Dutchbat: 'Unieke zaak voor Europa'

Ruim honderd veteranen van Dutchbat III dienen een claim in tegen de Nederlandse staat omdat ze in 1995 op een 'onmogelijke missie' naar Srebrenica werden gestuurd. Is het wel opportuun, dat militairen de staat aanklagen die zij behoren te dienen?

Een herdenking op het Plein in Den Haag van de slachtoffers van de genocide in Srebrenica in 1995. Beeld anp

Michael Ruperti, advocaat indieners claim: 'Hangende deze zaak kan ik geen uitspraken doen.'

Geert-Jan Knoops, advocaat Dutchbat-commandant Thom Karremans: 'Juridisch kan het want een oud-militair die niet meer in dienst is bij Defensie kan net zoals iedere burger een claim neerleggen bij de staat.'

Jean Debie, voorzitter militaire vakbond VBM: 'De staat heeft een zorgplicht naar zijn werknemers. Als werknemers vinden dat niet aan die plicht is voldaan, kunnen zij hun werkgever daarvoor aansprakelijk stellen. Defensie is duidelijk tekort geschoten bij Dutchbatters die in Srebrenica dienden, waardoor een deel psychische en maatschappelijke schade heeft geleden.'

Rob de Wijk, historicus en specialist veiligheidsvraagstukken: 'Als je door de staat in een gevaarlijke situatie bent gebracht die vermijdbaar was geweest omdat van te voren vast stond dat je er niks kon uitrichten, dan heb je grond voor een claim tegen diezelfde staat. Militairen hebben vooraf duidelijk gemaakt dat zij de missie niet zagen zitten en ik heb hen daarin altijd gesteund. De Nederlandse troepen werden naar een verschrikkelijk gebied gestuurd; een dal in Bosnië, omringd door bergen die waren bezet door Bosnisch-Servische militairen. Als je militairen bewust in zo'n situatie brengt, kun je hen aanmerken als slachtoffers.'

Geert-Jan Knoops: 'De uitspraak van minister Hennis van Defensie op Veteranendag in juni heeft de Dutchbatters het laatste zetje gegeven tot het indienen van deze claim. Het was voor het eerst dat een Nederlandse minister erkende dat de uitzending naar Srebrenica bij voorbaat een kansloze missie was.'

Dutchbatters dienen megaclaim in tegen Staat vanwege 'onmogelijke missie'

Ruim honderd veteranen van Dutchbat III hebben zich gemeld voor een claim tegen de Nederlandse staat, omdat ze op een 'onmogelijke missie' zouden zijn gestuurd. Onder hen is ook een aantal leidinggevenden. Dat hebben de advocaten Michael Ruperti en Klaas Arjen Krikke laten weten.

Minister Hennis van Defensie, in een toespraak op 25 juni: 'Dutchbat ging, zonder adequaat te zijn voorbereid op de specifieke omstandigheden, met onvoldoende middelen en capaciteiten, een zwakke informatiepositie, om vrede te handhaven waar geen vrede was. Een opdracht die - reeds op voorhand - onuitvoerbaar was. Begin juli 1995 trokken Bosnisch-Servische militairen de enclave binnen. (...) Zoals later bleek, was het de opmaat naar die beestachtige massamoord op duizenden en duizenden moslimjongens en -mannen. Op dit drama was Nederland in geen enkel opzicht voorbereid.'

Rob de Wijk: 'De uitspraak van Hennis is onvoldoende bewijsvoering om een rol te spelen in de juridische procedure. Ook al zegt ze 'op voorhand', dan kan het toch kennis achteraf zijn. Als klip en klaar kan worden bewezen dat bewindslieden op Defensie die destijds tot de missie besloten, het bij voorbaat een kansloze missie vonden, dan is deze claim een interessante zaak.'

Het logo van Dutchbat III. Beeld anp

Geert-Jan Knoops: 'Het is een unieke zaak voor Nederland en heel Europa. Ik denk dat de veteranen een goede kans maken met hun claim. Met Hennis' uitspraak is duidelijk geworden dat de politiek willens en wetens zijn militairen heeft blootgesteld aan een onmogelijke opdracht. De voorbereiding en de uitvoering faalden en ook de nazorg heeft gefaald. Uit de grootte van de groep die de claim indient, blijkt hoe hoog hen dit zit. Het zal mij niet verbazen als de Nederlandse staat probeert de zaak in der minne te schikken om een lange procedure te voorkomen.'

Rob de Wijk: 'Ik kan niet inschatten of deze claim kans maakt. Wordt zij toegewezen, dan zal dat een waarschuwing zijn aan het adres van de politiek voor het gemak waarmee zij militaire missies naar conflictgebieden stuurt. De praktijk wijst uit dat het bijna altijd misgaat.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden