Background

Duurdere concertkaartjes: moet Rutte besluit Eerste Kamer opvolgen?

AMSTERDAM - Het was een persalarm: Eerste Kamer stemt tegen de btw-verhoging op de kunsten. Er klonk gejuich bij kunstinstellingen, galeries en acteurs. Dat was wellicht een beetje voorbarig. Want, helaas voor de kunstensector, is de btw-verhoging nog lang niet van de baan. Het kabinet mag de motie namelijk terzijde schuiven.

Premier Mark Rutte dinsdag in de Eerste Kamer tijdens de stemmingen over de BTW-verhoging op de podiumkunsten.Beeld anp

Hoe kan dat?
In Nederland hebben we, zoals bekend, een Tweede Kamer met 150 parlementariërs en een Eerste Kamer met 75 senatoren. De Tweede Kamer heeft al ingestemd met de btw-verhoging. Hoewel de VVD het liever anders zag, hield de PVV de coalitiepartijen aan de gemaakte afspraken uit het gedoogakkoord. De VVD ging daarom morrend akkoord, want 'afspraak is afspraak'.

Naast zich neerleggen
Nadat wetgeving door de Tweede Kamer is, gaat het naar de Eerste Kamer. Daar toetsen de senatoren onder andere of de wetgeving juridisch wel klopt. De senaat toetst wetten op hoofdlijnen, of er sprake is van 'behoorlijk bestuur'.

Gisteren nam de Eerste Kamer diverse moties aan, waaronder dus de motie die het kabinet oproept af te zien van de btw-verhoging. Het kabinet hoeft die motie echter niet uit te voeren.

Hier kan de Eerste Kamer niets aan doen. Althans, niet specifiek tegen de btw-verhoging. Er rest de senatoren nog wel een paardenmiddel. Dit btw-plan is namelijk onderdeel van het nieuwe belastingplan dat per 1 januari ingaat. Hierover heeft de Eerste Kamer wel een beslissende stem. Volgende week wordt hierover gestemd. De PvdA heeft al gedreigd desnoods tegen het hele belastingplan te stemmen. Als dit gebeurt, gaan alle nieuwe belastingmaatregelen niet door.

Partijen paaien
Of het zo'n vaart zal lopen valt echter te bezien. Rutte zal proberen partijen in de Eerste Kamer met andere maatregelen te paaien. Vooral de ChristenUnie lijkt bewerkbaar. De partij stemde in de Eerste Kamer tegen de btw-motie, zodat de andere oppositie-partijen hun moties over startende werknemers en jonge gezinnen zouden steunen. Maar de Tweede Kamer-fractie van de ChristenUnie stemde wel voor de btw-verhoging. Ook lijkt het erop dat de partij het afschieten van het hele belastingplan te ver vindt gaan. Wanneer Rutte hen om krijgt, wordt het wel heel moeilijk om in de Eerste Kamer een meerderheid te vergaren die tegen het belastingplan stemt.

Rutte hoeft dus staatsrechtelijk niets te doen met de motie van de Eerste Kamer. Echter, het betreft hier wel een orgaan van 75 volksvertegenwoordigers waar Rutte de komende vier jaar nog vaak zaken mee moet doen. Hoewel de samenstelling na de komende verkiezingen voor de Provinciale Staten zal veranderen, is het niet wenselijk voor Rutte om nu al blijvende ruzie te maken met de Eerste Kamer. Daarom is het goed mogelijk dat hij toch aan de motie, of een gedeelte daarvan, zal voldoen.

Sailliant is dat in de Eerste Kamer ook de fracties van het CDA en de VVD eigenlijk voorstander zijn van het intrekken van de btw-verhoging. Ze zijn echter loyaal aan hun partijgenoten in de Tweede Kamer die hun afspraken met de PVV zijn nagekomen.


De Eerste Kamer.Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden