Duurzame vrede

KERSTMIS is het moment bij uitstek waarop politieke en geestelijke leiders hun hoop op vrede uitspreken. De plechtige toon van de oproepen is omgekeerd evenredig aan het effect....

Deze topografie van oorlogsgebieden zegt veel maar niet alles. In West-Europa leven we in een vredes-enclave. Door de Europese integratie is oorlog in deze contreien ondenkbaar geworden. De militaire conflicten spelen zich elders af, aan de rafelranden van het westerse blok van liberale democratieën.

Toch kwam ook voor de westerse landen de oorlog de afgelopen jaren dichterbij. In de Tweede Kamer werd nooit eerder zo vaak over de actieve inzet van de strijdkrachten gesproken als in de periode na 1989. En de vernietiging van de Twin Towers in New York herinnerde ons eraan dat het geweld ook kan overslaan naar eigen huis en haard.

Ieder weldenkend mens is voor vrede, maar het formuleren van vrome doelstellingen is niet voldoende om te komen tot een vreedzamer wereld. Wat er dan wel moet gebeuren, valt moeilijk te zeggen. Kan oorlog het best met oorlog worden bestreden? Dat klinkt cynisch, maar het was wel de recente praktijk. Het etnische geweld op de Balkan werd beëindigd door militaire interventies van de NAVO. Het terroristische netwerk van Bin Laden in Afghanistan werd door Bush met een militaire campagne ontmanteld.

In beide gevallen had de militaire aanpak resultaat. Maar met de manifestatie van macht alleen redt men het niet op den duur. Voor blijvende oplossingen moet ook gedacht worden in termen van recht en ontwikkeling. Belangrijk is de opbouw in probleemgebieden van civil societies, van democratische rechtsstaten. Ook dient erop te worden toegezien dat de mondialisering een sociale component krijgt, om te voorkomen dat de verliezers zich uit armoede en frustratie aansluiten bij nihilistische, fundamentalistische bewegingen.

De regering-Bush, bestaande uit harde Republikeinen, kiest de weg van de macht en vertrouwt alleen op zichzelf. Maar wat nu haar kracht lijkt, zou op termijn haar zwakte kunnen worden. De verspreiding van democratie en welvaart door middel van multilaterale samenwerking is een voorwaarde voor het bereiken van stabiliteit. Kijk naar het Europese model, waar de EU haar normen voorschrijft aan de kandidaat-lidstaten en zo haar zone van duurzame vrede steeds verder over Europa uitbreidt.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden