Nieuws ECB

ECB neemt 'historisch besluit': de geldpers in Europa gaat dit jaar uit

Het werd begroet als een historisch besluit en het einde van een tijdperk. Donderdagmiddag maakte de Europese Centrale Bank bekend dat nog dit jaar de geldpers uitgaat. Het opkoopprogramma van obligaties om de economie te stimuleren wordt gestopt.

De president van de Europese Centrale Bank, Mario Draghi. Foto AFP

Begin dit jaar werd het programma al gehalveerd van 60 miljard naar 30 miljard euro per maand. In oktober wordt het nog een keer gehalveerd tot 15 miljard. En in december is het definitief voorbij, of de huidige verwachtingen moeten anders uitvallen, zo zei ECB-president Mario Draghi gisteren. Als de inflatie terugvalt naar nul of er treedt weer deflatie op, zou de ECB zijn besluit kunnen herzien.

Aan renteverhogingen wil de Europese Centrale Bank nog niet te denken, in tegenstelling tot de Federal Reserve in de Verenigde Staten, die woensdag al weer zijn zevende renteverhoging met een kwart procentpunt aankondigde. ECB-president Draghi zei dat op zijn vroegst pas in de zomer van volgend jaar een eerste renteverhoging zal worden doorgevoerd. Momenteel staat de rente op 0 procent en banken moeten zelfs 0,4 procent toeleggen op geld dat ze bij de centrale bank stallen.

Dat betekent dat de hypotheekrente nog zeker een jaar op dit lage niveau blijft en dat spaarders na inflatie en eventueel belastingen vooralsnog geld blijven toeleggen op hun tegoeden. ‘Monetaire stimulering blijft nog wel even nodig, omdat de inflatiedoelstelling van 2 procent nog niet is gehaald’, zei Draghi.

2,5 biljoen euro

Draghi durfde niet te voorspellen of hij zelf nog de renteverhoging zal aankondigen. Zijn termijn als president loopt in oktober volgend jaar af. Mogelijk laat hij dan een ECB achter met bijna tweeënhalf biljoen euro aan opgekochte obligaties op de balans en een rente van 0 of 0,25 procent. De financiële markten hadden geanticipeerd op een snellere rentestijging en de euro verloor ook 1 procent ten opzichte van de dollar. 

Carsten Brzeski, econoom van ING, noemde het besluit – ‘unaniem genomen’, zei Draghi - een ‘compromis tussen de haviken en de duiven’. ‘De haviken krijgen eindelijk een datum voor het einde van het opkoopprogramma. De duiven worden tevreden gesteld met de toezegging dat het besluit nog kan worden teruggedraaid.’

Patrick O’Donnell, beleggingsstrateeg bij vermogensbeheerder Aberdeen Standard Investments, noemde het besluit zeer omzichtig. ‘Draghi geeft iets met de ene hand – het einde van het opkoopprogramma – en haalt het met de andere hand – voorlopig geen renteverhoging – weer terug.’ 

Niettemin noemde hij het een symbolische stap die het einde van een tijdperk markeert. ‘Er zal een eind komen aan een tijdperk van tien jaar met goedkoop geld. We leven in een andere wereld dan een paar jaar geleden.’ De ECB begon in 2015 met het massaal opkopen van obligaties om de economie in de eurozone aan te jagen. Op het hoogtepunt van het programma ging het om 80 miljard euro per maand. 

Wat Draghi ook doet, hij is sowieso te laat

ECB-president Mario Draghi heeft de afgelopen jaren met enorme geldinjecties de Europese economie overeind gehouden. Doorgaan met deze omstreden politiek is riskant, maar ermee stoppen is dat ook. Vandaag wordt duidelijk hoe hij zich hieruit probeert te redden. Lees meer in deze analyse.  

Meer over

Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.