Dwarsdoorsnede van een onweersbui

Een vrolijk plaatje, maar het komt hier met bakken uit de hemel.

Beeld NASA

Voilà, de dwarsdoorsnede van een typische onweersbui. Van links naar rechts bespant de wolk zo'n 20 kilometer, met een hoogte tot wel 15 kilometer.

Sinds februari 2014 scheert NASA-satelliet GPM circa 20.000 kilometer boven de zeespiegel, met de missie om neerslagpatronen wereldwijd in kaart te brengen. Een onweersbui als deze legt hij binnen een seconde vast.

De GPM (Global Precipitation Measurement) zendt continu energiepulsen uit die tot diep in de wolk doordringen. De echo's ervan vangt hij op. Daaraan kan je zien wat zich in het binnenste van zo'n bui afspeelt. Grote regendruppels reflecteren meer energie dan kleintjes, en het water dicht bij de grond reflecteert de pulsen later dan het water hoog in de wolk. De verschillen in reflectieduur en -intensiteit zie je terug in het kleurenpatroon op dit plaatje, dat de verdeling van druppelgrootte door de wolk laat zien.

Boven in de wolk zijn de druppels nog klein, pas net gecondenseerd uit de vochtige lucht. Op weg naar beneden botsen zij op elkaar en versmelten tot grotere druppels.

Zware windstoten

De regendruppeldynamiek is bepalend voor de ontwikkeling van de storm. Zo verdampen de kleine druppels snel, waarmee de omringende lucht afkoelt en daalt. Dat kan leiden tot zware windstoten. En de grote druppels kappen de toevoer van vochtige lucht naar de wolk af, waardoor de regenbui eerder ophoudt. Kennis over deze patronen is daarom belangrijk voor het aanscherpen van modellen voor weersvoorspellingen.

Rest de vraag: wat betekenen de kleuren precies? Blauw zijn de kleinste druppels, gemiddeld 0,5 millimeter. De groene waas bestaat uit grotere druppels, 3 millimeter. En de grootste, zo'n 6 à 7 millimeter, zitten in de donkeroranje plekken. Veel groter worden de druppels trouwens niet, want dan spatten ze alweer uit elkaar.

Uitleg: Joe Munchak, meteoroloog bij NASA, Rob Groenland, meteoroloog bij het KNMI

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden