Duurzaam bouwen wordt al gewoon in Rotterdam

De parkeergarage aan de Hofdijk in Rotterdam, een betonnen kolos van wederopbouw-architect H. Maaskant, gaat een niet gedacht nieuw leven tegemoet....

'Dit oogt niet

spectaculair,

maar is het wel'

Van onze verslaggever

Hans Horsten

ROTTERDAM

Het betreft hier een actueel staaltje van duurzaam bouwen. Niet alleen wordt een aftands gebouw dat rijp leek voor de sloop hergebruikt, bij de metamorfose krijgt het milieu op alle fronten voorrang. Op het dak komt misschien wel de grootste zonne-energiecentrale van het land: een paneel van bijna tweeduizend vierkante meter dat met het surplus aan schone stroom ook andere bouwwerken in de stad van elektriciteit zal voorzien.

Een warmte- en waterkringloop completeren het energiezuinige karakter van het nieuwe onderkomen van de Gemeentelijke Archiefdienst. 'Dit project oogt niet spectaculair, maar ís het wel', meent W. Piersma, coördinator Duurzaam Bouwen bij Gemeentewerken. 'In de archiefruimten is een constante temperatuur en luchtvochtigheid vereist. Dat stelt hoge eisen aan de maatregelen die je moet nemen omwille van de duurzaamheid.'

Duurzaam bouwen, waarbij gelet wordt op milieuvriendelijkheid en energiezuinigheid, begint school te maken in Rotterdam. Tien jaar terug werd er voornamelijk over gepraat; tegenwoordig zie je het op steeds meer plaatsen in de stad toegepast worden in de utiliteits- en woningbouw. De invoering van zonne-energie gaat sneller dan verwacht. Tweeduizend huizen zijn inmiddels uitgerust met een zonneboiler, en begin volgende eeuw moeten dat er tienduizend zijn.

De afgelopen twee jaar werden principes van het duurzaam bouwen in tweeduizend huizen verwerkt. Rotterdam telt nu tienduizend woningen die dit predikaat verdienen, 3 procent van de totale woningvoorraad. Geen imponerend percentage, beaamt Piersma. Maar hij denkt dat de opmars van de duurzame bouwwijze nu definitief is ingezet.

'De komende jaren zal in en rond Rotterdam veel nieuwbouw verrijzen. Denk maar aan al die Vinex-locaties. Bij die projecten kun je veel meer op duurzaamheid bouwen dan bij renovaties van bestaande huizen. Nu is onze standaard dat 30 procent van alle nieuwe huizen volgens een duurzame aanpak wordt gebouwd. Dat percentage moet naar 70, 80.'

Alle duurzaamheid ten spijt voorziet Piersma dat juist die moderne Vinex-wijken een zware druk op het milieu zullen veroorzaken. 'Zoals we ze nu inrichten, worden het typische autowijken. Er is in veel gevallen wel openbaar vervoer, maar niet voldoende om deze grootschalige locaties helemaal te ontsluiten. De ironie is dat we op die plaatsen straks overal energiezuinige huizen hebben, maar dan met twee auto's ernaast. Voor het milieu tikt dat natuurlijk niet echt aan.'

Een paradepaardje voor de toekomst is Nieuw Terbregge. In deze woonwijk, ingeklemd tussen de Rotte en snelweg A 20, komen 860 huizen die 25 tot 40 procent minder energie zullen verbruiken dan nu gangbaar is. 'In veel panden zal geen cv-ketel meer zitten', legt projectleider H. Smelt uit. 'Complexen van dertig tot veertig wooneenheden worden aangesloten op een energiehuisje ter grootte van een berging. In de verkaveling leggen we een sterk accent op zonnewarmte. In een groot deel van de huizen komt een zonneboiler.'

Nieuw Terbregge wordt een mix van duurdere koopwoningen en huizen in de sociale sector. 'Duurzame bouw kost tussen de vijf en tien mille per huis. Met alleen sociale huurwoningen verdien je dat niet terug'. De architectuur verraadt Scandinavische invloeden en een oriëntatie op de Amerikaanse suburbs. Het imago van 'buiten wonen in de stad' wordt nog versterkt doordat bijna alle huizen in een waterlandschap komen te liggen.

'Daarvoor tappen we water van de Rotte af, pompen dat rond door de woonwijk en laten het dan afvloeien naar de lager gelegen Alexanderpolder', zegt Smelt. 'Ook hier staat het milieu voorop. Het water dat Nieuw Terbregge binnenkomt, gaat eerst door een dichtbegroeid biezenveld dat als een natuurlijk filter werkt.'

Smelt begint met een informatieoffensief dat bewoners van de nieuwe wijk wegwijs moet maken in hun milieuvriendelijke woonomgeving. 'Het gedrag van bewoners is net zo belangrijk als de techniek. Mijn ervaring is dat we moeite hebben om energiemaatregelen over te dragen.'

Waar duurzaam bouwen in de reguliere woningbouw steeds meer terrein wint, krijgen Piersma c.s. met hun inzichten op de kantorenmarkt nauwelijks voet aan de grond. Hij noemt de Wilhelminapier aan de voet van de Erasmusbrug, de toekomstige A-locatie voor kantoren in Rotterdam. 'Bij de bouw van het World Port Centre van Foster zijn we wel met ons lijstje langs de projectontwikkelaar geweest, maar dat levert dan nauwelijks iets op. Er wordt in zo'n geval alleen gekeken naar het imago en de uitstraling waarmee je klanten lokt.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden