Dwalen door gebouw als door een oude stad

De titel Uitzicht die Pjotr Müller (1947) heeft meegegeven aan zijn constructie in De Paviljoens in Almere, is dubbelzinnig. Inkijkjes, doorkijkjes, gluurgaten zijn er genoeg in het labyrint dat hij van sloophout heeft gemaakt, maar uitzicht is er maar één....

Uitzicht is het tweede kunstwerk in een drieluik van drie, waarmee het Almeers Centrum Hedendaagse Kunst De Paviljoens aandacht vraagt voor de relatie tussen beeldende kunst en het stedelijke en natuurlijke landschap. Eerder exposeerden Jeroen van Westen en Michael Pestel hun Birdscape, na Müller krijgt Cees de Boer met Confrontaties de ruimte tot zijn beschikking.

Pjotr Müller die eerder in opdracht van de gemeente Almere de marmeren tempel Nimis (1989) voor het Koningin Beatrixpark heeft gemaakt, werkt regelmatig met het nederige materiaal sloophout. In de tuin van museum De Pont, in Rijksmuseum Twenthe waren onder meer zijn ontwerpen uitgevoerd en later weer afgebroken. Het gaat Müller er telkens om de mens te isoleren van de oorspronkelijke, vertrouwde omgeving en hem op een onverwachte manier te confronteren met de ruimte. Soms dwingt hij zo de bezoeker tot eenzame concentratie.

Andere keren, zoals in Rijksmuseum Twenthe een jaar geleden, zorgden kunstwerken, elk opgesloten in hun eigen kleine cel, voor een verrassing. De afmetingen maken Müllers houten behuizingen tot architectuur, maar tegelijkertijd zijn het geometrische sculpturen, waarin lijnen en vlakken elkaar in een strak ritme afwisselen.

De constructie in Almere staat in de open lucht. Er valt zonlicht binnen, de wind waait er door heen, er hangen spinnenwebben. Het is alsof je door de steegjes loopt van een oude stad en je elk moment uit kon komen op een zonovergoten plein.

Een stad hoort het organisch gegroeide samenstel te zijn van dicht bebouwde wijken en open plekken. Het houdt Müller bezig dat stedenbouwkundigen en projectontwikkelaars steden in hun greep krijgen, breken en bouwen zonder rekening te houden met de kenmerken van een omgeving die de bewoners vertrouwd is.

Hij heeft plannen gemaakt voor alternatieven om het proces van verdichting en uitbreiding dat zich in Almere voltrekt in goede banen te leiden. Een van zijn voorstellen was om een nieuwe stadslaag te bouwen boven de bestaande, een andere om nieuwe stratenplannen te laten wijken voor pleintjes en binnentuinen.

Om een indruk te kunnen geven van zijn ideeën, zou Müller oorspronkelijk de beschikking krijgen over de omgeving van De Paviljoens. Die ruimte is inmiddels bezet door de aanleg van een parkeerterrein. Zo heeft de realiteit de fantasie weer eens ingehaald. Het kunstwerk Uitzicht schermt symbolisch de bezoeker, voor even, af van de harde werkelijkheid.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden