REPORTAGE

E-bike is groen, maar is hij cool genoeg?

Om na de ouderen ook scholieren aan de elektrische fiets te krijgen, organiseren fabrikanten en scholen proeven in meerdere provincies. Het imago is groen. 'Handig als je vroeg op moet.'

Linde Top (17) is tevreden met de geteste elektrische fiets. Fabrikanten van e-bikes gaan de concurrentie aan met het regionale busverkeer.Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

'Ik trap alleen hard bij als ik laat ben voor school. Maar dat maakt voor de snelheid weinig uit', zegt Linde Top (17). Ze beweegt haar trappers nauwelijks terwijl zij haar elektrische fiets (e-bike) door Arnhem manoeuvreert.

In het centrum is het oppassen. Vooral wanneer ze een stukje over de stoep moet bij een wegonderbreking voor het station. Bij de minste trapbeweging schiet de fiets vooruit, rakelings langs voetgangers en andere fietsers. 'Hier houd ik altijd mijn hand op de rem.'

Fabrikanten en provincies prijzen de e-bike aan onder scholieren uit landelijk gebied. Het dagelijkse ritje naar school gaat sneller dan normaal fietsen en de e-bike is flexibeler en gezonder dan de regiobus. Vooral op de lange afstanden bindt de beproefde 'fietsondersteuning voor ouderen' de strijd aan met het openbaar vervoer en de vervuilende scooter. Maar de opgeschoten jeugd moet er wel van overtuigd worden dat de e-bike hip is.

In meerdere Nederlandse provincies wordt de e-bike getest als vervanging voor het regionale busverkeer. Dat wordt duurder omdat het in buitengebieden op steeds minder passagiers kan rekenen. Linde - zwarte kistjes, babyblauwe rugzak - doet mee aan zo'n proef, van de provincie Gelderland en fietsproducent Sparta. Met twintig medeleerlingen van het Montessori College in Arnhem test zij tien weken lang of de e-bike in de smaak valt.

Iets te gortig

Eerder dit jaar begon de e-bikeproef in Apeldoorn, later volgt Culemborg. Los daarvan hebben ook scholieren in de provincies Groningen en Drenthe elektrische fietsen geprobeerd.

Voor Linde zijn de 8 kilometer tussen school en haar huis in Huissen - spreek uit: huussen - net iets te gortig voor een normale fiets. 'Mijn conditie was slecht. Vanaf de eerste klas ging ik gratis met de bus naar het speciaal onderwijs. Sinds ik begin dit jaar op de havo zit, ben ik weer begonnen met fietsen.'

Landelijk gezien is het gebruik van de e-bike onder jongeren marginaal. Uit een rapport van kenniscentrum Fietsberaad uit 2013 blijkt dat hooguit 1 procent van de e-bikegebruikers jonger is dan 46. Maar vooral in krimpregio's en in de polder wint de e-bike snel aan populariteit onder jeugdigen, zien de Fietsersbond en de ANWB bij lokale verkopers.

Ontspanning

'De trend is alom aanwezig', zegt Hans de Looij, fietsexpert bij de ANWB. 'Elektrische fietsen waren suf, maar worden steeds meer geaccepteerd. Vooral voor kinderen die ver van school wonen is het een geschikt vervoermiddel.'

Ook Linde gebruikt in het heuvelachtige Arnhem en op de steile brug over de Rijn dankbaar het elektrische zetje in de rug. Op de dijk langs de uiterwaarden zorgt de e-bike vooral voor ontspanning. Linde hangt rustig met haar handen over het stuur, terwijl zij langzaam maar gestaag inloopt op de fietsers in de verte. 'Vooral 's ochtends is het prachtig hier. Je voelt het weer en je ziet de zonsopgang. Ik geniet er echt van om buiten te zijn.'

De vraag blijft of de e-bike blits genoeg is om te concurreren met de kilometervreter bij uitstek: de brommer. Volgens fietsexpert De Looij van de ANWB worden de e-bikes steeds 'cooler'. En meisjes imponeren hoeft niet per se met een scooter, zegt hij desgevraagd. 'Fietsfabrikanten komen met kleurrijke modellen en een jonger design e-bike. De jeugd is tegenwoordig bewuster dan vroeger.'

Groene school

Op het Montessori College noemen de leerlingen de e-bike vooral 'handig voor als ze vroeg op moeten'. Het college profileert zich als groene school, vertelt geschiedenisdocente Yvette Duppen. Ze heeft niets te veel gezegd. Op het schoolplein staan maar twee Vespa's en één ouderwetse Puch tussen honderden fietsen.

Alleen Sebastiaan (14) roept balorig door de gang van de school dat hij liever een brommer wil dan zo'n ouwewijvenfiets. 'Een scooter gaat tenminste écht snel en maakt een veel stoerder geluid.' Zijn buurman Bo (14) - ongevoelig voor zijn pochende vriend - vindt een e-bike 'best cool en het is lekker dat je weinig hoeft te trappen'.

Ondanks de voordelen wist de e-bike bij de eerste test in Apeldoorn nog niet te beklijven. Toen de twintig leerlingen de e-bike gratis mochten gebruiken, verkozen vijftien van hen de fiets boven de bus voor een gemiddelde afstand van bijna 17 kilometer. Achteraf besloten slechts vijf leerlingen een e-bike te kopen.

Niet voor iedereen

Dat ligt aan de terugverdientijd, volgens Martijn Post, projectleider bij de provincie Gelderland. Een busabonnement bij vervoermaatschappij Syntus kost gemiddeld 650 euro per jaar voor die 17 kilometer. Een e-bike kost ongeveer 1.500 euro. Post: 'Vooral de oudere leerlingen vonden dat het niet waard voor hun laatste schooljaar.'

Ook in huize Top is de e-bike niet voor iedereen een uitkomst. Lindes tweelingbroer Gijs - die ook meedoet met de proef - 'mist de beweging van zijn normale fiets'. Vanochtend toen het koud was, zette hij volgens zijn zus de ondersteuning van de e-bike nagenoeg uit om op te warmen.

Linde heeft het wel bekeken: 'Ik denk dat ik alleen nog met de bus ga als het ijzelt. Dat vindt mijn moeder gevaarlijk over de dijk, en ik zelf eigenlijk ook.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden