'Dutchbat noemde aantal overreden Moslims niet'

De bemanning van de Dutchbat-pantserwagen die in 1995 in Srebrenica mogelijk Moslims heeft overreden, heeft nooit een aantal genoemd van gedode vluchtelingen....

Van onze verslaggever Stieven Ramdharie

ASSEN

Dit zegt humanistisch raadsman B. Hetebrij uit Assen aan wie de zes bemanningsleden het verhaal in 1995, direct na terugkeer uit Srebrenica, vertelden.

Hetebrij, die de 460 Dutchbat-soldaten begeleidde die in de Moslim-enclave Srebrenica waren gelegerd, noemt het aantal van twintig tot dertig overreden Moslims 'gebakken lucht' en 'onzin'. Ook hebben de Dutchbatters tegenover hem nooit verklaard dat ze bij hun observatiepost Mike door een menselijke blokkade van Moslimsoldaten zijn gereden.

Premier Kok zei maandag onthutst te zijn over het mogelijk doodrijden van twintig tot dertig Moslims. 'Er kan geen sprake zijn van welk begrip dan ook.' Het aantal van twintig tot dertig slachtoffers werd donderdag voor het eerst gemeld door het NOS-journaal dat een bron 'binnen de Defensie-organisatie' aanhaalde. Direct daarna maakten de ministers van Defensie en Justitie, De Grave en Korthals, bekend dat tot een strafrechtelijk onderzoek naar het incident was besloten omdat er nu 'meer concrete gegevens voorhanden zijn'.

Behalve aan Hetebrij vertelde de sergeant het verhaal alleen nog tijdens de debriefing in 1995 van Dutchbatters. In een ruim tien pagina's tellende verklaring, die werd opgesteld na een gesprek van twaalf uur, deed de onder-officier uit de doeken wat hij en zijn collega's meemaakten in de maanden waarin ze de observatiepost bemanden. De post, die was ingeklemd tussen Moslim- en Servische soldaten, moest de duizenden Moslims in het gebied beschermen.

Volgens Hetebrij vertelden de Dutchbatters hoe ze in de nacht van 11 op 12 juli, toen de enclave was gevallen, werden beschoten door Servische troepen. De militairen waren toen in hun YPR op weg van het Moslimdorp Jaglii naar het Nederlandse hoofdkwartier in Potocari. Duizenden Moslim-vluchtelingen gingen met hen mee.

Toen de Nederlanders en de Moslims onder vuur kwamen te liggen, zouden ze met de YPR dekking hebben gezocht. De Dutchbatters zouden daarbij over hobbels hebben gereden. Sommigen hadden het gevoel dat het mensen waren.

Niemand heeft toen echter iets gezien. Hetebrij: 'Het is dus niet zo dat de militairen, zoals ik nu overal lees, bewust in een haag van mensen zijn gereden. Dus ook niet in opdracht van een meerdere. Het getal van twintig tot dertig vind ik onbegrijpelijk. Dan hadden vluchtelingen, gezien het grote aantal, er later toch melding van gemaakt?'

Het ministerie van Defensie erkent dat de zinsnede in de brief over 'meer concrete gegevens' vorige week aanleiding gaf tot enige verwarring. Sommige media brachten dit in verband met de melding van de twintig tot dertig slachtoffers.

Ook oud-minister Voorhoeve van Defensie zegt geen enkel geloof te hechten aan het genoemde aantal. Voorhoeve is de enige die tot nu toe toe de vertrouwelijke verklaring heeft ingezien die de sergeant tijdens de debriefing gaf. De sergeant gaf hiervoor in 1996 eenmalig toestemming in het kader van een onderzoek van de marechaussee naar het incident. Voorhoeve wilde weten wat de sergeant had gezegd.

Omdat de onderofficier toen precies hetzelfde verklaarde wat hij in 1995 tijdens de debriefing had gezegd, en dus geen nieuwe feiten aan het licht kwamen, besloot Voorhoeve geen verder onderzoek naar het voorval in te stellen.

Zie ook pagina's 3 en 6

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden