ECB legde Spanje tijdens crisis marsorders op

Niet de Europese Unie in Brussel of de bondskanselarij in Berlijn, maar de Europese Centrale Bank (ECB) in Frankfurt trekt in een zuidelijk land aan de touwtjes als de nood aan de man komt. Dat lijkt de conclusie na de publicatie van de 'strikt vertrouwelijk' brief met marsorders die de toenmalige ECB-president Jean-Claude Trichet op 5 augustus 2011 aan de Spaanse premier José Luis Rodríguez Zapatero stuurde.

VAN ONZE REDACTEUR STEVEN ADOLF

MADRID - 'De raad van bestuur acht het essentieel dat de Spaanse autoriteiten met spoed maatregelen treffen waarmee de geloofwaardigheid van een sterke soevereiniteit op de kapitaalmarkten weer terugkeert', aldus Trichet in zijn brief.

De socialistische regeringsleider krijgt op dwingende toon een takenlijstje opgelegd dat in Spaanse ogen overeenkomt met het verklaren van de 'economische uitzonderingstoestand': het opbreken van de nationale cao's, het afschaffen van prijscompensatie, drastische reductie van de ontslagvergoedingen, verhoging van de energieprijzen en extra bezuinigingen. En dat laatste nog voor het einde van de maand graag.

De brief staat afgedrukt als bijlage in het boek Het dilemma, 600 dagen hoogtevrees, waarin Spanjes ex-premier verantwoording aflegt over zijn rol in de economische en financiële crisis. Terwijl Spanje zich in een crisis bevond die de hele eurozone mee de afgrond in dreigde te sleuren, gooide Zapatero, zijn tot dan toe gevoerde beleid inderdaad om en voerde de bezuinigingen uit die de ECB had geëist. De rest van het takenlijstje werd afgewerkt door zijn opvolger, de huidige premier Mariano Rajoy.

De brief van Trichet zorgde in Spanje onmiddellijk voor polemiek en ongemakkelijke vragen. Wat blijft er in praktijk over van de nationale soevereiniteit als er een financiële crisis aan de deur klopt? Ging de ECB met de toon en inhoud van de brief haar mandaat niet ver te buiten? Blijkt Trichet uiteindelijk de grootste havik onder de bezuinigers? En waarom werd deze brief, waar al direct hevig over werd gespeculeerd, niet aan het parlement voorgelegd?

Zapatero had voor dat laatste wel een verklaring: hij hield hem liever geheim uit angst dat Spanje helemaal in elkaar zou storten.

Al met al een vernederende ervaring die verklaart waarom Spanje er alles aan deed om geen steungeld voor zijn economie te vragen, zo luidde de algemene conclusie. Maar ook: in Europa is de ECB het enige instituut dat een financiële brand kan blussen.

undefined

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden