DwarsverbandenTussen kunst en actualiteit

In de film The Devil's Advocate moet een advocaat kiezen tussen de liefde en een topcarrière. Een dilemma dat Bram Moszkowicz bekend zal voorkomen. Is het beter te regeren in de hel dan te dienen in de hemel?

'Niet dat je niets om je vrouw gaf', sust de duivel het geweten van de advocaat. 'Je was gewoon íetsje meer bezig met iemand anders.'


Stilte.


'Jezelf.'


Wat zijn de morele worstelingen van een advocaat? Hoewel geen cinematografisch hoogtepunt, geeft horrorfilm The Devil's Advocate (1997) hierin inzicht. Kevin Lomax (Keanu Reeves) stijgt tot de top van de New Yorkse advocatenwereld, maar verwaarloost tegelijkertijd zijn vrouw (Charlize Theron) en raakt haar op gruwelijke wijze kwijt. Dan realiseert hij zich een instrument te zijn van zijn vader, Satan (gespeeld door wie anders dan Al Pacino). Als u het nu al niet meer snapt, dan snapt u het goed, want het scenario gaat een beetje mank.


In de beroemdste scène buldert Lomax tegen de duivel, die beweert dat het zijn eigen schuld is dat zijn liefde is mislukt: 'Ik verlies niet! Ik win. Ik ben een advocaat, dat is wat ik doe. Ik win!' De duivel trekt zijn wenkbrauwen op. Zie je wel, zeggen zijn ogen, je vindt je werk belangrijker.


Hé, zei advocaat Bram Moszkowicz deze week in De Telegraaf niet iets dergelijks over de breuk met journaliste Eva Jinek? (Dat hij óók voor het leven werd geschorst als advocaat laten we voor wat het is; het is zo al ingewikkeld genoeg): 'Onze beslissing (om uit elkaar te gaan, red.) had te maken met het feit dat wij twee hardwerkende mensen zijn die vol gaan voor onze carrières.'


'Zelfliefde, je eigen natuurlijke opium', onelinert Satan dan. En, ook een fijne: 'IJdelheid, absoluut mijn favoriete zonde.'


De theatrale film van regisseur Taylor Hackford wint aan geloofwaardigheid met het Moszkowicz-liefdesdrama van deze week in het achterhoofd. Life imitates art, zei Oscar Wilde. Tegen ieders verwachtingen in bleken Bram en Eva lange tijd een hemels koppel. Zij mooi en slim, hij slim en steenrijk. Maar ze hebben het niet gehaald, vertelden ze deze week aan de krant van wakker Nederland. Ze gaan liever vol voor hun vak. Snapt u: Bram is een advocaat, winnen is wat hij doet.


Winnen, én interviews geven.


Wanneer Kevin Lomax zich eindelijk realiseert dat hij niets anders wil zijn dan een topadvocaat, legt de duivel hem een Faustiaans pact voor. Als Lomax een kind wil verwekken bij zijn halfzuster Christabella - en daarmee vader wordt van de antichrist - zal hij alles krijgen wat hij wil. Alle strafzaken zal hij winnen. Crimineel na crimineel zal worden vrijgesproken. De duivel lacht al bij het idee hoe hij zo Gods morele orde verstoort. Pluspuntje voor Lomax: zijn halfzus is onwerelds mooi, dus zo moeilijk is dat klusje niet. Deal?


Hoe zit het met liefde, vraagt Lomax dan, terwijl Christabella al naakt om hem heen krult. Kan hij dat ook krijgen? De duivel schampert: 'Liefde wordt overgewaardeerd. Biochemisch gezien niets anders dan het eten van grote porties chocolade.'


Voor deze keuze heeft Moszkowicz misschien ook wel gestaan. Wordt hij gelukkig in de liefde of wil hij koste wat het kost aan de top staan? Hij leek te kiezen voor het laatste.


Lomax citeert John Miltons Paradise Lost: 'Better to reign in hell than to serve in heaven.' Maar Lomax kiest voor de liefde en traineert zo het plan van de duivel. Plots wordt hij wakker in de rechtszaal, zijn vrouw leeft nog, alles is weer bij het oude. Maar hij wil geen criminelen meer verdedigen. Ookal wordt hij daarom geroyeerd, het moet maar. De liefde en het Goede zijn zijn nieuwe doelen. Terwijl hij de rechtszaal uit beent, wordt hij gevolgd door een journalist. 'Ik wil u interviewen, dit is een geweldig verhaal!' Lomax twijfelt. De journalist roept: 'Maar u bent een ster!' 'Goed', zegt Lomax, 'morgenochtend.'


En terwijl hij wegloopt, verandert de journalist weer in de duivel. Hij grinnikt naargeestig. 'IJdelheid, absoluut mijn favoriete zonde.'


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden