Reconstructie Ebola

Ebola in Rotterdam? Meteen treedt het complete protocol in werking

Een vrouw die in Congo is geweest, meldt zich bij Huisartsenpost Rijnmond. Ze heeft last van koorts en braken. Meteen wordt de internist van Maasstad Ziekenhuis in Rotterdam gewaarschuwd en treedt het complete ebolaprotocol in werking.

De huisartsenpost en spoedeisende hulp van Maasstad Ziekenhuis in Rotterdam zijn woensdagavond afgezet in verband met een mogelijk geval van ebola. Beeld Foto ANP

Het is 21.00 uur woensdagavond als Jan den Hollander, internist in het Maasstad Ziekenhuis en gespecialiseerd in infectieziekten, telefoon krijgt van de Huisartsenpost Rijnmond. Een arts heeft bij een van zijn patiënten verscheidene ebola-verschijnselen geconstateerd en deze vrouw is net in Congo geweest, waar de dodelijke ziekte op dit moment rondwaart.

De vrouw heeft last van koorts en braken. Alle alarmbellen beginnen te rinkelen. Het personeel van de huisartsenpost ziet erop toe dat de patiënte niet verder komt dan de centrale ruimte tussen de huisartsenpost en de spoedeisende hulp in. ‘Daar is ze opgevangen in een portakabin, een soort caravan zonder wielen’, zegt Den Hollander. Een speciale afzuiginstallatie voorkomt dat de mogelijk besmettelijke bacteriën, virussen of schimmels ontsnappen.

21.00 en 22.01 uur Melding bij GGD en Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond

Tegelijkertijd treedt het protocol in werking dat sinds 2014 bestaat, het jaar van de grote ebola-epidemie in West-Afrika. Het besmettingsgeval wordt direct gemeld bij de Geneeskundige en Gezondheidsdienst (GGD). Achter de schermen komt een flinke organisatie op gang.

Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond (VRR) krijgt om 22.01 uur een melding. Om in noodsituaties alle hulp goed te coördineren, is Nederland opgedeeld in 25 van zulke gebieden, die samenvallen met de vroegere politieregio’s. Voor rampenbestrijding en crisisbeheersing hanteren de veiligheidsrisico’s allemaal dezelfde protocollen. Opschalen gaat volgens de stappen van de Gecoördineerde Regionale Incidentbestrijdings Procedure (GRIP).

22.30 uur: afkondiging niveau GRIP 1

Iets na half elf kondigt de VRR het eerste niveau af, GRIP 1. De leidinggevenden van verschillende hulpdiensten – onder meer de politie, de brandweer en de geneeskundige zorg – verenigen zich in het team Commando Plaats Incident (CoPI). Gezamenlijk zijn de teamleden ervoor verantwoordelijk dat de hulpverlening op de huisartsenpost soepel verloopt.

Den Hollander houdt voortdurend contact met het team. ‘Wij komen de portakabin alleen binnen in ebola-tenue: een dubbele laag kleding en dubbele laag handschoenen. Je mag totaal geen contact hebben met de buitenlucht.’ Ondertussen worden ook de andere patiënten van de huisartsenpost in quarantaine gehouden.

22.39 uur: Opschaling naar GRIP 2

Om 22.39 uur schroeft de VRR de hulpverlening op tot GRIP 2. ‘Dit gebeurde puur uit voorzorg’, legt woordvoerder Ruud Natrop uit. ‘Je kunt altijd beter groot beginnen. Afschalen is makkelijker dan opschalen.’

In het World Port Center, aan de oevers van de Maas, wordt een tweede coördinerend team opgetuigd, waarin ook een afgevaardigde van de GGD plaatsneemt. Terwijl het CoPI-team alles op de spoedeisende hulp coördineert, staat het Regionaal Operationeel Team (ROT) paraat voor zorg in de omgeving. Natrop: ‘Dit team informeert bijvoorbeeld de andere gemeenten. Ze kunnen ook een NL-Alert uitzenden. En natuurlijk houdt het team nauw contact met het CoPI-team ter plaatse.’

Wanneer blijkt dat mensen daadwerkelijk besmet zijn met het ebolavirus, heeft de VVR nog een paar opschalingsniveaus achter de hand. Bij GRIP 3 wordt ook de burgemeester ingeschakeld. Als de problemen de grenzen van een veiligheidsregio overschrijden volgt GRIP 4. 

Ziekenhuizen mogen ebolapatiënten niet zelf onderzoeken: hun bloed is te besmettelijk. Dat mogen alleen de universitaire ziekenhuizen van Leiden en Utrecht, licht Den Hollander toe. ‘Een ambulance brengt de patiënt daarheen, met een afgedichte cocon met luchtfilter.’ Dat blijkt nu allemaal niet nodig. De vrouw was wel in Congo geweest, maar niet in een met ebola besmet gebied.

Sinds 2014 werden meer dan 90 patiënten onderzocht op ebola-besmetting, becijferde het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu. In 2014 kwam een ebolapatiënt per vliegtuig naar Nederland; alle andere meldingen waren steeds loos alarm. 

00.34: alle GRIP-niveaus ingetrokken

Om 00.34 uur worden alle GRIP-niveaus ingetrokken en kunnen de hulpverleners en andere patiënten naar huis. De patiënte wordt in de normale ziekenhuisprocedure opgenomen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden