Dystopia

Gisteren begon in Davos het World Economic Forum, volgens Rudy Bouman vanRadio 1 een bijeenkomst van 'de elite van de elite' van de wereld. Dus is Mark Rutte van de regering er, Klaas Knot van De Nederlandsche Bank, Neelie Kroes van de Europese Commissie, Paul Polman van Unilever en Mabel van Oranje. Plus nog zo'n 2.600 andere hoogvliegers uit de mondiale politiek, wetenschap en bedrijfsleven.


Geen betere plek om de wereld te beschouwen dan Davos, op 1.550 meter de hoogstgelegen stad van Europa. Helikopterview op het gewoel en gesjacher. Ik kwam er vroeger regelmatig om vanaf het terras van de ijsbaan de vorderingen van onze schaatsers te volgen. Ik vertrok altijd met spijt in het hart uit die stille, serene wereld; even in Utopia geweest.


Dit jaar is het thema van het forum The Great Transformation, Shaping New Models. Volgens de oprichter van het WEF, de econoom Klaus Schwab, heeft het oude kapitalisme afgedaan en moeten we op zoek naar nieuwe vormen. Opmerkelijk, we hebben het hier per slot van rekening niet over marxistische revolutionairen of een reünie van oude SP-ers.


Ter gelegenheid van het WEF wordt elk jaar een rapport uitgebracht dat Global Risks heet. Daarin staan de grote risico's waarmee we volgens 469 experts en leiders de komende jaren te maken zullen krijgen.


Dit jaar kwam ik er een mij onbekende term in tegen: Dystopia. Hij stond in een hoofdstuk dat 'Zaden van Dystopia' heette.


Dystopia bleek het tegendeel van Utopia - de plaats waar alles klopt en de mens gelukkig is. In Dystopia is het leven vol ontberingen en ontdaan van hoop.


In Newsweek stond deze week een interview met George Soros, de man die op 16 september 1992 - Black Wednesday - 1 miljard dollar verdiende door het Engelse pond de afgrond in te speculeren. Kosten voor de Engelse belastingbetaler: 3,4 miljard pond. Met het zo verdiende geld richtte Soros de Open Society Foundations op, die wereldwijd de democratie bevordert. Het kan vreemd lopen, in een mensenleven, en doelen kunnen wijzigen. Soros is ook in Davos.


In Newsweek zei hij dat hij vreesde dat Europa voor een tijdperk van 'chaos en conflict' staat. Daarom was 'overleven het belangrijkst'. Soros had Global Risks ook gelezen.


Zaden van Dystopia: begrotingen die uit het lood hangen, hoge jeugdwerkloosheid, veel ouderen, grote inkomensverschillen, de staat die het contract met de burgers niet meer kan nakomen en een neerwaartse spiraal in de wereldeconomie, gevoed door protectionisme, nationalisme en populisme.


Vink aan wat van toepassing is, en maak uw eigen risk assessment.


Christine Lagarde, directeur van het IMF, verklaarde dat we op weg zijn naar een nieuwe Grote Depressie met bijbehorende massawerkloosheid als we niet eindelijk de eurocrisis oplossen. Lagarde is ook in Davos.


De graphics in Global Risks zijn fascinerend: risico's kleurig geordend naar grootte en impact. Ze krijgen er iets onschuldigs door. Vrolijke kleurige stippen: zoetwatertekorten, cyber-attacks, CO2-uitstoot, inkomensongelijkheid, dansende ballonnetjes tegen een inktzwarte hemel.


'Het gevaar is dat het politieke leiderschap wordt overweldigd', zei Karl Schwab woensdag in zijn openingstoespraak. 'Misschien is het een soort van burn-out.'


We zijn heel goed in de analyse, maar slecht in de oplossing. We weten waar het misgaat, maar we kunnen het proces niet keren. Of we staan er blij bij te lachen, zoals onze Mark.


2.600 breinen in Davos, in vraagtekens verenigd.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden