorbereiding van nieuwe monetaire stimuleringsmaatregelen tuigt de ECB diverse werkgroepen op. Die gaan onder meer kijken naar de ‘opties voor de omvang en samenstelling van mogelijke nieuwe netto schuldaankopen’.

Die onorthodoxe aanpak, ook wel vergeleken met het aanzetten van ‘de geldpers’, riep de afgelopen jaren veel kritiek op. In totaal heeft de ECB voor meer dan 2.500 miljard euro aan obligaties opgekocht van eurolanden en multinationals. Volgens Draghi is mede hierdoor de eurocrisis gestuit. Tegenstanders betwijfelen dat. Zij vrezen dat het geld blijft hangen in de financiële wereld, waar het vooral de prijzen van vastgoed, obligaties en aandelen opblaast. Desondanks zinspeelt Draghi nu op een hervatting. De ECB zal dan wel de spelregels moeten veranderen, zoals het maximale percentage van de staatsschuld dat zij mag bezitten. Hier en daar wordt zelfs gefluisterd dat ‘Frankfurt’ ook aandelen kan gaan aanschaffen.

Noodverbanden

Is dat echt nodig? Het is inderdaad moeilijk om vanuit Nederland, waar de economie op volle toeren draait en de werkloosheid minimaal is, het pessimisme van de ECB te begrijpen, beaamt Jeroen Blokland van vermogensbeheerder Robeco. ‘Maar centrale bankiers staren niet in de achteruitkijkspiegel. Die turen vooruit, en dan zien ze bijvoorbeeld het risico van een harde Brexit opdoemen.’

Of de maatregelen die de ECB nu gaat voorbereiden effectief zijn, is een ander verhaal. ‘De ECB wordt in een hoek gedreven waarin zij eigenlijk niet wil zitten’, denkt de Tilburgse hoogleraar banken Harald Benink. ‘De echte oplossing, en dat zegt Draghi ook, moet van het budgettaire beleid komen.’ Met andere woorden: probleemlanden als Italië dienen te hervormen. Welvarende staten als Nederland en Duitsland, met haar gammele bruggen en andere infrastructuur, moeten extra investeren. 

Omdat de Europese politici er niet uitkomen, ziet de ECB zich genoodzaakt steeds weer nieuwe monetaire noodverbanden aan te leggen. Qua rente zouden de Nederlandse gepensioneerden desondanks niet veel beter af zijn buiten de eurozone. In Zweden en Zwitserland is de rente nog negatiever. Volgende week verlaagt de Federal Reserve naar verwachting haar tarieven. De Turkse centrale bank gaf donderdag al het voorbeeld, en hoe: een van de belangrijkste rentes werd in één keer verlaagd van 24 naar 19,75 procent.

MEER LEZEN OVER DE ECB EN DE LAGE RENTE?

President Mario Draghi van de Europese Centrale Bank zette vorige maand een domper op het pensioenakkoord: de rente kan dus nóg lager.

Trump eist goedkoop geld, Europa bombardeert een oud-minister tot ECB-president en de Turkse president Erdogan stuurt zijn monetaire hogepriester de laan uit. Is dit het einde van de onafhankelijke centrale bankier? En zou dat erg zijn?

Opinie: waarom gratis geld voor iedereen niet minder absurd is dan het monetaire beleid van het afgelopen decennium.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden