nieuws

Duterte werkt niet mee aan onderzoek Internationaal Strafhof naar Filipijnse ‘oorlog tegen drugs’

De Filipijnse president Rodrigo Duterte zal niet meewerken aan een onderzoek van het Internationaal Strafhof (ICC) naar de oorlog van de Filipijnse regering tegen drugsgebruik en drugshandel. Dat heeft Dutertes woordvoerder dinsdag gezegd.

Filipijnse politieagenten tijdens een zoektocht naar drugsdealers in Taguig, 2018. Beeld AFP
Filipijnse politieagenten tijdens een zoektocht naar drugsdealers in Taguig, 2018.Beeld AFP

De aanklager van het Strafhof vroeg maandag om een officieel onderzoek naar de oorlog tegen drugs, waarbij zeker duizenden burgers op de Filipijnen werden gedood. Uit dat onderzoek zou een aanklacht tegen president Duterte kunnen voortvloeien.

Na zijn verkiezingswinst in 2016 startte Duterte een ‘oorlog tegen drugs’ om gebruikers en handelaren tot stoppen te dwingen. Dealers dienden zich over te geven, anders werden ze vogelvrij. Daarop volgde een moordcampagne door de politie, met name in arme wijken in de hoofdstad Manilla. Zeker zesduizend burgers zijn zonder vorm van proces doodgeschoten.

Bij het geweld kwamen zeker zeventig kinderen om het leven. De betrokken agenten gaven steevast aan dat de verdachten zich hadden ‘verzet’ tegen hun arrestatie. Dit werd dikwijls door getuigen tegengesproken. Ook zijn er camerabeelden waarop te zien is hoe lijken op straat worden neergelegd.

Misdaden tegen de menselijkheid

De hoofdaanklager van het ICC, Fatou Bensouda, vroeg maandag op haar laatste werkdag een onderzoek aan naar misdaden tegen de menselijkheid. Uit het net afgeronde voorlopig onderzoek blijkt volgens haar dat de Filipijnse politie sinds het aantreden van Duterte in 2016 ‘duizenden tot tienduizenden’ burgers op onrechtmatige wijze heeft doodgeschoten. ‘Het is aannemelijk dat de moorden deel uitmaakten van een systematische en wijdverbreide aanval op burgers, in lijn met het regeringsbeleid’, aldus Fatou Bensouda.

Volgens Duterte’s woordvoerder werken de Filipijnen niet mee omdat het land sinds 2018 geen lid meer is van het Internationaal Strafhof. Volgens de regels van het ICC vormt dat echter geen belemmering, omdat de misdaden zijn gepleegd toen het land nog wel lid was.

Arrestanten tijdens een anti-drugsoperatie van de Filipijnse politie bijeengedreven op een brug in Manila, 2016. Beeld AFP
Arrestanten tijdens een anti-drugsoperatie van de Filipijnse politie bijeengedreven op een brug in Manila, 2016.Beeld AFP

De woordvoerder van Duterte noemde het aangekondigde onderzoek politiek gemotiveerd. ‘We hebben geen buitenlanders nodig die moorden tijdens de drugsoorlog onderzoeken. Het juridisch systeem in de Filipijnen werkt prima.’

‘Systematische moord’

Een VN-rapport concludeerde vorig jaar dat sinds 2016 sprake was van ‘wijdverbreide en systematische moord op drugsverdachten’. De rapporteurs bekeken 25 politieoperaties in Manilla waarbij 45 doden vielen, en concludeerden onder meer dat pistolen met hetzelfde serienummer bij verschillende plaatsen delict werden aangetroffen, wat erop wijst dat de wapens daar door de politie werden neergelegd. Slechts in enkele gevallen werd door de lokale autoriteiten een onderzoek gestart.

Politieagenten en omstanders bij het toegedekte lichaam van een bij een anti-drugsoperatie doodgeschoten verdachte in Manila, 2016. Beeld AFP
Politieagenten en omstanders bij het toegedekte lichaam van een bij een anti-drugsoperatie doodgeschoten verdachte in Manila, 2016.Beeld AFP

Dat drugs een groot probleem vormen in de Filipijnen, staat vast. Alleen al volgens de officiële cijfers kent het land 1,3 miljoen verslaafden. Veel kinderen worden door de armoede in de armen van drugshandelaren gedreven. Met name methylamfetamine, in de Filipijnen ‘shabu’ genoemd, is populair. De oorlog tegen drugs heeft dat niet veranderd. Het aantal verslaafden is onverminderd hoog en de prijs van shabu is de afgelopen jaren gedaald, een teken dat het aanbod is toegenomen.

De termijn van president Duterte, die volgens peilingen nog altijd erg populair is, loopt volgend jaar juni af. Analisten denken dat hij een opvolger zal steunen die gaat zorgen dat hij niet vervolgd wordt.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden