Duur, dus is het goed

De grote groentenconservenfabriek van Bonduelle in Noord-Frankrijk staat op punt de appelmoes aan te vallen...

De politiehond en zijn baasje wijzen ons de weg naar de uitgang. We zijn in Frankrijk en zojuist uit de trein gestapt. Lille, in Noord-Frankrijk, heeft een splinternieuw station waar alleen de nieuwe snelle treinen stoppen die tussen Londen en Brussel rijden of naar Parijs of naar Bordeaux. Op hoge snelheid kwamen we uit Brussel aan in Lille op de dag dat de grote sperziebonenoogst begon. Veel mensen stappen niet uit deze trein, die verder gaat naar Londen. In Lille hoef je niet te zijn als je er niet wezen moet.

We staan op het perron en zoeken de weg naar buiten. Sortie is het Franse woord voor uitgang, bovendien staat er op de borden waar in het groot Sortie op staat, in het klein nog eens exit. Maar welke sortie we ook proberen, de glazen deuren blijven dicht. Het wordt stil op het perron. Dan komt de hond met aan zijn riem een lul. De hond heeft een muilkorf om die zo strak zit dat hij waarschijnlijk alleen binnensmonds kan blaffen. En zijn baasje kan nauwelijks praten. Hij blokkeert ons gewoon de weg met die hond aan de riem en vanzelf leggen we dan een verklaring af. We willen er uit, we zoeken de sortie. Dan moeten we precies een kilometer de andere kant op weet zijn hoofd ons duidelijk te maken. Waarom staat dat dan niet ergens duidelijk aangegeven, durft De Cocq aan de hoofdhond te vragen. Het is omgeroepen, zegt hij.

Hij loopt achter ons aan. De Boer gaat zijn veter strikken. De honden blijven wachten, en de grootste van de twee snauwt dat men op ons wacht. Wie? Een meisje in stewardessen-uniform en een kittig petje op, komt ons tegemoet en loopt nu ook met ons op. Ze is een fractie vriendelijker dan onze begeleiders. Opeens houdt ze ons staande. Ze drukt op een knop, twee deuren openen zich, we mogen in de lift. De griezels gaan mee.

Boven weer een stewardess, een boze, die snauwt dat we verkeerd lopen en de hoofdhond zegt ook iets. Met vereende krachten en nog twee snauwen zijn we nu tot aan een poort geleid waar een man met een pet op ons zowaar vriendelijk toeknikt. Hij spreekt vloeiend Engels en wil onze treintickets zien. Mag best.

We vragen hem hoe reizigers op dit hypermoderne station moeten weten waar de uitgang is als alle uitgangen waar sortie boven staat zijn afgesloten. Hij legt uit dat de uitgang aan deze kant van het station is en dat wij dat voortaan dus weten en dat het telkens wordt omgeroepen als een trein binnengereden is, en inderdaad in onverstaanbaar Frans en vaak niet ook in het Engels wat al even onverstaanbaar is in deze akoestiek. Hij haalt grinnikend zijn schouders op, het is nog niet volmaakt. Dan vragen we hem hoe andere mensen die hier voor het eerst uitstappen, het station overleven. Hij schatert. Alle reizigers die hier voor het eerst komen verdwalen, zegt hij.

Veel mensen dus die de hond en de lul al kennen. Temeer gelukkig zijn we met de man die ons van Lille bevrijdt om ons door het wondermooie sperziebonenland te rijden. De directeur Benelux van Bonduelle, die ons graag de bonen laat zien en de fabriek die ze in potjes en blikjes stopt. En in grote blikken voor de restaurantkeuken, en in de diepvries.

Bonduelle, groot in doperwten met worteltjes in blik, staat op punt de appelmoes aan te gaan vallen. Met gedroogde geweekte pruimen in blik bijvoorbeeld. Het is de algemeen directeur van Bonduelle Benelux die ons dit nieuws persoonlijk meedeelt, en het is niet het eerste nieuwtje vandaag. In de grote groentenconservenfabriek in Noord-Frank rijk waar we worden rondgeleid, staat hij opeens met een glazen potje in zijn hand en hij glundert als een jongen die een voorntje ving: beet! Dit potje is nog geheim. Het is een potje waar bijna niets in kan, zo klein. En het is door de directeur Benelux bedacht. Eerder al had hij voor het Nederlandse eenpersoons huishouden het kleine blikje uitgevonden, waar ook niks in kan, en dat is precies de bedoeling. Het hele kleine aluminium blikje bonen van Bonduelle is duurder dan een groot blik bonen van andere merken, maar dat hindert niet, zegt baas Benelux. Het blikje bevrijdt de eenpersoon van de keuze tussen weggooien wat na het eten over blijft of vijf dagen achter elkaar bonen eten.

Daar komt nu het geheime kleine glazen potje bij - het gebeurt niet vaak dat journalisten uitvoerig een geheim ding wordt getoond met trotse uitleg erbij - waarin ook de aanval op de appelmoes kan worden verpakt.

We zitten in restaurant De Woestenij in Cassel, een klein, oud, mooi stadje in Noord west-Frankrijk. Bonduelle trakteert op eten en sterke verhalen over Bonduelle. Het is goed om een duur merk te zijn want dan denken de mensen, het is duur dus dan is het goed. We hadden door het prachtige glooiende landschap gereden - overal akkerbouw, geen varken gezien en zelden een koe - en de directeur had ons de velden doperwten gewezen en de velden sper ziebonen. Een bijzonder moment, want de oogst doperwten was bijna binnen en vandaag konden we de eerste vrachtwagen met sperziebonen het fa brieks terrein zien oprijden. Een vreemd gezicht wel, een open vrachtwagen volgeladen met delicate sperziebonen, genoeg voor een paar miljoen eenpersoons blikjes.

Het luistert nauw: de fabriek schakelt van de ene dag op de andere over van doppers naar sperzies, die vanuit de vrachtwagens door meer dan duizend mensen in ploegendienst tot in de blikken en potjes worden begeleid.

Maar in het eethuis, le Sauvage, overkomt ons iets merkwaardigs. De velden vol sperziebonen nog in onze dromerige hoofden, moeten we zeggen welk vlees we eten willen of welke vogel, of een vis. De directeur overlegt met de kok over de wijn. Maar over de groente geen woord. We realiseren ons weer dat men in een eethuis nooit over de groente in onderhandeling gaat met de chef. Ook de Bonduellebaas, die zegt dat hij in Nederland de grootste leverancier is van groenteconserven aan de horeca, vraagt niet naar wat er dadelijk aan groene gezondheid tegen zijn schijf gegrilde lamsbil zal komen te liggen.

Het zijn - puur toeval - sperziebonen. Heren, vraag de directeur, nadat hij een boon op zijn bord bemonsterde, wat denkt u, zijn dit verse sperziebonen, of conserven, of uit de diepvries? De Boer proeft zorgvuldig en zwijgt. De Cocq prikt een boon en zegt niks. Want hier, tegenover de kenner bij uitstek die al 25 jaar bonenconserven aan Nederland verkoopt, in glas, blik en vrieszak, durven we niet bekennen dat we het niet weten. Verrassing: hij weet het ook niet. Het zouden verse bonen kunnen zijn, wat ook zou hebben gemoeten midden in het bonenland op de eerste dag van de nieuwe oogst, maar daarvoor zijn ze volgens de directeur te grauw van kleur. Het zouden diepvriezers kunnen zijn geweest, maar daarvoor zijn ze te slap. En uit blik? Nee dat toch ook weer niet. We weten ons er geen raad mee tot we gezamenlijk besluiten dat de kok niet weet hoe hij sperziebonen moet bereiden. We vonden het al zo gek, een mooi Frans eethuis met uitsluitend Amerikaanse tophits uit de luidsprekers boven ons hoofd.

Bonduelle, zegt Bonduelle, weet wel hoe het moet en doet het beter dan de Fransen in de keukens thuis. Sperziebonen moeten niet gekookt worden maar kort onder hoge druk gestoomd. De directeur verontschuldigt zich, dat is het enige wat we in de fabriek niet mogen zien; de nieuwe stoommachine. Die hebben ze nog niet bij Hak, en wij mogen Hak terug thuis niet gaan vertellen hoe hij werkt. Geeft niet, we zijn al blij met het geheim van het kleine glazen potje. De directeur brengt ons terug naar het moderne station waar we proberen de trein in te vluchten voordat ze ons zien. Maar nee hoor, alsof ze ons roken, daar zijn ze weer.

De Cocq wil weten of die ene echt niet blaffen kan. De Boer redt hem door hem de trein in te sleuren.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden