Eaton lijkt geschapen voor de tienkamp

LONDEN - Atletiek / tienkamp mannen


Van onze verslaggever Mark van Driel


Ashton Eaton heeft de tienkamp niet gekozen, hij is ervan overtuigd dat de tienkamp hem heeft gekozen. Het is geen wonder dat de bedachtzame, 24-jarige Amerikaan dat denkt. Hij had zes jaar geleden niet eens van de tienkamp gehoord toen zijn atletiekcoach op de universiteit suggereerde dat hij het onderdeel moest proberen. Eaton deed aan verspringen, sprinten (400 meter) en overwoog een carrière in American Football. Nu heeft hij in een tijdsbestek van zes weken het wereldrecord veroverd (9039 punten) en is hij olympisch kampioen (8869 punten). Hij lijkt geschapen als allrounder.


Eaton is razendsnel doorgestoten naar de wereldtop. Hij troefde zes weken geleden bij de Amerikaanse selectiewedstrijden Bryan Clay af, de olympisch kampioen van 2008. Hij versloeg ook Trey Hardee, de wereldkampioen van 2009 en 2011. Die hield zich groot na de nederlaag. 'Er was een wereldrecord nodig om mij te verslaan', zei hij manmoedig.


In Londen was Hardee de laatste twee dagen de voornaamste rivaal van Eaton. Hij had geen antwoord op de snelheid van de atleet uit Oregon, de snelste tienkamper uit de geschiedenis. Vooral op de sprint (100 en 400 meter), het verspringen, polsstokhoogspringen en hordenlopen blinkt hij uit. Hij kan zich haast meten met de specialisten. Eatons zes beste prestaties in Londen: 10,35 seconden op de 100 meter, 8,03 meter bij het verspringen, 2,05 meter bij het hoogspringen, 46,90 seconden op de 400 meter, 13,56 seconden op de 110 meter horden en 5,20 meter bij polsstokhoogspringen.


Voor Eaton, de zoon van een zwarte vader en een blanke moeder, is de tienkamp meer dan een optelsom van de afzonderlijke disciplines. Hij ziet het als een mensenleven dat in twee dagen is gepropt. Op een persconferentie in juni, ter gelegenheid van de verbetering van het wereldrecord, legde hij met een zachte, vriendelijke stem uit waar de tienkamp voor staat. Eaton is wars van de grootspraak waarmee zijn beroemdste voorganger, de Britse tweevoudig olympische kampioen Dailey Thompson, faam verwierf in 1980 en 1984.


Eaton: 'Er gebeuren in de tienkamp goede en slechte dingen. Je moet volhouden. Iedereen houdt van het leven en ik denk dat we daarom van de tienkamp houden. Die is als het leven.'


De jonge Amerikaan is gegrepen door de bijzondere cultuur van het onderdeel. De tienkampers vormen een aparte gemeenschap binnen de atletiek, doordat ze bij wedstrijden twee dagen lang met elkaar optrekken. In Londen waren ze elke dag meer dan twaalf uur op en rond de atletiekbaan te vinden. Ze zijn rivalen, maar voelen zich bondgenoten met hetzelfde doel: de grenzen van hun lichaam verkennen.


Vooral dat aspect van de tienkamp trekt Eaton aan. Na het verbeteren van het wereldrecord roemde hij de kameraadschap tussen de atleten. Wat hem zou bijblijven van de recordwedstrijd, waren niet de cijfers, zei hij. 'Het gaat om de kleine dingen, de dingen tussen atleten die buitenstaanders niet te zien krijgen.'


In de beleving van Eaton is de tienkamp een evenement voor amateurs, waar idealen als opoffering, onbaatzuchtigheid en vriendschap belangrijker zijn dan geld. Juist die romantische kijk op het voor buitenstaanders ondoorgrondelijke onderdeel maakt hem populair, ook bij het bedrijfsleven. Hij is sinds dit jaar een bemiddeld man.


Naar verluidt leverde het verbeteren van het wereldrecord hem een bonus op van ruim een half miljoen euro van zijn hoofdsponsor Nike. Eerder scherpte hij het wereldrecord op de minder prestigieuze zevenkamp (indoor) al driemaal aan.


Dankzij zijn innemende persoonlijkheid heeft de tienkamp aan populariteit gewonnen in Amerika. De kans is groot dat Eatons gezicht eindigt op een doos met ontbijtgranen, het lot van elke Amerikaanse olympisch kampioen die tot de verbeelding spreekt. Amerikaanse tienkampers als Bruce Jenner (1976) en Dan O'Brien (1996) gingen hem voor.


Het lijkt Eaton niet uit te maken. Hij traint met zijn verloofde, de Canadese zevenkampster Brianne Theisen (elfde in Londen), op de campus in Oregon waar hij zes jaar geleden kennismaakte met de tienkamp. Zijn coach is Harry Marra, een man die al decennia tienkampers bijstaat.


Eaton heeft al gezegd dat hij Bolt niet naar de kroon wenst te steken. Hij is niet uit op wereldfaam en voelt niet de behoefte op de voorgrond te treden. In de atletiek heeft hij nooit idolen gehad. Hij vindt eerder inspiratie bij de overgave waarmee middelbare scholieren hun sport beoefenen, ondanks hun onwillige lichaam en beperkte techniek. 'Ze hebben die speciale blik in hun ogen. Ze geven alles. Dat doet me wat.'


David Rudisha heeft gangmakers op de 800 meter overbodig gemaakt. Geheel op eigen kracht, met zijn hoofd in de koele avondwind, pakte hij het goud door zijn eigen wereldrecord te verbeteren tot 1.40,91 minuut. Dat was 0,1 seconde sneller dan zijn oude record: 1.41,01.


Wereldrecord Rudisha

De 23-jarige Keniaan hanteert een simpele strategie sinds hij in 2009 bij de WK atletiek de finale misliep door een tactische fout. Hij loopt al zijn wedstrijden alsof hij alleen is. Hij kiest de koppositie en staat die niet meer af. De eenvoudige aanpak heeft hem gemoedsrust gegeven en succes gebracht. Hij heeft in 44 wedstrijden slechts eenmaal verloren.


In 2011 behaalde Rudisha zijn eerste wereldtitel, in Zuid-Korea. Voor de Masai-krijger was dat de opmaat voor de Olympische Spelen. Hij maakte zijn status als huizenhoge favoriet donderdag waar en bezorgde Kenia zijn tweede gouden medaille.


Rudisha oogt met zijn stevige lijf (1,88 meter) te groot voor de 800 meter, maar tegen zijn reuzenpassen is voorlopig geen enkele atleet opgewassen. Hij kan de afstand nog jaren domineren, gezien zijn leeftijd.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden